Getypte brief op briefpapier. 11 december 1939. Ir. D.F. Merz, l.i. (landbouwkundig ingenieur), Lorentzkade 52, Leiden. Den Zeer Geleerden Heer Dr. A. van der Laan, Directeur van het Marktwezen, Amsterdam-W. Ir. D.F. Merz, l.i.
Lorentzkade 52
L e i d e n .

Leiden, 11 December 1939.

No 48/22/4 M. 1939

Den Zeer Geleerden Heer
Dr. A. van der LAAN,
Directeur van het Marktwezen,
A M S T E R D A M - W .

Zeer Geachte Heer,

Beleefd dank ik U voor Uw moeite, met den Heer van Zwanenberg te hebben gesproken, en voor Uw schrijven van 9 dezer.

In de gegeven omstandigheden is het misschien beter nu eerst te vragen of de Directie van "Gebroeders Pel" N.V. er voor voelt proefnemingen te doen op het gebied van voorconserveering van fruit door bevriezing op fust. Met Uw goedvinden zou voor de benoodigde proefnemingen gebruik gemaakt kunnen worden van het Koelhuis op de Centrale Markt. Vallen deze gunstig uit, dan zal het niet moeilijk zijn geld te vinden om ze uit te breiden, ten einde er een proefbedrijf op te fundeeren. Dit zou zich voorloopig kunnen bepalen tot het voorconserveerings-procédé door bevriezing en zich al naar gelang de omstandigheden naast of in nauwer verband met de plannen van "Gebroeders Pel" N.V. verder kunnen ontwikkelen.

Bedoelde proefnemingen behoeven niet veel geld te kosten, waarvoor dan ook wel middelen te vinden zullen zijn.

Alvorens met de Directie van "Gebroeders Pel" N.V. over deze aangelegenheid te spreken, zou ik het zeer op prijs stellen nog een onderhoud met U te mogen hebben. Schikt het U misschien daartoe Donderdag-middag bij U te komen? Anders op een ander door U te bepalen tijdstip. Vrijdag a.s. ben ik echter verhinderd.

Zonder tegenbericht zal ik mij Donderdag-middag a.s. te twee uur ten Uwen kantore, J. van Galenstraat 14, vervoegen.

Met beleefde groeten,

Hoogachtend,

[Handtekening: D.F. Merz] In deze brief stelt Ir. D.F. Merz aan Dr. A. van der Laan (Directeur van het Amsterdamse Marktwezen) voor om experimenten te starten met een nieuwe methode voor de conservering van fruit: het invriezen in vaten (fust).

De kernpunten van de brief zijn:
1. Samenwerking: Er is sprake van een beoogde samenwerking met de firma "Gebroeders Pel" N.V. en een eerdere bemiddeling door de heer Van Zwanenberg.
2. Locatie: Merz stelt voor om het bestaande Koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam te gebruiken voor deze proeven.
3. Toekomstvisie: Bij succes hoopt men een permanent proefbedrijf te stichten. De kosten voor de initiële proeven worden laag ingeschat.
4. Logistiek: Merz kondigt een bezoek aan op de Jan van Galenstraat 14 (het adres van de Centrale Markthallen) om de details te bespreken.

De toon is uiterst formeel en hoffelijk, kenmerkend voor de zakelijke correspondentie van die tijd ("Den Zeer Geleerden Heer", "Uwen kantore"). De brief dateert van december 1939. Dit is een cruciale periode: de Tweede Wereldoorlog is in september 1939 uitgebroken (de 'Schemeroorlog'), en hoewel Nederland op dat moment nog neutraal is, is de voedselvoorziening en de conservering daarvan een strategisch belangrijk onderwerp geworden.

De introductie van grootschalige bevriezingstechnieken voor fruit stond in deze jaren nog in de kinderschoenen in Nederland. De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934) was een modern logistiek knooppunt waar dergelijke innovaties werden gestimuleerd. De genoemde Dr. Van der Laan was een sleutelfiguur in de Amsterdamse marktwereld; hij was verantwoordelijk voor de modernisering van de voedseldistributie in de hoofdstad. De firma Gebroeders Pel was destijds een bekende naam in de koeltechniek en fruithandel. D.F. Merz J. van Galenstraat Marktwezen