Getypte ambtelijke nota/bijlage bij een brief.
Origineel
Getypte ambtelijke nota/bijlage bij een brief. 1 mei 1940. Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). Behoort bij brief no. 48/15/1 M. d.d. 1 Mei 1940 aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.
Aanteekeningen betreffende vestiging ijsbereidplaats koelhuis Centrale Markt.
De groote inrichtingen, die zich met de vervaardiging van consumptieijs bezighouden hetzij als hoofdbedrijf (Davia e.d.), hetzij als nevenbedrijf (groote melkinrichtingen) beschikken reeds over de noodige outillage. Voor hen heeft vestiging in of bij het koelhuis Centrale Markt in het algemeen geen zin. Evenmin is dit het geval met café's, restaurants, hotels, banketbakkerijen e.d. voor zoover deze nog zelf bereiden en dus niet het ijs van een der bovengenoemde categorieën betrekken.
Voor eventueele vestiging aan de Centrale Markt komen dus vrijwel alleen in aanmerking de voor eigen rekening werkende ijsventers-zelfbereiders.
Voor deze categorie zou dus een centrale bereidplaats moeten worden gesticht.
Een dergelijke inrichting kwam verscheidene jaren geleden door toedoen van den Marktbond "Mercurius" tot stand in de Quellijnstraat maar schijnt een fiasco te zijn geworden.
Het aantal venters-zelfbereiders te Amsterdam zou, volgens inlichtingen van de zijde van den Keuringsdienst voor Waren op ca. 100 moeten worden gesteld.
Het consumptieijs bedrijf is zeer riskant. De omzet wisselt sterk naar gelang van weersomstandigheden. Omzetten van 5 à 10 l. per dag wisselen tot in sommige gevallen 300 à 400 l. per dag!
Het ijsseizoen valt binnen het tijdvak 15 Maart tot 15 October; het zal zich practisch over hoogstens 4 à 5 maanden uitstrekken.
Volgens de thans bestaande voorschriften zou iedere ijsbereider over een ruimte, uitsluitend voor bereidplaats dienende, van 8 m2 moeten beschikken, welke niet in open verbinding staat met andere ruimten. Behalve deze ruimte is nog een ruimte noodig voor het plaatsen (en gereedmaken) van een kar; voor dit doel kan een collectieve ruimte, grenzende aan de bereidlokalen worden gemaakt. Aan het voorschrift dat ieder bereidlokaal moet zijn voorzien van een inrichting om het ijs bij een temperatuur beneden 0° C te kunnen bewaren, kan wellicht worden voldaan door - hetgeen practischer is - het maken van een koelcel voor collectief gebruik. Verder zullen de noodige toiletten e.d. moeten worden ingericht.
Het koelhuis op de Centrale Markt biedt geen gelegenheid tot vestiging. In de open ruimte der ijsfabriek zouden 3 bereidplaatsen kunnen worden gevestigd; gelegenheid tot plaatsing van karren is er echter niet, terwijl tevens de toegang tot deze ruimte voor karren te smal is en niet kan worden verbreed. Verder is op de verdieping van * Doel: Het document onderzoekt de haalbaarheid van een centrale faciliteit voor kleine, zelfstandige ijsmakers op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam.
* Doelgroep: De focus ligt specifiek op de circa 100 "ijsventers-zelfbereiders" in de stad, aangezien grotere industriële spelers (zoals Davia) al eigen faciliteiten hebben.
* Hygiëne en Regelgeving: Er wordt verwezen naar strikte voorschriften van de Keuringsdienst van Waren (zoals de eis van 8m² afgesloten ruimte per bereider), wat de logistieke uitvoering bemoeilijkt.
* Economische Factoren: De ijsmarkt wordt beschreven als zeer risicovol en seizoensgebonden, met enorme schommelingen in de dagelijkse omzet (tussen 5 en 400 liter), afhankelijk van het weer.
* Conclusie (voorlopig): Het huidige koelhuis op de Centrale Markt is fysiek ongeschikt vanwege de smalle toegang voor ijskarren en het gebrek aan stallingsruimte. * Historisch moment: De datum 1 mei 1940 is zeer saillant: dit is slechts negen dagen voor de Duitse inval in Nederland (10 mei 1940). Het document toont de Amsterdamse bureaucratie die op de valreep van de oorlog nog bezig was met reguliere economische en hygiënische vraagstukken.
* Locatie: De "Centrale Markt" verwijst naar het terrein aan de Jan van Galenstraat (het huidige Food Center Amsterdam), dat in 1934 geopend werd als centrale plek voor de groothandel in levensmiddelen.
* Sociale geschiedenis: Het document werpt licht op een verdwenen straatbeeld: de zelfstandige ijsventer die met een eigen kar door de stad trok en thuis of in kleine werkplaatsen ijs produceerde. De overheid probeerde deze informele sector te professionaliseren en te centraliseren om de volksgezondheid beter te kunnen controleren.