Financieel jaarverslag (rekening en balans).
Origineel
Financieel jaarverslag (rekening en balans). 31 december 1939 (betreft het boekjaar 1939). [Pagina 14]
BIJLAGE II (Centrale Markt).
b. REKENING VAN KAPITAALSONTVANGSTEN EN -UITGAVEN OVER 1939.
| UITGAVEN | ONTVANGSTEN | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kosten van uitbreiding .................................... | f | 6.559 | 76 | Van de gemeente Amsterdam ................................. | f |
BIJLAGE II (Centrale Markt).
Debet c. BALANS OP 31 DECEMBER 1939. Credit
| Debet | |||
|---|---|---|---|
| Bezittingen vormende het vaste kapitaal ¹) ................. | f | 7.441.902 | 78 |
| Gemeente Amsterdam voor kapitaalsuitgaven ................ | ” | 6.559 | 76 |
| ” ” ” verliessaldo ...................... | ” | 240.808 | 40 |
| Kas ........................................................ | ” | 766 | 01 |
| Debiteuren gemeentediensten ................................ | ” | 997 | 70 |
| ” anderen ......................................... | ” | 34.511 | — |
| Loonvoorschotten ........................................... | ” | 135 | 63 |
| Voorraden .................................................. | ” | 3.322 | 99 |
| $f$ | 7.729.004 | 27 |
[Pagina 15]
| Credit | |||
|---|---|---|---|
| Kapitaal 3½ % leening 1937 I .............................. | f | 2.125.000 | — |
| ” 3½ % ” 1938 1e leening Alg. Burg. Pensioenfonds . | ” | 1.363.500 | — |
| ” 3½ % ” 1938 2e leening Alg. Burg. Pensioenfonds . | ” | 1.363.500 | — |
| ” 3½ % ” 1938 leening Rijkspostspaarbank .......... | ” | 377.474 | 75 |
| ” voorschot ....................................... | ” | 1.386.614 | 36 |
| Afschrijvingen ............................................. | ” | 825.813 | 67 |
| $f$ | 7.441.902 | 78 | |
| Gemeentelijk Girokantoor ................................... | ” | 138.653 | 19 |
| Gemeente Amsterdam voor aflossing .......................... | ” | 14.414 | 33 |
| Crediteuren gemeentediensten ............................... | ” | 115.057 | 86 |
| ” anderen ......................................... | ” | 12.122 | 93 |
| Reserve voor dubieuze debiteuren ........................... | ” | 6.853 | 18 |
| $f$ | 7.729.004 | 27 |
¹) Zie voor specificatie bijlage IId.
--- Het document bevat twee kernoverzichten van de financiële huishouding van de Amsterdamse Centrale Markt aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.
- Kapitaalrekening (b): Deze is zeer beknopt en toont aan dat er in 1939 voor $f$ 6.559,76 is geïnvesteerd in uitbreidingen, wat volledig gedekt werd door een bijdrage van de gemeente Amsterdam.
- Balans (c): De balans sluit op een totaal van ruim 7,7 miljoen gulden. Opvallend is de financieringsstructuur aan de Credit-zijde. De markt werd gefinancierd door substantiële leningen van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) en de Rijkspostspaarbank. De Debet-zijde toont dat het overgrote deel van het kapitaal ($f$ 7,4 miljoen) vastzat in bezittingen (gebouwen en terreinen).
- Boekhoudkundige details: Er wordt gewerkt met een post 'verliessaldo' van ruim $f$ 240.000, wat erop duidt dat de exploitatie in die periode niet volledig dekkend was of dat er eerdere tekorten verrekend moesten worden. De aanwezigheid van 'Loonvoorschotten' geeft een inkijkje in de toenmalige personeelsadministratie.
--- De Centrale Markthallen in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) vormden in 1939 het kloppende hart van de voedseldistributie voor de stad en de regio. Als gemeentelijke dienst moest de markt jaarlijks verantwoording afleggen aan de gemeenteraad.
Het jaar 1939 was een overgangsjaar; hoewel Nederland nog neutraal was, zorgde de algemene mobilisatie en de oorlogsdreiging in Europa voor economische onzekerheid. In de boekhouding is te zien hoe de gemeente publieke gelden en pensioengelden (ABP) aanwendde voor de financiering van vitale stedelijke infrastructuur. Dit type verslaglegging is kenmerkend voor de gedegen, bureaucratische controle die de gemeente Amsterdam uitoefende op haar nutsbedrijven en marktdiensten. Gemeente Amsterdam