Aanvraagformulier voor een kinderbijslagboekje. Het formulier vermeldt de peildatum 1 oktober 1941; een drukmerk rechtsonder dateert het op 12-9-'41. Dit formulier moet zoo spoedig mogelijk ingevuld en onderteekend worden ingezonden aan:

RAAD VAN ARBEID TE AMSTERDAM

AANVRAGE OM EEN KINDERBIJSLAGBOEKJE:

ten behoeve van ¹) ..................................................................................................................................
geboren ²) .................................................................................................................................................
adres ³) .....................................................................................................................................................
woonplaats: .............................................................................................................................................
werkzaam bij ⁴) .......................................................................................................................................

Het gezin van den arbeider telde op 1 October 1941 de na te noemen kinderen, welke op dien datum den leeftijd van vijftien jaar nog niet bereikt hadden:

⁵)......................................................................................................... geboren ²)...........................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................

Indien de arbeider een gehuwde vrouw is, moeten hieronder worden vermeld de naam en voornamen van haar man:
........................................................................................................................................................................

Te .............................................................................., den ............................................................. 19......... .

(Handteekening)

(Blauwe stempels aan de linkerzijde:)
6 Gemeente AMSTERDAM
¼ Gemeente Raadhuis AMSTERDAM C.

(Verticale tekst links:)
Uitsluitend bestemd voor arbeiders met meer dan 2 kinderen beneden 15 jaar!

(Verticale tekst rechts:)
Elke arbeider mag slechts één aanvraagformulier inzenden!

¹) Invullen naam en voornamen van den arbeider.
²) Invullen dag, maand en jaar van geboorte.
³) Straat en huisnummer vermelden.
⁴) Invullen naam en woonplaats van den werkgever.
⁵) Invullen de voornamen van elk kind. (Onder kind wordt verstaan een wettig of gewettigd kind van den arbeider of van de(n) echtgenoot(e) van den arbeider.)

(Kader rechtsonder:)
Niet bestemd voor den arbeider.
Het aantal kinderen beneden den leeftijd van 15 jaar op 1 October 1941 bedroeg derhalve ............................
Geverifieerd: .........................................................

(Voetnoot uiterst links:) vR/KW 13-'41 K 190
(Voetnoot uiterst rechts:) K.B. 3 x 9 (1103) 12-9-'41 1750 Du. * Doelgroep: Het formulier richt zich expliciet op de "arbeider". Dit weerspiegelt de toenmalige sociale structuur waarbij sociale voorzieningen vaak gekoppeld waren aan de status van werknemer in loondienst.
* Voorwaarden: De tekst in de kantlijn benadrukt dat de regeling pas geldt bij "meer dan 2 kinderen beneden 15 jaar". Dit betekent dat kinderbijslag destijds pas vanaf het derde kind werd uitgekeerd.
* Administratieve controle: De aanwezigheid van de stempels van de Gemeente Amsterdam en de specifieke instructies voor verificatie onderaan duiden op een strikte bureaucratische controle tijdens de bezettingsjaren.
* Tijdsbeeld: De datum 1 oktober 1941 valt midden in de Tweede Wereldoorlog. Hoewel de regeling voor kinderbijslag al eind 1939 wettelijk was vastgelegd, vond de feitelijke uitvoering en uitbreiding plaats onder het bewind van de bezetter. De Kinderbijslagwet (KBW) werd in Nederland aangenomen op 23 december 1939, maar trad pas in werking op 1 januari 1941. Aanvankelijk was de wet alleen bedoeld voor loontrekkenden (arbeiders) en werd er pas uitgekeerd vanaf het derde kind onder de 15 jaar. De uitvoering lag bij de Raden van Arbeid.

Dit document is een tastbaar bewijs van de vroege organisatie van de sociale zekerheid in Nederland. Dat het formulier ongebruikt is gebleven en voorzien is van stempels van het Raadhuis, suggereert dat het een exemplaar is uit een administratief archief of een distributiepunt. De specifieke peildatum van 1 oktober 1941 was cruciaal voor het vaststellen van de rechten op uitkering voor het laatste kwartaal van dat jaar. Gemeente Amsterdam