18 juli 1941. No.682 G.B.1941. Beperking papierverbruik. z.h.
No 775 L.M.1941
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
den Regeeringscommissaris voor Amsterdam.
Vrijdag, 18 Juli 1941.

Gezien [stempel]

De Wethouder voor de Gemeentebedrijven brengt ter tafel de rapporten van den Directeur der Stadsdrukkerij dd. 3 Juli 1941, No.534 S.D. en 7 Juli 1941, No.541 S.D., waarbij wordt gewezen op de bijzondere moeilijkheden op het gebied der papiervoorziening.

Krachtens voorschriften, gegeven door het Rijksbureau voor de Grafische Industrie, zal op het papierverbruik van de Gemeente-instellingen over de maanden Juli tot en met September 1941 ten minste 60% moeten worden bezuinigd.

In verband hiermede geeft de directeur voornoemd bij het eerstvermelde rapport een reeks van maatregelen in overweging, die tot beperking van het verbruik van papier, carton en enveloppen kunnen leiden.

Na bespreking besluit de Regeeringscommissaris:

I. te bepalen, dat bij het gebruik van de bij de Diensten, Bedrijven en Administratiën aanwezige voorraden bedrukt of onbedrukt papier, dossieromslagen, enveloppen, enz. de grootst mogelijke zuinigheid moet worden in acht genomen;

II. de Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën uit te noodigen, bij bestelling van drukwerken enz. overleg te plegen met den Directeur der Stadsdrukkerij, ten einde door een juiste keuze van papiersoort, formaat en oplage voor elk geval tot een zoo groot mogelijke bezuiniging op het papierverbruik te geraken;

III. den Directeur der Stadsdrukkerij te machtigen bij het sub II bedoelde overleg voor zooveel mogelijk als maatstaf te nemen de door hem bij zijn eerstvermeld rapport voorgestelde maatregelen.

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeeling Gemeentebedrijven (13 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris en Algemeene Dienst (5 stuks), het Pensioenbureau en den Gemeente-ontvanger.

EL Voor eensluidend extract,
C.S.Stadhuis [Stempel: No 7/21/3 M.1341 21/8] de Gemeentesecretaris,
A'dam 8-'41 (get.) J. F. FRANKEN Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De kern van het besluit is een drastische bezuiniging van 60% op het papierverbruik van alle gemeentelijke diensten voor het derde kwartaal van 1941.

Opvallende administratieve kenmerken:
* Bestuursvorm: Er is sprake van een "Regeeringscommissaris" (destijds Edward Voûte), die de rol van de democratisch gekozen gemeenteraad had overgenomen, passend binnen de nazificatie van het lokale bestuur.
* Centrale sturing: De bezuiniging wordt opgelegd door het "Rijksbureau voor de Grafische Industrie", een van de vele rijksbureaus die tijdens de bezetting de distributie van schaarse grondstoffen reguleerden.
* Stempels en annotaties: Diverse registratienummers en parafen (rechtsboven) duiden op de bureaucratische verwerking door verschillende afdelingen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontstonden in Nederland grote tekorten aan vrijwel alle grondstoffen, waaronder papier. Dit kwam door de stagnatie van de internationale handel en het feit dat de bezetter prioriteit gaf aan de Duitse oorlogsindustrie.

De instelling van rijksbureaus was een methode om de schaarste te beheren via distributie en dwingende bezuinigingsmaatregelen. Dit document toont aan hoe deze schaarste diep doordrong in de dagelijkse administratieve processen: zelfs de keuze voor papierformaat en het hergebruik van enveloppen werd centraal gereguleerd om te kunnen blijven functioneren onder de restricties van de oorlogseconomie. De datum (juli 1941) valt in een periode waarin de bezettingsmaatregelen steeds strenger en voelbaarder werden voor de burgerlijke administratie.