Officiële brief/oproeping. 22 oktober 1940. Dienst van het Marktwezen, Gemeente Amsterdam. [Briefhoofd met logo van de drie kruisen van Amsterdam]
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 33/94/8 M.
BIJLAGE ______________________
ONDERWERP :

AMSTERDAM (W.) 22 October 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer L. Spreekmeester,
Archimedeslaan 23 hs,
Amsterdam-Oost.
Wijk 23.

Op grond van het feit, dat U geen geregeld gebruik van de U verleende voorkeurskaart voor de markt Westerstraat heeft gemaakt, behoort de inschrijving op de sollicitantenlijst voor bovengenoemde markt, ingevolge artikel 10 van het Reglement op de Markten, te worden geschrapt.

Alvorens hiertoe te besluiten roep ik U op om op 23 Oct. a.s. tusschen 9½ - 12 uur of op 25 Oct. a.s. om 9½ uur te komen bij den Inspecteur van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. Deze brief is een formele kennisgeving van de Dienst van het Marktwezen aan een markthandelaar, de heer L. Spreekmeester. De kern van de boodschap is een voorgenomen administratieve sanctie: het schrappen van de heer Spreekmeester van de sollicitantenlijst voor een vaste staanplaats op de Westerstraatmarkt. De reden hiervoor is dat hij zijn "voorkeurskaart" niet regelmatig heeft gebruikt, wat in strijd is met het geldende marktreglement.

De brief biedt de geadresseerde echter nog een mogelijkheid tot verweer of toelichting door hem op te roepen voor een gesprek met de Inspecteur van de dienst op het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat. De toon is strikt bureaucratisch en procedureel. De datum van de brief, 22 oktober 1940, is van cruciaal historisch belang. Nederland bevond zich op dat moment in de vroege fase van de Duitse bezetting (gestart in mei 1940). Hoewel de brief een louter administratieve reden noemt voor het intrekken van de marktvergunning (het niet gebruiken van de voorkeurskaart), moet dit gezien worden tegen de achtergrond van de toenemende uitsluiting van Joodse burgers uit het openbare en economische leven.

De achternaam "Spreekmeester" is een veelvoorkomende Joods-Amsterdamse naam. In de herfst van 1940 begonnen de bezettingsautoriteiten, ondersteund door de meewerkende Nederlandse bureaucratie, met het systematisch in kaart brengen en beperken van de rechten van Joden. Veel Joodse markthandelaren ondervonden in deze periode grote hindernissen bij het uitoefenen van hun beroep, wat kan verklaren waarom zij hun "voorkeurskaart" niet meer "geregeld" konden gebruiken. Documenten als deze vormen vaak de papieren neerslag van de "koude" uitsluiting die voorafging aan de latere openlijke vervolging. L. Spreekmeester Gemeente Amsterdam Marktwezen