Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 14 maart 1940. T. van Hiele, Adjunct-Rijkstuinbouwconsulent te Wageningen (belast met koelaangelegenheden). Dr. A. van der Laan, Directeur Marktwezen te Amsterdam. [Briefhoofd]
RIJKSTUINBOUWCONSULENT TE WAGENINGEN, BELAST MET KOELAANGELEGENHEDEN

T. VAN HIELE, l.i. - WAGENINGEN
Kant.: Duivendaal 10
(Centr. Inst. voor Landbk. onderzoek)
Telefoon 2716 - Postgiro 270288
Privé: Veluviaweg 26
Tel. 2209

WAGENINGEN, 14 Maart 1940.

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden.

No. 143. / T. C.

Antwoord op:

Betreffende: Wolmanzouten.

Den Heer Dr. A. van der Laan.
Directeur Marktwezen.
Jan van Galenstraat 14.
AMSTERDAM - W.

[Stempel links]
$N\underline{O}$ 40/8/1 M. 1940 $\frac{16}{3}$

[Handgeschreven notitie rechts, in blauw potlood/inkt]
niet de ... [onleesbaar]
Hr. Sijpma

[Inhoud brief]
Zeer Geachte Heer van der Laan,

Op de Jaarbeurs te Utrecht vernam ik, dat door U in het koelhuis aan de Markthallen en ook bij de Veilingkisten, gebruik werd gemaakt van Wolmanzouten.

Gaarne zou ik van U vernemen hoe de verkregen resultaten zijn, en of het gebruik van dit impregneermiddel economisch verantwoord is.

Zijn er door U wel eens schadelijke neveninvloeden geconstateerd en kunt U het gebruik ervan aanbevelen?

Bij voorbaat mijn dank voor Uw antwoord.

Hoogachtend,
De Adj. Rijkstuinbouwconsulent,

[Ondertekening]
T v Hiele * Inhoud: De Rijkstuinbouwconsulent vraagt om praktijkervaringen met "Wolmanzouten". Dit was een destijds veelgebruikt mengsel van fluoride-, chroom- en arseenverbindingen om hout te verduurzamen tegen rot en schimmels.
* Aanleiding: Van Hiele heeft tijdens de Jaarbeurs in Utrecht vernomen dat het Marktwezen in Amsterdam dit middel gebruikt in hun koelhuis en voor veilingkisten.
* Kernvragen: De brief stelt drie kritische vragen: wat zijn de resultaten, is het economisch rendabel, en zijn er schadelijke neveneffecten? Vooral dat laatste is relevant, aangezien het hout in direct contact komt met voedselproducten.
* Administratieve sporen: De paarse stempel links duidt op de archivering bij de ontvangende instantie (Gemeente Amsterdam, Marktwezen) op 16 maart 1940. De handgeschreven krabbel "Hr. Sijpma" verwijst waarschijnlijk naar de ambtenaar die de zaak in behandeling moest nemen. Deze brief is geschreven in maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. In deze periode was Wageningen een belangrijk centrum voor landbouwkundig onderzoek (de huidige WUR). De "Markthallen" aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam (geopend in 1934) waren destijds hypermodern.

Het gebruik van chemische impregneermiddelen zoals Wolmanzouten in de nabijheid van levensmiddelen was destijds een nieuw onderzoeksveld. T. van Hiele (1912-2003) zou later een autoriteit worden op het gebied van de koeltechniek en bewaring van tuinbouwproducten; hij werd na de oorlog directeur van het Sprenger Instituut. De brief toont de vroege professionele uitwisseling tussen rijksoverheid en gemeentelijke instellingen over voedselveiligheid en materiaalkunde.