Getypte brief (doorslag), met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte brief (doorslag), met handgeschreven kanttekeningen. 12 oktober 1940. De Directeur van (vermoedelijk) de Gemeentelijke Visafslag Amsterdam. [Linksboven, getypt:]
46A/44/2 M
[Rechtsboven, handgeschreven:]
Vischmarkt
[Rechtsboven, getypt:]
vP/G.
[Midden boven, handgeschreven, schuin:]
Verzonden 12/10
[Rechts, getypt:]
12 October 1940.
[Geadresseerde:]
Ouwehand's Haring en
Zeevischhandel,
te
KATWYK AAN ZEE.
[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 dezer heb ik de eer U te berichten, dat de door U bedoelde kistjes met versche wyting-filet waarschynlyk wel door den Gemeentelyken Vischafslag hier ter stede zullen kunnen worden verkocht, mits de kistjes een netto-inhoud hebben van 10 kg.
Adressen van tusschenpersonen kunnen dezerzyds niet worden opgegeven. By eventueele zending aan den Gemeentelyken Vischafslag dient de visch franco te worden gericht aan den Gemeentelyken Vischafslag station restant Amsterdam. De visch dient des morgens vóór 7 uur aan het station Amsterdam aanwezig te zyn, vanwaar zy door personeel van den afslag om 7 uur wordt afgehaald. Indien U de visch per auto aanvoert, dient zy vóór 7½ uur aan den afslag te zyn. De afslag wordt alle werkdagen, behalve des Maandags, gehouden.
Indien U de visch zelf aan de markt brengt, dan wordt 5% van den verkoop als afslaggeld geheven; moet de visch dezerzyds van het station worden gehaald, dan bedraagt de heffing 6%.
Desgewenscht kunt U zelf by den verkoop in den afslag aanwezig zyn en de visch dan zelf inkoopen, indien U de prys niet hoog genoeg acht. In dat geval dient U het verschuldigde afslaggeld te betalen. Partyen kunnen niet in den afslag worden opgehouden.
[Afsluiting:]
De Directeur, Deze brief is een formeel zakelijk schrijven waarin de voorwaarden voor het verhandelen van vis worden uiteengezet.
* Taal en spelling: Het document hanteert de toenmalige spelling (vóór de hervorming van 1947), zichtbaar in woorden als 'wyting', 'Gemeentelyken', 'zyn' en 'tusschenpersonen'.
* Logistiek: De brief geeft een gedetailleerd inzicht in de logistieke processen van die tijd. Vis kon per trein ('station restant') of per auto worden aangevoerd, waarbij strikte tijdstippen (07:00 en 07:30 uur) golden voor de afslag.
* Financiën: Er is een duidelijk onderscheid in tarieven (5% vs. 6%) gebaseerd op de vraag of de afslag de vis zelf van het station moet halen.
* Marktregulering: Het document benadrukt dat de afslag geen bemiddelaar is voor tussenpersonen en dat partijen vis niet mogen worden "opgehouden" (achtergehouden voor een betere prijs), hoewel de eigenaar wel het recht heeft zijn eigen waar in te kopen als de biedingen te laag zijn. De datum van de brief, 12 oktober 1940, plaatst het document in de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode begon de voedselvoorziening en distributie steeds strikter gereguleerd te worden.
De "Gemeentelyken Vischafslag" (waarschijnlijk die van Amsterdam, gezien de referentie naar station Amsterdam) speelde een centrale rol in de voedselketen. Ouwehand's uit Katwijk is een bekende naam in de Nederlandse visserijgeschiedenis en is tot op de dag van vandaag een vooraanstaand visverwerkingsbedrijf. De brief illustreert hoe de handel tussen de kust (Katwijk) en de stad (Amsterdam) administratief werd afgehandeld onder de toenemende druk van de oorlogsjaren.