Een ambtelijke rapportage/brief met betrekking tot handhaving en statistieken. Onbekend (mogelijk een afdelingshoofd van de politie of een gemeentelijke controledienst). [Handgeschreven:] m. de lui
[Handgeschreven:] Verzonden 30/5
72/34/2 M
vP/G.
26 Mei 1939.

Staat inzake contrôle op
naleving Ventverordening.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Met mijn brief d.d. 29 April jl. (No.72/30/1 M) deed ik U een overzicht toekomen van de gehouden contrôles en de gemaakte processen-verbaal inzake de Ventverordening over de maand Februari 1939. Overeenkomstig Uw opdracht heb ik thans de eer U met betrekking tot de op dien staat vermelde gegevens het navolgende te berichten.

In Januari 1939 werden 47 processen-verbaal opgemaakt terzake van het venten zonder vergunning; deze processen-verbaal betroffen 43 personen, waarvan 41 éénmaal en 2 drie maal werden geverbaliseerd. De 79 processen-verbaal terzake van het venten zonder vergunning in Februari 1939 betroffen 63 personen, waarvan 53 éénmaal, 5 twee maal, 4 drie maal en 1 vier maal werden geverbaliseerd.

Naar aanleiding van Uw vraag, of naar het oordeel van de dienstdoende contrôleurs het motief, dat vaste klanten wordt bediend, weshalve geen ventvergunning noodig zou zijn, in den regel als juist moet worden erkend, diene, dat de bedoelde vraag in het algemeen bevestigend wordt beantwoord. Inderdaad wordt door de bedoelde kooplieden hoofdzakelijk aan vaste klanten verkocht, hoewel uiteraard vast staat, dat geen enkele koopman zal weigeren om te verkoopen aan iemand, die niet tot zijn klanten behoort.

Wanneer het laatstbedoelde verkoopen het karakter van "venten" heeft, is wel eens verbaliseerend tegen een dergelijken koopman opgetreden. In den regel geeft de wijze * Type document: Een ambtelijke rapportage/brief met betrekking tot handhaving en statistieken.
* Inhoud: De brief geeft een overzicht van het aantal proces-verbalen dat is opgemaakt tegen personen die zonder vergunning "venten" (straathandel drijven) in de maanden januari en februari 1939. Er wordt specifiek ingegaan op de juridische afbakening: wanneer is er sprake van het bedienen van vaste klanten (vrijgesteld) en wanneer is er sprake van "venten" (vergunningsplichtig).
* Recidive: Het document toont aan dat er nauwkeurig werd bijgehouden hoe vaak specifieke personen werden beboet (recidivisme), variërend van één tot vier keer per maand.
* Stijl: Formele ambtelijke taal ("ik heb de eer U", "terzake van", "diene, dat"). * Historische context: Mei 1939, kort voor de Tweede Wereldoorlog. Nederland kampt nog met de nasleep van de economische crisis. De regulering van de handel was streng om de gevestigde middenstand (winkeliers met een pand) te beschermen tegen "beunhazen" en ambulante handelaren die geen belasting of huur betaalden.
* Ventverordening: Gemeentelijke regelgeving die bepaalde wie waar en wanneer goederen mocht verkopen op straat. In deze periode was er een spanningsveld tussen arme werklozen die probeerden wat bij te verdienen met straathandel en de overheid die dit wilde inperken.
* Juridische nuance: Het onderscheid tussen "vaste klanten bedienen" en "venten" was essentieel. Het leveren aan vaste adressen werd gezien als een bezorgdienst, terwijl het op straat aanbieden van waren aan willekeurige voorbijgangers als venten werd beschouwd. De brief laat zien dat controleurs vaak worstelden met deze grijze gebieden.