Archief 745
Inventaris 745-344
Pagina 51
Dossier 5
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

I. Algemeene opmerkingen.

Verordeningen en reglementen.
In het Reglement op de Markten werd, ter voorkoming van brandgevaar, een verbodsbepaling opgenomen, krachtens welke in lampen op marktplaatsen geen benzine mag worden gebruikt en ook overigens aan deze lampen eischen zijn gesteld (Gemeenteblad 1939, afd. 3, volgn. 80).
Eenige artikelen van het Reglement op de Centrale Markt werden gewijzigd of aangevuld (Gemeenteblad 1939, afd. 3, volgn. 82).

Personeel.
Het personeel bestond op 1 Januari uit 71 ambtenaren, 3 reservisten als ambtenaar dienstdoende en 8 werklieden. Op 31 December waren in dienst 69 ambtenaren, 3 reservisten als ambtenaar dienstdoende, 2 ambtenaren op arbeidscontract en 7 werklieden. Vijf ambtenaren werden onder de wapenen geroepen.

II. Dagmarkten.

Centrale Markt.
Het gewone onderhoudswerk aan gebouwen en bestratingen geschiedde regelmatig.
Met ingang van 24 September werden een aantal klein-fabrikanten in de sigarenindustrie, die tot nu toe werkplaatsen op de Marinewerf alhier in huur hadden, overgeplaatst naar de Centrale Markt. Daartoe werden leegstaande kantoorlokalen in de hal op de Centrale Markt tot werkplaatsen voor sigarenmakers ingericht.
Met ingang van 1 December kwam een overeenkomst tot stand tusschen de Gemeente en de N.V. Service i.o. tot exploitatie van een benzine-station op de Centrale Markt.
De totale hoeveelheid groenten, in 1939 aangevoerd op de Centrale Markt, wordt geschat op 62.862 ton, met een waarde van f 5.169.131 (voor 1938: 63.048 ton en f 4.916.322).
Van deze groenten was de herkomst, in procenten uitgedrukt, als volgt: Amsterdam en omstreken 40,2 (v.j. 41,1); Westland 11,5 (v.j. 13,2); Langendijk 10,1 (v.j. 9,4); De Streek 8,1 (v.j. 8,6); Bollenstreek 6,4 (v.j. 6,8); Kennemerland 5,8 (v.j. 4,9); Delfland 3,8 (v.j. 3,4); Purmerend 3,4 (v.j. 3,8); Roelofarendsveen 3,2 (v.j. 2,8); Friesland 2 (v.j. 1,7); diverse plaatsen binnenland 2,6 (v.j. 1,6); diverse plaatsen buitenland 2,9 (v.j. 1,5).
De aanvoeren uit het buitenland bestonden uit: andijvie (Frankrijk en Italië); asperges (België); Brusselsch lof (België); bloemkool (Frankrijk en Italië); kropsla (Frankrijk, Italië en Spanje); spinazie (Frankrijk); tomaten (Canarische eilanden); uien (Egypte).
In den staat op de volgende bladzijde zijn aangegeven de opbrengst van pakhuis- en kantoorhuren, benevens van de heffingen van het plaatsgeld, entréegeld en zg. kadegeld over 1938 en 1939.

3 * Administratieve focus: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de bedrijfsvoering van de Centrale Markt in Amsterdam. Het behandelt regelgeving (veiligheid), personeelsbezetting, ruimtelijke ordening (verhuizing van sigarenmakers) en economische statistieken.
* Veiligheid en Regulering: De nadruk op brandpreventie (verbod op benzine-verlichting) wijst op de kwetsbaarheid van markthallen en de noodzaak voor strikte gemeentelijke handhaving.
* Economische indicatoren: Er is een lichte daling in het volume van aangevoerde groenten (van 63.048 naar 62.862 ton), maar een aanzienlijke stijging in de geldelijke waarde (ongeveer 250.000 gulden meer dan in 1938). Dit duidt op prijsstijgingen aan de vooravond van de oorlog.
* Geografische spreiding: De cijfers tonen aan dat Amsterdam voor zijn voedselvoorziening sterk afhankelijk was van de directe omgeving (40,2%), maar ook van gespecialiseerde regio's zoals het Westland en Langendijk. Internationale import was divers, variërend van buurlanden tot Noord-Afrika (uien uit Egypte). Dit verslag dateert uit 1939, een cruciaal overgangsjaar vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De impact van de internationale spanningen is direct zichtbaar in de tekst:
1. Mobilisatie: De melding dat vijf ambtenaren "onder de wapenen geroepen" werden, refereert aan de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger die op 28 augustus 1939 begon.
2. Militair gebruik van ruimte: De verhuizing van sigarenmakers van de Marinewerf naar de Centrale Markt suggereert dat de marine haar eigen terreinen vrijmaakte voor militaire doeleinden of productie in verband met de oorlogsdreiging.
3. Voedselvoorziening: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedseldistributie. De gedetailleerde herkomstgegevens laten zien hoe internationaal de markttoevoer destijds al was, ondanks de naderende handelsbelemmeringen door de oorlog. De afkorting "v.j." staat voor "vorig jaar" (1938), wat de archivaris helpt bij het leggen van tijdreeksen. I. Algemeene N.V. Service Gemeente Amsterdam

Samenvatting

  • Administratieve focus: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de bedrijfsvoering van de Centrale Markt in Amsterdam. Het behandelt regelgeving (veiligheid), personeelsbezetting, ruimtelijke ordening (verhuizing van sigarenmakers) en economische statistieken.
  • Veiligheid en Regulering: De nadruk op brandpreventie (verbod op benzine-verlichting) wijst op de kwetsbaarheid van markthallen en de noodzaak voor strikte gemeentelijke handhaving.
  • Economische indicatoren: Er is een lichte daling in het volume van aangevoerde groenten (van 63.048 naar 62.862 ton), maar een aanzienlijke stijging in de geldelijke waarde (ongeveer 250.000 gulden meer dan in 1938). Dit duidt op prijsstijgingen aan de vooravond van de oorlog.
  • Geografische spreiding: De cijfers tonen aan dat Amsterdam voor zijn voedselvoorziening sterk afhankelijk was van de directe omgeving (40,2%), maar ook van gespecialiseerde regio's zoals het Westland en Langendijk. Internationale import was divers, variërend van buurlanden tot Noord-Afrika (uien uit Egypte).

Historische Context

Dit verslag dateert uit 1939, een cruciaal overgangsjaar vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De impact van de internationale spanningen is direct zichtbaar in de tekst:
1. Mobilisatie: De melding dat vijf ambtenaren "onder de wapenen geroepen" werden, refereert aan de algemene mobilisatie van het Nederlandse leger die op 28 augustus 1939 begon.
2. Militair gebruik van ruimte: De verhuizing van sigarenmakers van de Marinewerf naar de Centrale Markt suggereert dat de marine haar eigen terreinen vrijmaakte voor militaire doeleinden of productie in verband met de oorlogsdreiging.
3. Voedselvoorziening: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedseldistributie. De gedetailleerde herkomstgegevens laten zien hoe internationaal de markttoevoer destijds al was, ondanks de naderende handelsbelemmeringen door de oorlog. De afkorting "v.j." staat voor "vorig jaar" (1938), wat de archivaris helpt bij het leggen van tijdreeksen.

Genoemde Personen 2

I. Algemeene N.V. Service

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Aardappelen): Veen A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Andijvie A.G.F. (Groenten): Asperge A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Kool A.G.F. (Groenten): Kropsla A.G.F. (Groenten): Sla A.G.F. (Groenten): Spinazie A.G.F. (Groenten): Tomaten A.G.F. (Groenten): Uien Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Garen Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bollen Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Uilenburg 184.375
Aal en paling Uilenburg 19.336
Aal en paling ........................... Uilenburg 19.336
Aal en paling ........................... Uilenburg 159.300
Aal en paling ....................................... Uilenburg 19.336
Aandeel huur hoofdkantoor Uilenburg 66 *a)*
Aankoop kisten Uilenburg
Aantal vaartuigen Uilenburg 88
Aantal vaartuigen ........................ Uilenburg 73
W. Fruithof Uilenburg + 44
W. Fruithof Uilenburg 521
Afschrijving dubieuze debiteuren Uilenburg 71
Afschrijving dubieuze debiteuren Uilenburg
Afschrijving Dubieuze Debiteuren Uilenburg
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg 02
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
Afschr., overeenk. met de verpl. aflossing op leeningen... Uilenburg 36
A. Geboorte Uilenburg 58
A. Cuypstraat Waterlooplein 19.343
A. Cuypstraat Waterlooplein 15.995 / 14.067
Albert Cuypstraat (Marktmeester) Waterlooplein *19343*
Andijker blauwen Uilenburg 11216
J. Zand Uilenburg 1770
M. Wittenge Uilenburg 18.40
C.M. Koelhuis Uilenburg 05
Bezittingen vormende het vaste kapitaal ¹) Uilenburg
Bezittingen vormende het vaste kapitaal ¹) ................. Uilenburg 78
Bieten - gekookt Uilenburg
Bijdrage aan het Pensioenfonds Uilenburg 38
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6