Financieel jaarverslag / Exploitatierekening.
Origineel
Financieel jaarverslag / Exploitatierekening. 1939. BIJLAGE II (Centrale Markt).
a. BEDRIJFSREKENING OVER HET JAAR 1939.
| Lasten | Begrooting ($f$) | Rekening ($f$) | Baten | Begrooting ($f$) | Rekening ($f$) |
|---|---|---|---|---|---|
| Jaarwedden | 91.196,— | 85.825,65 | Huren en pachten | 170.000,— | 172.720,16 |
| Loonen | 10.506,— | 9.308,56 | Koel- en vriesloonen | 38.000,— | 48.209,61 |
| Uitkeering bij verlof | 368,— | 368,— | Entreegelden | 43.000,— | 41.419,75 |
| Uitkeering bij ziekte | 114,11 | 114,11 | Plaatsgelden | 68.000,— | 66.734,07 |
| Kosten Invaliditeitswet | 50,— | 33,04 | Kade- en liggelden | 8.000,— | 8.573,37 |
| Kosten Ziektewet | 10,— | 1,76 | Verhaal pensioenbijdragen | 9.831,— | 9.208,87 |
| Kosten inkoop van tijdelijken diensttijd | 170,03 | 170,03 | Diversen en onvoorzien | 14.969,— | 7.971,77 |
| Kosten Ongevallenwet | 500,— | — | Rente in rekening-courant | 374,03 | 374,03 $a)$ |
| Geneeskundige contrôle | 109,25 | 109,25 | Uitkeering van de gemeente Amsterdam tot dekking van het nadeelig saldo | 255.128,09 | 240.808,40 $b)$ |
| Bijdrage Pensioenfonds | 14.925,— | 14.401,20 | Restitutie kosten Ongevallenwet | 313,64 | 313,64 |
| Uniform- en dienstkleeding | 2.050,— | 1.915,01 | |||
| Onderhoud | 5.567,73 | 5.251,70 | |||
| Schoonmaken | 2.835,82 | 2.835,82 | |||
| Verlichting en kracht | 8.193,86 | 8.193,86 | |||
| Verwarming | 4.528,46 | 4.528,46 | |||
| Reiniging hal en terreinen | 21.349,71 | 21.349,71 | |||
| Water | 3.200,— | 2.648,24 | |||
| Drukwerk | 1.400,— | 1.192,35 | |||
| Kantoorbehoeften | 1.250,— | 695,26 | |||
| Telefoon | 2.827,49 | 2.827,49 | |||
| Reiskosten | 500,— | 133,89 | |||
| Rijwielhuur | 57,06 | 57,06 | |||
| Porto | 60,— | 39,44 | |||
| Kosten Girokantoor | 202,40 | 202,40 | |||
| Tramkosten | 100,— | 100,— | |||
| Bewakingskosten | 1,— | — | |||
| Grondbelasting | 10.672,80 | 10.672,80 | |||
| Straatgeld | 760,— | 552,06 | |||
| Polderlasten | 95,— | 93,18 | |||
| Assurantie | 1.200,— | 1.095,68 | |||
| Brandverzekeringsbelasting | 3.200,— | 3.032,38 | |||
| Diverse terreinkosten | 200,— | 22,50 | |||
| Materialen | 582,53 | 582,53 | |||
| Gereedschappen | 300,— | 218,46 | |||
| Huur dienstwoning | 780,— | 780,— | |||
| Autokosten | 500,— | 362,93 | |||
| Vergoeding onkosten in zake koelhuisexploitatie | 17.319,35 | 17.319,35 | |||
| Diversen en onvoorzien | 7.949,77 | 7.949,77 | |||
| Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen | 148.453,— | 148.452,02 $b)$ | |||
| Verdere afschrijving | 15.047,— | 14.414,33 $c)$ | |||
| Afschrijving dubieuze debiteuren | 1.121,71 | 1.121,71 | |||
| Rente van het kapitaal | 225.445,92 | 225.445,92 $a)$ | |||
| Rente in rekening-courant | 1,— | — | |||
| Uitkeering bij overlijden | 454,— | 454,— | |||
| Kosten Luchtbescherming | 1.461,76 | 1.461,76 | |||
| Totaal $f$ | 607.615,76 | 596.333,67 | Totaal $f$ | 607.615,76 | 596.333,67 |
Voetnoten (links):
$a)$ In ontvangst verantwoord op volgn. 377a $f$ 185.089,49, op 382a $f$ 5.792,05 en op 126e $f$ 34.564,38
$b)$ " " " " 377b.
$c)$ " " " " 631.
Voetnoten (rechts):
$a)$ In uitgaaf gesteld op volgn. 1487a.
$b)$ " " " " 1476a.
--- Het document toont de financiële gezondheid van de Centrale Markt van Amsterdam in 1939. Enkele opvallende zaken:
- Tekortkoming: De exploitatie van de markt was niet zelfvoorzienend. Er was een "nadeelig saldo" (tekort) van $f$ 240.808,40 dat door de gemeente Amsterdam werd bijgepast. Dit bedroeg ongeveer 40% van de totale baten.
- Kapitaalslasten: Een zeer groot deel van de uitgaven bestond uit "Rente van het kapitaal" ($f$ 225.445,92) en "Afschrijving op leeningen" ($f$ 148.452,02). Dit wijst op de hoge investeringskosten voor de bouw en inrichting van het marktcomplex.
- Luchtbescherming: Er is een post "Kosten Luchtbescherming" ($f$ 1.461,76), wat typerend is voor de dreigende oorlogssituatie in Europa in 1939.
- Nauwkeurigheid: De uiteindelijke rekening viel iets lager uit dan de begroting ($f$ 596.333,67 versus $f$ 607.615,76).
--- De Centrale Markthal in Amsterdam-West werd geopend in 1934 als centraal punt voor de groothandel in levensmiddelen, ter vervanging van de versnipperde markten in de stad. Dit document uit 1939 geeft een beeld van de operatie vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog voor Nederland.
Het feit dat de gemeente het tekort dekte, onderstreept het belang dat de stad hechtte aan een gecontroleerde en efficiënte voedselvoorziening als publieke taak. De posten voor koelhuizen en kade- en liggelden reflecteren de logistieke functie van het terrein, dat zowel via het water als over de weg bereikbaar was. Overzichten als deze zijn cruciaal voor economisch-historisch onderzoek naar de stedelijke infrastructuur van Amsterdam in het interbellum. Gemeente Amsterdam