Ambtelijke brief / Typoscript. 6 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van de gemeentelijke Vismarkt). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (vermoedelijk Groningen). vP/HG.

46A/35/1 M.
6 September 1940.

Heffing op aanvoer van
mosselen ter Vischmarkt.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Krachtens artikel 21 ten eerste onder b van de Verorde-
ning op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden wordt
voor den aanvoer van mosselen per vaartuig per ton van 1000 kg.
laadvermogen van dat vaartuig op de Vischmarkt een tarief gehe-
ven van 10 cent. De Verordening kent evenwel geen tarief voor
den aanvoer van mosselen per auto, blijkbaar omdat dergelijke
aanvoer tot nu toe nimmer is voorgekomen. Onder ten tweede in
het bovengenoemde artikel worden voor den aanvoer op andere wijze
dan per vaartuig voor verschillende vischsoorten tarieven ge-
noemd, doch mosselen komen hierbij niet voor, aangezien zij niet
vallen onder de sub k genoemde "andere Noordzeevisch".

Als gevolg van de propaganda, welke thans wordt gemaakt
voor het mosselenverbruik, zullen de aanstaande week zeer waar-
schijnlijk ook auto's met mosselen aan de Vischmarkt komen. Het
lijkt mij wenschelijk, mede opdat gelijke concurrentieverhou-
dingen blijven bestaan, de bedoelde auto's op dezelfde wijze te
belasten als de vaartuigen, die mosselen aanvoeren: dus met 10
cent per ton laadvermogen van de auto.

Ik moge U beleefd verzoeken wel te willen bevorderen,
dat ik bij Besluit van Burgemeester en Wethouders, in afwachting
van een desbetreffende aanvulling der Verordening, word gemach-
tigd om voor den aanvoer van mosselen per auto aan de Vischmarkt
een heffing toe te passen van 10 cents per ton van 1000 kg. laad-
vermogen van de auto. Bij den handel bestaat tegen betaling van
een heffing volgens dit tarief geen enkel bezwaar.

De Directeur, * Kernprobleem: De bestaande marktverordening is verouderd omdat deze alleen uitgaat van de aanvoer van mosselen per schip. Er is geen juridische basis om heffingen te innen voor mosselen die per vrachtwagen ("auto") worden aangevoerd.
* Voorgestelde oplossing: De directeur vraagt om een tijdelijke machtiging via een B&W-besluit om hetzelfde tarief (10 cent per ton laadvermogen) toe te passen op vrachtwagens als op schepen.
* Argumentatie:
1. Gelijkheid: Het waarborgen van gelijke concurrentievoorwaarden tussen vervoer over water en over de weg.
2. Noodzaak: Door een lopende promotiecampagne wordt er op korte termijn een toestroom van vrachtvervoer verwacht.
3. Draagvlak: De vishandelaren hebben aangegeven akkoord te gaan met dit tarief.
* Taalgebruik: Het document hanteert de typische ambtelijke stijl van die periode ("Ik moge U beleefd verzoeken", "desbetreffende"). De term "propaganda" wordt hier in de neutrale, toen gangbare betekenis van "reclame" of "promotie" gebruikt. Dit document is geschreven op 6 september 1940, slechts vier maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de voedselvoorziening een steeds kritischer punt op de politieke agenda te worden.

De "propaganda" voor mosselconsumptie die in de brief wordt genoemd, is tekenend voor de tijd: omdat veel vlees en andere producten op de bon gingen of schaars werden, probeerde de overheid de consumptie van lokale, overvloedig beschikbare producten zoals mosselen te stimuleren.

Tevens markeert de brief een logistieke overgangsfase. De Vismarkt (waarschijnlijk die van Groningen, gezien de archiefcontext waarin dergelijke stukken vaak voorkomen) was van oudsher gericht op aanvoer via de grachten. De opkomst van het transport over de weg dwong de lokale overheid om haar eeuwenoude marktverordeningen in sneltreinvaart te moderniseren. De handgeschreven naam "M. Müller" verwijst mogelijk naar een ambtenaar of toezichthouder die betrokken was bij de distributie of markttoezicht tijdens de bezettingsjaren.