Archiefdocument
Origineel
[Pagina 6]
De totale hoeveelheid aardappelen, in 1938 aangevoerd op de Centrale Markt, wordt geschat op 65.733 ton met een waarde van f 3.137.268 (voor 1937 waren deze cijfers 65.144 ton met een waarde van f 2.440.299).
De herkomst was in hoofdzaak als volgt : Zeeland 57,5 (v.j. 67,2)%; Noordholland 29,9 (v.j. 26,2)%; Friesland 8,2 (v.j. 3,1)%; Malta 2,3 (v.j. 2,1)%; Westland 1,3 (v.j. 0,7)%; diverse plaatsen 0,8(v.j. 0,7)%.
De waarde van den aanvoer van bloemen in den zoogenaamden bloemen hoek op de Centrale Markt bedroeg volgens opgave f 81.218 (v.j. f 77.211).
Hieronder volgt een recapitulatie van de geschatte waarden en van de marktaanvoeren van aardappelen, groenten en fruit.
| Artikelen | Waarde der aangebrachte artikelen in guldens in de jaren | Hoeveelheid aangebrachte artikelen in kg in de jaren | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1936 | 1937 | 1938 | 1936 | 1937 | 1938 | |
| Aardappelen . . . . . . | 2.390.210 | 2.440.299 | 3.137.268 | 64.289.700 | 65.144.000 | 65.733.220 |
| Groenten . . . . . . . . | 4.696.213 | 4.412.771 | 4.916.322 | 61.516.705 | 61.006.595 | 63.048.010 |
| Fruit . . . . . . . . . . . . | 6.697.042 | 6.407.470 | 6.902.845 | 36.931.621 | 39.809.380 | 32.395.691 |
| Totaal . . . . . . | 13.783.465 | 13.260.540 | 14.956.435 | 162.738.026 | 165.959.975 | 161.176.921 |
In het koelhuis werden de volgende soorten groenten en fruit opgeslagen : artisjokken, asperges, andijvie, aubergines, augurken, bloemkool, doperwten, komkommers, kropsla, meirapen, peterselie, postelein, prei, raapstelen, radijs, selderie, snijboonen, spercieboonen, spinazie, spitskool, spruitjes, tomaten, witlof, aardbeien, abrikozen, appelen, bessen, bramen, citroenen, dadels, druiven, frambozen, hazelnoten, kastanjes, kersen, kwetsen, mandarijnen, meloenen, peren, perziken, pompelmoes, grape fruit, pruimen, sinaasappelen, champignons en pfefferlingen, vijgen en walnoten.
Brandstoffenmarkten.
De aanwijzing der verschillende tijdelijke hulpmarkten is tijdens het verslagjaar voor ten hoogste één jaar verlengd. Op 4 Maart werd de Uilenburgergracht (zuidzijde) als tijdelijke hulpmarkt aangewezen.
De opbrengst aan marktgeld bedroeg : f 21.123,62 (v.j. f 21.929,30).
In het verslagjaar werd aan de brandstoffenmarkt ligplaats ingenomen :
per kalenderweek door 4411 schuiten (v.j. 5045 schuiten) met een totalen inhoud van 246.294 ton van 1000 kg laadvermogen (v.j. 286.523 ton); per kalendermaand door 200 schuiten (v.j. 225 schuiten) met een totalen inhoud van 11.986 ton van 1000 kg laadvermogen (v.j. 13.500 ton) ; per kalenderjaar door 252 schuiten (v.j. 242 schuiten) met een totalen inhoud van 13.967 ton van 1000 kg laadvermogen (v.j. 13.576 ton).
Vischmarkt.
De totale opbrengst der in het verslagjaar voor den afslag aangevoerde en dus van gemeentewege geveilde visch bedroeg : f 179.614,33 (v.j. f 218.929,94).
Aan afslaggelden werd ontvangen : f 8960,88 (v.j. f 10.805,58).
Aan aanvoergelden op het buitenterrein werd ontvangen : f 6074,66 (v.j. f 7123,13).
Aan entréegelden f 779,50 (v.j. f 833,50).
6
[Pagina 7]
De totale hoeveelheid visch, in 1936, 1937 en 1938 afgeslagen in de Vischhal op de Vischmarkt, staat vermeld in onderstaanden staat.
| Vischsoorten | Aantal kg in de jaren | ||
|---|---|---|---|
| 1936 | 1937 | 1938 | |
| Aal en paling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 4.892 | 1.155 | 1.942 |
| Baars . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 3.025 | 2.782 | 4.085 |
| Bot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 15.117 | 14.782 | 22.415 |
| Elft . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 2.827 | 1.988 | 5.005 |
| Garnalen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | — | — | 445 |
| Geep stuks : 3.33 = kg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | — | 20 | — |
| Griet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 15.533 | 14.647 | 11.946 |
| Heilbot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 3.777 | 805 | 674 |
| Kabeljauw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 76.472 | 66.267 | 97.693 |
| Koolvisch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 45.578 | 67.253 | 50.782 |
| Leng . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 13.030 | 12.372 | 20.425 |
| Makreel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 70.458 | 55.665 | 57.235 |
| Poon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 7.636 | 11.540 | 7.496 |
| Rog . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 294 | 95 | 59 |
| Schar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 50.685 | 69.745 | 87.490 |
| Schelvisch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 59.888 | 66.697 | 46.643 |
| Schol . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 713.391 | 670.033 | 435.826 |
| Snoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 131 | 158 | 212 |
| Spiering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 10.726 | 5.335 | 6.015 |
| Tarbot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 24.652 | 35.250 | 26.482 |
| Tong . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 60.991 | 46.500 | 42.173 |
| Tongschar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 9.537 | 6.439 | 4.878 |
| Wijting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 61.885 | 38.661 | 102.507 |
| Zalm . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 4.445 | 3.013 | 720 |
| Zeewolf . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | 1.502 | 620 | 2.058 |
| Overige soorten (zeevisch, zoetwatervisch) . . . . . . . . . . | 17.375 | 35.541 | 26.414 |
| 1.273.847 | 1.227.363 | 1.061.620 |
| | | | |
| :--- | :--- | :---: | :---: | :---: |
| Bokking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | kisten | 17.559 | 4.776 | 2.127 |
| Kuit en hom . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | kisten | 498 | 460 | 285 |
| Lever . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | kisten | 281 | 171 | 142 |
| Sprot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | kisten | 272 | — | — |
| Makreel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | kisten | 275 | — | — |
| Haring (versch) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | tal | 2.007 | — | — |
| Geep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | tal | 57 | 16 | 1 |
| Haring . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . | halve tonnen | — | 121 | 51 |
7
--- * Economische gegevens: Het document toont een gedetailleerd overzicht van de voedselvoorziening en handel in de jaren direct voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog. In 1938 is er een opvallende stijging in de waarde van aardappelen ten opzichte van het volume, wat kan duiden op prijsstijgingen.
* Taalgebruik: Gebruik van de oude spelling (bijv. "visch", "den afslag", "zoogenaamden", "inhoud van 1000 kg laadvermogen"). De afkorting "v.j." staat voor "vorig jaar".
* Lokale infrastructuur: Er wordt gerefereerd aan specifieke Amsterdamse locaties zoals de Centrale Markt (tegenwoordig Food Center Amsterdam), de Vischhal en de Uilenburgergracht.
* Visserij: De tabel op pagina 7 toont een grote diversiteit aan vissoorten die werden verhandeld. Schol was veruit de grootste categorie in volume, hoewel het volume in 1938 flink daalde ten opzichte van 1936.
* Terminologie: "Tal" is een oude telmaat (vaak 200 stuks voor haring). "Pfefferlingen" is de Duitse naam voor cantharellen, wat aangeeft dat deze termen ook in Nederland gangbaar waren.
--- Dit document is waarschijnlijk een uittreksel uit een gemeentelijk jaarverslag van de stad Amsterdam, specifiek van de afdeling Markten. Het geeft historici inzicht in de logistieke stromen van levensmiddelen per schip en over de weg in het interbellum. De vermelding van Malta als herkomstgebied voor aardappelen getuigt van internationale handelsbetrekkingen voor die tijd. De "hulpmarkten" aan de Uilenburgergracht wijzen op een noodzaak tot spreiding of tijdelijke ruimtegebrek bij de vaste marktlocaties. De daling in de visaanvoer en de schuiten voor brandstoffen tussen 1936 en 1938 kan wijzen op veranderende economische omstandigheden of verschuivingen in transportmodaliteiten.