Ambtsbrief (Vertrouwelijk)
Origineel
Ambtsbrief (Vertrouwelijk) 31 juli 1939 Burgemeester en Wethouders van Amsterdam [Stempel/Handgeschreven]: N° 4/8/1... 1939 $\frac{1}{2}$
[Gedrukt]: GEMEENTE AMSTERDAM
[Links]: No. 696 $^C$ L.M. '38.
[Rechts]: Amsterdam, 31 Juli 1939.
[Handgeschreven rechtsboven]: mi. Ho. Muller (i.v.m. (x))
VERTROUWELIJK.
[Rechts, in kader]: MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.
In verband met den internationalen toestand hebben wij doen nagaan, of het mogelijk is, van de belangrijkste levensmiddelen en andere noodzakelijke verbruiksartikelen door de Diensten en Bedrijven een voorraad voor eenige maanden te doen opslaan.
Uit de aan ons overgelegde rapporten is ons gebleken, dat enkele Diensten en Bedrijven maatregelen hebben genomen, om aan eventueele moeilijkheden gedurende eenigen tijd het hoofd te bieden, door voor grooteren opslag zorg te dragen; en dat soortgelijke maatregelen bij andere Diensten en Bedrijven in uitvoering zijn.
[Handgeschreven cirkel met een 'X' in de linkermarge bij de volgende alinea]:
Niettemin brengen wij, vertrouwelijk, onder Uw aandacht, dat wij prijs stellen op het vormen van eenigszins grootere voorraden van strikt noodzakelijke artikelen, voor zoover deze binnen het raam der begrooting voor het jaar 1939 - eventueel met suppletoire begrooting - kunnen worden aangeschaft.
Deze bijzondere maatregelen zullen slechts in zooverre betrekking kunnen hebben op brandstoffen en petroleumproducten, als de Diensten en Bedrijven over eigen opslagruimte beschikken, daar het niet wel mogelijk is gebleken, deze artikelen in groote hoeveelheid centraal op te slaan.
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,
[Handtekening/Paraaf]
de Secretaris,
[Handtekening]
Aan de Hoofden van Diensten,
Bedrijven en Administratiën. * Inhoud: In deze vertrouwelijke brief instrueert het Amsterdamse college van B&W de hoofden van de diverse gemeentelijke diensten (zoals de GEB, de Reiniging, etc.) om noodvoorraden aan te leggen. Het gaat hierbij om essentiële verbruiksgoederen en brandstoffen. De nadruk ligt op de noodzaak om "eenige maanden" vooruit te kunnen in geval van crisis.
* Financieel aspect: Er wordt expliciet vermeld dat de kosten hiervoor binnen de begroting van 1939 moeten vallen, of via een aanvullende (suppletoire) begroting gedekt moeten worden. Dit duidt op een officiële, geformaliseerde voorbereiding.
* Logistiek: De brief erkent de beperking van centrale opslag, waardoor diensten zelf verantwoordelijk worden gesteld voor de opslag van brandstoffen en petroleum, mits zij daar de ruimte voor hebben.
* Annotaties: De handgeschreven 'X' en de aantekening rechtsboven wijzen op interne verwerking en specifieke aandacht voor de passage over het daadwerkelijk vormen van de voorraden. * Historische timing: De datum, 31 juli 1939, is cruciaal. Dit is precies één maand voordat nazi-Duitsland Polen binnenviel (1 september 1939), wat de start van de Tweede Wereldoorlog betekende.
* Dreigingsbeeld: De "internationalen toestand" waarnaar verwezen wordt, is de extreme spanning in Europa. Hoewel Nederland zijn neutraliteit trachtte te bewaren, was men op ambtelijk niveau koortsachtig bezig met civiele voorbereidingen op een mogelijke blokkade of oorlogssituatie.
* Bestuurlijke voorzorg: Dit document is een schoolvoorbeeld van 'preparatie'. De gemeente Amsterdam bereidde zich voor op het functioneren van de stad in isolatie of crisistijd. Het toont aan dat men de ernst van de situatie volledig inzag, ondanks de politieke hoop op vrede die destijds nog her en der werd uitgesproken.