Brief / Ambtelijke mededeling 27 december 1939 J. Renz Den Heer Inspecteur Waterlooplein [linksboven]
27 Dec: 1939 [rechtsboven]

Den Heer
Inspecteur [onderstreept]

Daar C. Polak pl. n: 175, van de kramenverhuurder
Cohen, uitbetaald heeft gekregen de somma van
f. 3.75, als vergoeding van de door C. Polak geleden
waterschade, tengevolge van een lekkend zijl,
vervalt hiermede op verzoek van C. Polak, het
verzoek om toestemming tot het mogen plaatsen
van een eigen stal —

J. Renz [handtekening] * Inhoud: De brief dient als officiële intrekking van een eerder verzoek. De marktkoopman C. Polak (gevestigd op plaats nummer 175 op het Waterlooplein) had waterschade geleden door een lek zeil van een gehuurde kraam.
* Compensatie: De kramenverhuurder, de heer Cohen, heeft Polak een schadevergoeding betaald van 3 gulden en 75 cent (f. 3,75).
* Gevolg: Omdat de schade is vergoed, trekt Polak zijn eerdere verzoek aan de inspectie in om een eigen stal (kraam) te mogen plaatsen. Blijkbaar was dat verzoek ingediend als reactie op de gebrekkige kwaliteit van de gehuurde materialen.
* Betrokkenen:
* C. Polak: De gedupeerde marktkoopman.
* Cohen: De private ondernemer die kramen verhuurt op de markt.
* J. Renz: De schrijver van de brief, vermoedelijk een marktmeester of een andere toezichthoudende functionaris die als tussenpersoon fungeert tussen de kooplieden en de inspecteur. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse administratie en de zakelijke verhoudingen op de Amsterdamse markt aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.

1. Locatie en Cultuur: Het Waterlooplein was in 1939 het hart van de Joodse marktbuurt in Amsterdam. De namen Polak en Cohen bevestigen de Joodse signatuur van de marktactiviteiten in dit gebied.
2. Tijdsbeeld: December 1939 is een beladen tijd. De Tweede Wereldoorlog is in Europa al uitgebroken, maar Nederland is op dit moment nog neutraal. Slechts vijf maanden na het schrijven van deze brief zou de Duitse inval de dynamiek van het Waterlooplein en het leven van de hier genoemde personen voorgoed en op tragische wijze veranderen.
3. Marktwezen: Het document illustreert de bureaucratische structuur van de markt. Er is sprake van private kramenverhuurders (Cohen), individuele standplaatshouders (Polak) en gemeentelijk toezicht (de Inspecteur). De kwestie van een "eigen stal" suggereert dat marktkooplieden normaal gesproken verplicht waren kramen te huren van erkende verhuurders, en dat het zelf plaatsen van een kraam een uitzondering was waarvoor toestemming nodig was. C. Polak J. Renz Marktwezen