Gemeenteblad (officiële gemeentelijke publicatie). (Pagina 2)

Volgn. 107 [midden: 2] [rechts: Gemeenteblad afd. 3]

ART. 4
De afmetingen van de plaatsen op de algemeene dag- en weekmarkten bedragen 3 bij 2 m, met uitzondering van de plaatsen:
a op de Nieuwmarkt en het Waterlooplein, welke 3 bij 3 m bedragen;
b op het Amstelveld des Maandags na 6 uur n.m., welke 6 bij 3 meter bedragen.
De afmetingen van de plaatsen op de overige markten worden door den directeur van het Marktwezen bepaald, waarbij zooveel mogelijk met de wenschen van de betrokkenen en de belangen van derden rekening wordt gehouden.
De directeur van het Marktwezen is bevoegd, in omstandigheden te zijner beoordeeling van de in het eerste lid genoemde maten af te wijken.

ART. 5
Ten kantore van den Dienst van het Marktwezen wordt voor elke algemeene dagmarkt en voor elke weekmarkt een sollicitantenlijst aangelegd, waarop — behoudens het bepaalde in de artikelen 10 tweede lid, 15 en 40 — meerderjarige personen van Nederlandsche nationaliteit zich kunnen laten inschrijven, ter verkrijging van een plaats op de markt, waarop de sollicitantenlijst betrekking heeft.
Bij de inschrijving worden de datum en het tijdstip, waarop zij plaats vindt, op de sollicitantenlijst vermeld.

ART. 6
De plaatsen op de markten zijn vaste plaatsen of losse plaatsen.
Vaste plaatsen zijn plaatsen, die als zoodanig zijn uitgegeven.
Losse plaatsen zijn plaatsen, die niet als vaste plaatsen zijn uitgegeven.
Vaste plaatsen, die op een door den directeur van het Marktwezen voor iedere markt te bepalen tijdstip na den aanvang der markt niet door den rechthebbende zijn bezet, kunnen door den directeur voornoemd voor dien dag als losse plaatsen worden uitgegeven.

ART. 7
Voor het verkrijgen van een vaste plaats op een der markten komen in aanmerking:
in de eerste plaats: degenen, die reeds een andere vaste plaats op de betreffende markt bezetten, in de volgorde van hun inschrijving op de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst.
in de tweede plaats: de houders van een voorkeurskaart als bedoeld in artikel 8, in de volgorde van hun inschrijving op de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst.
Voor het verkrijgen van een losse plaats komen in aanmerking:
in de eerste plaats: degenen, die reeds een vaste plaats op de betreffende markt bezetten, in de volgorde van hun inschrijving op de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst;

(Pagina 3)

[midden: 3]

in de tweede plaats: degenen, wien een voorkeurskaart als bedoeld in artikel 8 is verstrekt, in de volgorde van hun inschrijving op de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst;
in de derde plaats: de overige ingeschrevenen van de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst, in volgorde van hun inschrijving;
in de vierde plaats: de overige gegadigden van Nederlandsche nationaliteit, mits zij den leeftijd van 18 jaren hebben bereikt; na loting, indien er meer gegadigden dan beschikbare plaatsen zijn;
in de vijfde plaats: vreemdelingen, die gegadigden zijn, mits zij den leeftijd van 18 jaren hebben bereikt; na loting, indien er meer gegadigden dan beschikbare plaatsen zijn.

ART. 8
Vanwege den directeur van het Marktwezen worden voor elke algemeene dagmarkt en voor elke weekmarkt voorkeurskaarten beschikbaar gesteld voor degenen, die zijn ingeschreven op de in artikel 5 genoemde sollicitantenlijst, in de volgorde van hun inschrijving.
Het aantal voorkeurskaarten wordt door den in het eerste lid genoemden directeur bepaald, in overeenstemming met het gemiddelde aantal losse plaatsen, dat naar zijn oordeel op de betreffende markt op elken marktdag beschikbaar is.
In bijzondere gevallen te zijner beoordeeling, is de directeur van het Marktwezen bevoegd, in afwijking van de in het eerste lid genoemde volgorde, voorkeurskaarten beschikbaar te stellen.

ART. 9
Onder het geregeld bezoeken der markt wordt in dit Reglement verstaan:
a het ten minste twee dagen per week uitstallen op een algemeene dagmarkt; met uitzondering van de markt aan de Dapperstraat, waar met ten minste één dag per week uitstallen kan worden volstaan;
b het ten minste drie dagen uitstallen op een weekmarkt, met uitzondering van de Boom- en Bloemenmarkt, gedurende een tijdvak, waarin die markt vier keer gehouden wordt;
c het zoovele dagen uitstallen op de Boom- en Bloemenmarkt als naar het oordeel van den directeur van het Marktwezen voor die markt, in verband met het jaargetijde, geëigend is.
Wanneer niet kan worden uitgestald, omdat voor den houder eener voorkeurskaart geen losse plaats beschikbaar is, wordt, voor de toepassing van het bepaalde in het eerste lid, de belanghebbende geacht dien dag op de markt te hebben uitgestald.
Onder „dag” wordt in dit artikel verstaan: de tijd vanaf den aanvang der markt tot 3 uur n.m., met uitzondering voor de algemeene dagmarkt aan de Lindengracht, waar onder „dag” verstaan wordt: de tijd vanaf den aanvang der markt tot 12 uur des middags. Het document is een gedetailleerd reglement dat de logistiek en de hiërarchie van de Amsterdamse markten in goede banen moest leiden. Enkele kernpunten uit de tekst:

• Standaardisatie: Er is een duidelijke norm voor kraamafmetingen (3x2m), maar met specifieke uitzonderingen voor grote markten zoals het Waterlooplein.
• Bureaucratische controle: De "Directeur van het Marktwezen" heeft aanzienlijke discretionaire bevoegdheid (beslissen over afwijkende maten, volgorde van voorkeurskaarten, beoordeling van markttijden).
• Sociale hiërarchie: Artikel 7 toont een strikte prioriteitenlijst voor standplaatsen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen mensen met een vaste plek, kaarthouders, en tenslotte een onderscheid tussen "Nederlandsche nationaliteit" en "vreemdelingen" (die als laatste in aanmerking komen).
• Aanwezigheidsplicht: Artikel 9 stelt scherpe regels voor wat als "geregeld bezoek" telt. Dit was waarschijnlijk bedoeld om speculatie met plekken te voorkomen en een levendige markt te garanderen. Dit document stamt uit een tijd waarin de markt een cruciaal onderdeel was van de stedelijke economie en voedselvoorziening. De archaïsche spelling (zoals algemeene, zooveel, Nederlandsche) wijst op een publicatie van vóór de spellingshervorming van Marchant (1934) of de definitieve hervorming van 1947.

De genoemde locaties zijn nog steeds bekende marktlocaties in Amsterdam. De strikte regulering rondom nationaliteit en leeftijd (18 jaar) weerspiegelt de toenmalige sociaal-economische wetgeving waarbij de lokale overheid de eigen burgerij trachtte te beschermen in hun broodwinning. Het systeem van de "sollicitantenlijst" laat zien dat de vraag naar goede standplaatsen destijds groter was dan het aanbod. Marktwezen