Officieel rapport van de inspectie/controleur van het Marktwezen. 30 oktober 1939. Nº 213/164/1 M. 1339 2/11 (stempel)

R A P P O R T

S. Werkendam, oud 35 jaar en wonende Niasstraat 53 III alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.
Werkendam verklaarde, dat hij reeds 16 jaar, zij het niet onafgebroken, met fruit heeft gehandeld. Eenig bewijs hiervoor staat hem echter niet ten dienste. Hij is sedert 1934 in het bezit van een ventvergunning onder Serie 25 No 250, welke vanaf dendatum van afgifte onderscheidenlijk bloemen of consumptieijs als artikel aangeeft, doch nimmer groenten en fruit.
Werkendam heeft in de Zomermaanden van 1936 eenige weken toegang gehad tot de Centr: Markt als bloemenkooper. Nadien heeft hij tot October 1939 de markt niet meer bezocht. Thans is hem wederom als bloemenkooper toegang verleend. Dat hij thans wel met fruit vent, moge blijken uit het feit, dat op 11 October j.l. is verbaliseerd voor het venten met fruit, waartoe hij blijkens zijn ventvergunning niet gerechtigd was. Voor zoover door mij kan worden beoordeeld heeft hij de vragen van zijn invulformulier naar waarheid beantwoord.

Amsterdam 30-10-39
Controleur.
(getekend: F. Utrecht - onzeker)

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.
(getekend: J. Brown - onzeker)

[Handgeschreven tekst linksonder:]
Magazijnstempelen en doorzenden naar Den Haag.
Akkoord.
(ondertekend)

[Handgeschreven tekst rechtsonder:]
Verklaring wordt geweigerd
F. zal stukken aan van Bruggen [geven]
8-11-39 Dit rapport documenteert de aanvraag van de heer S. Werkendam om officieel erkend te worden als groente- en fruithandelaar. Uit de tekst blijkt een strikte bureaucratische controle:
* Gebrek aan bewijs: Hoewel de aanvrager claimt al 16 jaar in fruit te handelen, kan hij dit niet aantonen.
* Vergunningsbeperkingen: Zijn bestaande ventvergunning uit 1934 staat alleen de verkoop van bloemen en ijs toe, geen groenten of fruit.
* Overtreding: Het rapport vermeldt expliciet dat hij recent (11 oktober 1939) is bekeurd ("verbaliseerd") omdat hij illegaal met fruit ventte.
* Besluit: Ondanks dat de controleur opmerkt dat het formulier naar waarheid lijkt ingevuld, wordt de aanvraag op 8 november 1939 definitief afgewezen ("Verklaring wordt geweigerd"). Het document dateert van vlak voor de grootschalige escalatie van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Niasstraat in Amsterdam-Oost was een buurt waar veel Joodse Amsterdammers woonden, waartoe S. Werkendam (gezien de achternaam) waarschijnlijk behoorde. In deze periode werden de regels voor straathandel en marktwezen streng gehandhaafd, mede om de economische activiteit te reguleren. De afwijzing van de vergunning betekende voor de betrokkene dat hij zijn broodwinning niet op legale wijze naar de handel in levensmiddelen kon uitbreiden, wat in de crisisjaren en de naderende oorlogstijd grote sociale gevolgen kon hebben. De instructie om stukken door te zenden naar "Den Haag" wijst op de centrale aansturing van beroepserkenningen in die tijd.