Dienstbrief / Circulaire 27 augustus 1940 Gemeentebestuur van Amsterdam, Gemeentelijk Materialen Bureau Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven (van de gemeente Amsterdam) [Briefhoofd]
GEMEENTEBESTUUR VAN AMSTERDAM
[Gemeentewapen van Amsterdam met leeuwen en kroon]
GEMEENTELIJK MATERIALEN BUREAU

[Rechterbovenzijde, gestempeld en getypt]
AMSTERDAM (C.), 27 Augustus 1940.
~~SINT AGNIETENSTRAAT 4, TEL. 43130, TOESTELLEN 483, 568, 569.~~
Oude Zijds Achterburgwal 213.

[Adressering]
AAN
Heeren Hoofden van
Diensten en Bedrijven

[Referentienummers linkerzijde]
No. 5/21 G.M.B.
Nº 100/5/1 M. 1940 20/V

[Tekstveld - In de linkermarge staan handgeschreven parafen en namen: een rode haak, "M. Jonkheer" en "Wg"]

Zooals U bekend is, zijn de voorraden benzine bij de Gemeentelijke Diensten en Bedrijven geblokkeerd.

Met het Rijksbureau voor Aardolieproducten is overeengekomen, dat alleen die aanvragen van de bedoelde Diensten en Bedrijven om benzine/benzol als motorbrandstof voor stationnaire motoren enz. [onderstreept in rood/bruin], in behandeling zullen worden genomen, welke via mijn Bureau zijn ingezonden.

Met het oog daarop verzoek ik U aanvragen als bovenbedoeld op de daarvoor benoodigde formulieren B in den vervolge aan mijn Bureau, Oude Zijds Achterburgwal 213 in te zenden, waarna dezerzijds voor doorzending naar gemeld Rijksbureau zal worden zorggedragen.

Ten slotte vestig ik er Uw aandacht op, dat indien uit de bij U opgeslagen voorraad een hoeveelheid benzine is betrokken, daarvoor alsnog een dergelijke aanvraag dient te worden ingezonden.

[Afsluiting]
Het Hoofd van het Gemeentelijk
Materialenbureau,

[Handtekening in paarse inkt]
P. de Kruijff

[Voetnoot linkeronderhoek]
1000-11-'39 * Inhoud: De brief informeert de hoofden van Amsterdamse gemeentediensten dat het beheer van brandstof (benzine en benzol) gecentraliseerd is. Voorraden zijn geblokkeerd en nieuwe aanvragen mogen enkel via het Gemeentelijk Materialen Bureau lopen, dat als tussenpersoon fungeert naar het landelijke Rijksbureau voor Aardolieproducten.
* Taalgebruik: Formeel ambtelijk Nederlands ("Zooals U bekend is", "dezerzijds").
* Opvallende kenmerken:
* De verplaatsing van het bureau van de Sint Agnietenstraat naar de Oude Zijds Achterburgwal is met een stempel aangegeven.
* De rode onderstreping bij "stationnaire motoren enz." duidt op de prioriteit of de specifieke beperking van de brandstoftoewijzing: niet voor transport, maar voor vaste installaties (zoals generatoren of pompen).
* Het formuliernummer "B" wijst op een vroege vorm van de bureaucratische distributie die tijdens de bezettingstijd steeds complexer zou worden. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (augustus 1940). De schaarste aan grondstoffen en brandstof begon direct na de inval in mei 1940 voelbaar te worden. De bezetter stelde Rijksbureaus in om de distributie van schaarse goederen te controleren en te rantsoeneren, vaak met het doel om zoveel mogelijk middelen naar de Duitse oorlogsindustrie te sluizen.

P. de Kruijff was de directeur van het Gemeentelijk Materialen Bureau in Amsterdam. Dit bureau speelde een cruciale rol in de logistieke overleving van de stad onder bezettingstijd. De gecentraliseerde aanvraagprocedure in deze brief illustreert hoe de autonomie van individuele gemeentediensten werd ingeperkt door zowel de gemeentelijke bureaucratie als het nationaal-economische beleid onder toezicht van de bezetter. M. Jonkheer P. de Kruijff Gemeente Amsterdam Rijksbureau