Handgeschreven statistische tabel op geruit papier.
Origineel
Handgeschreven statistische tabel op geruit papier. 8 december 1939 (genoteerd als 8-12-39). Aantal personen aangetroffen zonder vergunning.
z.g.n. bedieners van vaste klanten.
Alle wijken te zamen.
8-12-39
| Artikelen | Ventverg. ingeleverd of ingetrokken | Ventverg. niet afgehaald | Nummer ventverg. gehad in den handel vóór 1934 | Nummer ventverg. gehad in den handel na 1934 | Totaal. |
|---|---|---|---|---|---|
| Aardappelen, gr. en fr. | 111 | 6 | 50 | 40 | ~~201~~ 207 |
| Aardappelen | 6 | - | 6 | 2 | ~~15~~ 14 |
| Boter, kaas en eieren | 7 | - | 29 | 7 | 43 |
| Petroleum | 12 | - | 13 | 13 | 38 |
| Huish. (schoonm) art. | - | - | 2 | 2 | 4 |
| Visch | 1 | - | 3 | - | 4 |
| Bloemen en planten | - | - | - | 2 | 2 |
| Brandstoffen | 1 | - | 8 | 3 | ~~13~~ 12 |
| Snoepgoed en koek | - | - | 3 | - | ~~4~~ 3 |
| Fruit | 1 | - | 2 | 1 | 4 |
| Honden en kattenvoer | - | - | 1 | - | 1 |
| Manufacturen | 1 | - | - | - | 1 |
| Koffie en thee | - | - | 1 | - | 1 |
| Zuurwaren | 2 | - | - | 1 | 3 |
| Wild, gevogelte enz | - | - | 1 | - | 1 |
| 142 | 6 | 119 | 71 | 338 / 332 |
De tabel is onderverdeeld in productcategorieën. De kolommen maken onderscheid tussen verschillende typen overtreders:
1. Personen van wie de vergunning was ingenomen of die deze zelf hadden ingeleverd.
2. Personen die wel een vergunning hadden aangevraagd maar nooit hadden opgehaald.
3. Personen die in het verleden (vóór of na 1934) wel een vergunning hadden gehad, maar op het moment van controle niet.
Het valt op dat de handel in levensmiddelen (aardappelen, groenten, fruit, zuivel) de grootste groep overtreders beslaat. Er zijn diverse doorgehaalde cijfers en correcties in de rechterkolom en bij het eindtotaal, wat erop wijst dat dit een werkdocument was tijdens het finaliseren van de statistiek. De datum, december 1939, is historisch relevant. Hoewel de Duitse bezetting van Nederland nog niet was begonnen (mei 1940), was de Tweede Wereldoorlog elders in Europa al drie maanden gaande. Nederland bevond zich in een staat van mobilisatie en de economische druk nam toe.
De "zogenaamde bedieners van vaste klanten" verwijst naar een specifieke methode om de strenge Ventwet te omzeilen. Venten (het op straat aanbieden van goederen) was strikt gereguleerd. Veel illegale handelaren claimden dat zij niet "ventten", maar enkel bestellingen bezorgden bij vaste klanten, waarvoor andere regels golden. De overheid trad hier in 1939 blijkbaar hard tegen op om de reguliere winkeliers te beschermen en de zwarte handel in de kiem te smoren.
Het jaartal 1934 in de kolommen verwijst naar de Vestigingswet Bedrijven 1934. Deze wet stelde strengere eisen (zoals vakbekwaamheid en kredietwaardigheid) aan ondernemers. De tabel laat zien hoeveel van de gecontroleerde "illegale" venters vroeger wel aan de eisen voldeden, maar door de strengere regelgeving of economische crisis hun officiële status waren kwijtgeraakt.