Archief 745
Inventaris 745-344
Pagina 8
Dossier 2A
Jaar 1941
Stadsarchief

Gedrukt jaarverslag (waarschijnlijk van de Gemeente Amsterdam, Dienst der Markten).

Origineel

Gedrukt jaarverslag (waarschijnlijk van de Gemeente Amsterdam, Dienst der Markten). (Pagina 2)

vastgesteld bedrag na afloop der transactie aan den handel te vergoeden voor gemaakte kosten, risico enz. Een en ander is geheel naar wensch verloopen.
De aanvoer van diverse soorten groenten en voornamelijk van fruit heeft in het algemeen den nadeeligen invloed van de oorlogsomstandigheden ondergaan.
De totale hoeveelheid groenten in 1940 aangevoerd op de Centrale Mart komt vrijwel overeen met die van het vorige jaar ; de waarde was aanzienlijk hooger.
Van deze groenten was de herkomst, in procenten uitgedrukt, als volgt : Amsterdam en omstreken 35,3 (v.j. 40,2) ; Westland 12,1 (v.j. 11,5) ; Langendijk 11 (v.j. 10,1) ; De Streek 9,8 (v.j. 8,1) ; Bollenstreek 6,9 (v.j. 6,4) ; Kennemerland 5,2 (v.j. 5,8) ; Delftland 4 (v.j. 3,8) ; Purmerend 4,3 (v.j. 3,4) ; Friesland 3,9 (v.j. 2) ; Roelofarendsveen 3,3 (v.j. 3,2) ; diverse plaatsen binnenland 3,5 (v.j. 2,6) ; diverse plaatsen buitenland 0,7 (v.j. 2,9).
De aanvoeren uit het buitenland bestonden uit : asperges en tuinboonen (België) ; andijvie, komkommers en kropsla (Italië), tomaten (Canarische eilanden) ; uien (Egypte).
In onderstaand staatje zijn aangegeven de opbrengst van pakhuis- en kantoorhuren, benevens van de heffingen van het plaatsgeld, entreegeld en zoogenaamde kadegeld over 193[doorgehaald]9 en 1940.

Opbrengst
1939 1940
Pakhuizen A, B, C, D en E .................................
Pakhuizen in de hal ........................................ f 124.527,94 f 123.755,56
Pakhuizen aardappelen ......................................
Kantoren in de hal ......................................... „ 1.786,29 „ 5.002,54
Plaatsen in de hal .........................................
Plaatsen tuinders .......................................... „ 66.734,07 „ 67.765,01
Plaatsen bloemen ...........................................
Plaatsen buiten de hal .....................................
Kadegelden.................................................. „ 8.573,37 „ 7.629,92
Opbrengst toegangskaarten .................................. „ 41.419,75 „ 39.647,96

Van de totale hoeveelheid fruit, in 1940 aangevoerd op de Centrale Markt waren de hoeveelheid zoowel als de waarde minder dan in 1939 ; hiervan was 72% (v.j. 57,8%) uit eigen land afkomstig en 28% (v.j. 42,2%) uit het buitenland.
De binnenlandsche aanvoeren waren, voor 30 (v.j. 29,7)% afkomstig uit Gelderland ; voor 19,9 (v.j. 16,4)% uit Utrecht ; voor 17,6 (v.j. 18,2)% uit Noordholland ; voor 8,6 (v.j. 11,4)% uit het Westland ; voor 8,2 (v.j. 6,1) % uit Zuidholland ; voor 7,3 (v.j. 8,8) % uit Zeeland ; voor 3 (v.j. 3,2)% uit Noord-Brabant ; voor 5,4 (v.j. 6,2)% uit Limburg.
De buitenlandsche aanvoeren waren voor 26,5 (v.j. 9,9) % afkomstig uit Spanje ; voor 50,7 (v.j. 36,2)% uit Palestina ; voor 4,6 (v.j. 17,1)% uit Noord-Amerika ; voor 11,8% uit Italië ; voor 0,4% uit Jamaica ; voor 0,7% uit Zuid-Afrika ; voor 3,2% uit Argentinië ; voor 2,1% uit diverse landen.
Wat de buitenlandsche aanvoeren betreft werden ananassen aangevoerd uit West-Indië en

2

(Pagina 3)

Zuid-Afrika ; appelen uit Italië, Noord-Amerika, Australië en Argentinië ; bananen uit Jamaica, Santos, Noord-Afrika en de Canarische eilanden ; citroenen uit Italië, Spanje, Palestina en Brazilië; dadels uit Tunis ; druiven uit Frankrijk en Zuid-Afrika ; kastanjes uit Frankrijk en Italië ; kersen uit België ; kokosnoten uit West-Indië en Ceylon ; mandarijnen uit Italië, Spanje, Palestina en Brazilië ; Egypte ; noten uit Italië en Noord-Amerika ; peren uit Italië, Zuid-Afrika, Noord-Amerika, Australië en Argentinië ; perziken uit Italië en Zuid-Afrika ; pompelmoezen uit Palestina ; pruimen uit Italië en Zuid-Afrika ; sinaasappelen uit Italië, Spanje, Palestina, Zuid-Afrika en Brazilië.

De totale hoeveelheid aardappelen, in 1940 aangevoerd op de Centrale Markt was, zoowel als de waarde daarvan aanmerkelijk hooger dan in het vorige jaar.
De herkomst was, in procenten uitgedrukt, in hoofdzaak als volgt : Drente 11%, Italië 0,1%, Noordholland 30,5 (v.j. 31,9)%. Westland 3 (v.j. 2)%, Zeeland 42,9 (v.j. 55,1)%, Friesland 12,2 (v.j. 9,2)%, diverse plaatsen 0,3 (v.j. 0,2)%.
De waarde van den aanvoer van bloemen in den zoogenaamden bloemenhoek op de Centrale Markt bedroeg minder dan het vorige jaar.
In het koelhuis werden de volgende soorten groenten en fruit opgeslagen : andijvie, asperges, augurken, bloemkool, champignons, doperwten, kantarellen (pfefferlingen), kropsla, peterselie, peulen, postelein, raapstelen, radijs, selderij, snijboonen, spercieboonen, spinazie, spitskool, spruitjes, tomaten, witlof, witlofpennen, aardbeien, abrikozen, amandelen, appelen, bessen, bramen, citroenen, dadels, druiven, frambozen, grape fruit, kersen, peren, perziken, pruimen, rozijnen, sinaasappelen, vijgen en walnoten. Verder nog bloemen, boter en conserven.

[Handgeschreven notitie onder alinea]: verschil tussen geschatte waarde & werkelijke opbrengsten

Brandstoffenmarkten.
In den loop van het verslagjaar werd de Oudeschans (oostzijde) van de brug bij de Nieuwe Batavierstraat tot de Oosterschekade, aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van de brandstoffenmarkt. De duur van de bestaande tijdelijke hulpmarkten werd voor ten hoogste met één jaar verlengd.
De opbrengst aan marktgeld bedroeg f 19.502,95 (v. j. f 20.941,64).
In het verslagjaar werd aan de brandstoffenmarkten liggeld geheven voor het gebruik van gemeentewater :
tegen het weektarief door 3970 schuiten (v.j. 4286 schuiten) met een totalen inhoud van 214.935 ton (v.j. 240.785 ton) van 1000 kg laadvermogen ;
tegen het maandtarief door 62 schuiten (v.j. 127 schuiten) met een totalen inhoud van 4778 ton (v.j. 8340 ton) van 1000 kg laadvermogen ;
tegen het jaartarief door 248 schuiten (v.j. 257 schuiten) met een totalen inhoud van 14.845 ton (v.j. 14.185 ton) van 1000 kg laadvermogen.

Marginale notitie: T 3

Vischmarkt.
De totale opbrengst der in het verslagjaar voor den afslag aangevoerde en dus van gemeentewege geveilde visch bedroeg minder dan het voorgaande jaar. In verband met de buitengewone omstandigheden was de aanvoer van diverse zeevischsoorten veel geringer.
Aan afslaggelden, aanvoergelden op het buitenterrein en entreegelden werd ontvangen f 13.370,16 (v. j. [doorgehaald: 45.982,88] 15.999,88).

[Onderste handgeschreven regel]: Maant aanvoeren en verkoop - cijfers

3 * Economische Context: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de voedselvoorziening en handel in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting. Er wordt expliciet verwezen naar de "oorlogsomstandigheden" die de aanvoer van fruit en vis negatief beïnvloedden.
* Logistiek en Herkomst: De data tonen een sterke afhankelijkheid van specifieke regio's (zoals Zeeland voor aardappelen en Gelderland voor fruit). De internationale handel was in 1940 nog deels gaande (import uit o.a. Palestina, Italië en Spanje), maar de verschuiving naar binnenlandse producten is reeds zichtbaar in de percentages.
* Handgeschreven annotaties: De correcties (zoals de opbrengst van de vismarkt die van f 45.982,88 naar f 15.999,88 wordt aangepast) en de marginale cijfers (19, T3, 10) suggereren dat dit exemplaar is gebruikt door een ambtenaar voor controle of als basis voor een samenvattend rapport. De opmerking over het verschil tussen "geschatte waarde & werkelijke opbrengsten" duidt op een budgettaire analyse.
* Taalgebruik: Gebruik van archaïsche spelling zoals "vischmarkt", "zoogenaamde" en "verslagjaar". De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de distributie van levensmiddelen in de hoofdstad. In 1940, na de inval in mei, veranderde de marktwerking door de invoer van de distributie en de beperkingen op import. Dit verslag legt precies het kantelpunt vast tussen de vooroorlogse internationale handelsgeest en de gedwongen focus op binnenlandse productie en schaarste (zoals te zien bij de verminderde visaanvoer). De brandstoffenmarkt (turf, kolen) was in die tijd essentieel voor de verwarming van de stad, waarbij het transport grotendeels via schuiten over de grachten verliep.

Samenvatting

  • Economische Context: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de voedselvoorziening en handel in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting. Er wordt expliciet verwezen naar de "oorlogsomstandigheden" die de aanvoer van fruit en vis negatief beïnvloedden.
  • Logistiek en Herkomst: De data tonen een sterke afhankelijkheid van specifieke regio's (zoals Zeeland voor aardappelen en Gelderland voor fruit). De internationale handel was in 1940 nog deels gaande (import uit o.a. Palestina, Italië en Spanje), maar de verschuiving naar binnenlandse producten is reeds zichtbaar in de percentages.
  • Handgeschreven annotaties: De correcties (zoals de opbrengst van de vismarkt die van f 45.982,88 naar f 15.999,88 wordt aangepast) en de marginale cijfers (19, T3, 10) suggereren dat dit exemplaar is gebruikt door een ambtenaar voor controle of als basis voor een samenvattend rapport. De opmerking over het verschil tussen "geschatte waarde & werkelijke opbrengsten" duidt op een budgettaire analyse.
  • Taalgebruik: Gebruik van archaïsche spelling zoals "vischmarkt", "zoogenaamde" en "verslagjaar".

Historische Context

De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de distributie van levensmiddelen in de hoofdstad. In 1940, na de inval in mei, veranderde de marktwerking door de invoer van de distributie en de beperkingen op import. Dit verslag legt precies het kantelpunt vast tussen de vooroorlogse internationale handelsgeest en de gedwongen focus op binnenlandse productie en schaarste (zoals te zien bij de verminderde visaanvoer). De brandstoffenmarkt (turf, kolen) was in die tijd essentieel voor de verwarming van de stad, waarbij het transport grotendeels via schuiten over de grachten verliep.

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Uilenburg 184.375
Aal en paling Uilenburg 19.336
Aal en paling ........................... Uilenburg 19.336
Aal en paling ........................... Uilenburg 159.300
Aal en paling ....................................... Uilenburg 19.336
Aandeel huur hoofdkantoor Uilenburg 66 *a)*
Aankoop kisten Uilenburg
Aantal vaartuigen Uilenburg 88
Aantal vaartuigen ........................ Uilenburg 73
W. Fruithof Uilenburg + 44
W. Fruithof Uilenburg 521
Afschrijving dubieuze debiteuren Uilenburg 71
Afschrijving dubieuze debiteuren Uilenburg
Afschrijving Dubieuze Debiteuren Uilenburg
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
Afschr., overeenk. met de verpl. aflossing op leeningen... Uilenburg 36
A. Geboorte Uilenburg 58
A. Cuypstraat Waterlooplein 19.343
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.995 / 14.067
Albert Cuypstraat (Marktmeester) Waterlooplein *19343*
Andijker blauwen Uilenburg 11216
J. Zand Uilenburg 1770
M. Wittenge Uilenburg 18.40
C.M. Koelhuis Uilenburg 05
Bezittingen vormende het vaste kapitaal ¹) Uilenburg
Bezittingen vormende het vaste kapitaal ¹) ................. Uilenburg 78
Bieten - gekookt Uilenburg
Bijdrage aan het Pensioenfonds Uilenburg 38
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6