Ambtelijke brief / Circulaire. 30 december 1940. De Stadsingenieur (Voorzitter Kleine Benzinecommissie). Nº 100/10/25 M. 1940 31/12 [stempel/handschrift]
S.I. 3650/111 BII

Dienst der Publieke Werken.
Raadhuis, kamer 198.

Amsterdam, 30 December 1940.

[Handgeschreven:] spoed
m. H. Brouwer
th. Jonker

Aan de Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

Hiermede verzoek ik U, mij een opgave te doen toekomen van de onderstaande gegevens :

1. de totale hoeveelheid benzine, welke bij Uw Dienst/Bedrijf aanwezig is op 1 Januari 1941 des morgens vóór aanvang van den dienst (hoeveelheid in tanks van auto's, motorfietsen, vaartuigen e.d. niet medegerekend);
2. de hoeveelheid benzine, welke op dat tijdstip is geblokkeerd, hetzij door den Burgemeester of door het Gemeentelijk Materialenbureau.

Opgave van de eventueel van Rijkswege verzegelde hoeveelheid benzine is niet noodig.

Uw opgave zie ik gaarne uiterlijk Zaterdag 4 Januari tegemoet.

vdH.

De Stadsingenieur,
Voorzitter Kleine Benzinecommissie,

[Handtekening: G. van Heemskerck van Beest] Het document is een officiële inventarisatie-aanvraag voor brandstofvoorraden binnen de verschillende afdelingen van de gemeente Amsterdam. De toon is zakelijk en dwingend, wat wordt onderstreept door de korte termijn voor indiening (slechts vijf dagen, inclusief nieuwjaarsdag).

Kernpunten:
* Inventarisatie: Er wordt gevraagd naar de exacte voorraad benzine op de vroege ochtend van 1 januari 1941.
* Uitsluiting: Benzine die al in voertuigtanks zit, wordt niet als 'voorraad' beschouwd.
* Blokkade: Er moet onderscheid worden gemaakt tussen vrij beschikbare voorraad en voorraad die door de burgemeester of het Materialenbureau is "geblokkeerd".
* Bureaucreatie: De vermelding van de "Kleine Benzinecommissie" duidt op de oprichting van specifieke crisishulporganen binnen het gemeentelijk apparaat om schaarste te beheren. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Direct na de inval in mei 1940 werden schaarse goederen, waaronder brandstof, onder strikt toezicht geplaatst.

1. Schaarste en Distributie: Benzine was essentieel voor de oorlogsvoering. De bezetter vorderde grote hoeveelheden op, waardoor er voor civiele en zelfs gemeentelijke diensten zeer strikte rantsoenering gold.
2. Omschakeling naar Oorlogseconomie: De oprichting van het Gemeentelijk Materialenbureau en commissies zoals de "Kleine Benzinecommissie" was noodzakelijk om de vitale stadsdiensten (zoals vuilnisophaal, politie en brandweer) draaiende te houden met een fractie van de normale brandstofhoeveelheden.
3. Tijdlijn: December 1940 was een overgangsperiode waarin de bezettingsmaatregelen steeds nijpender werden. Het inventariseren van de voorraad op de eerste dag van het nieuwe jaar (1941) diende als nulpunt voor het nieuwe distributiejaar onder het regime van de bezetter. G. van Heemskerck H. Brouwer Gemeente Amsterdam Politie Publieke Werken