Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 24 oktober 1941. [Linksboven, handgeschreven:] 930 km. 1941 [?]
No. 49/3d H. 1941.

[Rechtsboven:] Besparing op het verbruik van electriciteit voor verlichtingsdoeleinden.

[Midden:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.

Vrijdag, 24 October 1941.

[Rechtsboven, handgeschreven:]
Markten
n. v. Bijl.
[onleesbare initialen/krabbel]

De Burgemeester van Amsterdam;
Gelet op zijn besluit van 26 September 1941, No. 49/3a H.;
Gezien het rapport van het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau van 22 October 1941, No. 10/139c G.M.B.;

Overwegende, dat het in verband met de schaarschte van brandstoffen noodzakelijk is, bepalingen vast te stellen, ten einde te geraken tot een zoo groot mogelijke besparing op het verbruik van electriciteit voor verlichtingsdoeleinden;

Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordeningenblad 1941, Stuk 33, No. 152; Gemeenteblad afd. 4, volgn. 517);

B e s l u i t :

te bepalen, dat:
1e. de hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën in de onder hen ressorteerende gebouwen elke electrische lamp, welke gemist kan worden, dienen te doen verwijderen en, voor zoover zulks mogelijk en toelaatbaar is, zooveel mogelijk lampen dienen te doen vervangen door lampen van geringere lichtsterkte;
2e. de onder 1e genoemde Hoofden hun personeel er op dienen te wijzen, dat het verbruik van electriciteit zoowel voor verlichtingsdoeleinden als voor electrische apparaten en werktuigen tot het uiterste moet worden beperkt;
3e. de nakoming van de onder 2e bedoelde voorschriften regelmatig moet worden gecontroleerd door een daartoe aan te wijzen lid van het personeel;

C.S. Stadhuis
A’dam 10-’41

[Onderaan, blauwe stempels/handgeschreven nummers:]
No 15 / 2 / 3
6/11

[Rechtsonder:] Z.O.Z. Dit document is een officieel besluit van de burgemeester van Amsterdam (destijds Edward Voûte, aangesteld door de bezetter) uit het tweede jaar van de Duitse bezetting. De kern van het besluit is een dwingende opdracht aan alle gemeentelijke diensten om drastisch te bezuinigen op elektriciteit.

Belangrijke punten uit de tekst:
* Schaarste: Er wordt expliciet verwezen naar de "schaarschte van brandstoffen" (voornamelijk kolen), die nodig waren voor de opwekking van elektriciteit.
* Concrete maatregelen: Het verwijderen van overbodige lampen, het vervangen van lampen door zwakkere exemplaren en het beperken van het gebruik van apparaten.
* Controle: Er wordt een controlemechanisme ingesteld; binnen elke dienst moet een specifiek personeelslid worden aangewezen om toe te zien op de naleving.
* Juridische basis: Het besluit steunt direct op een verordening van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart), wat de hiërarchie van de bezettingsmacht boven het gemeentebestuur benadrukt.

De handgeschreven notitie "Markten" suggereert dat dit specifieke afschrift was bestemd voor de administratie van de Amsterdamse markten. In oktober 1941 was de Tweede Wereldoorlog in volle gang en de tekorten in het bezette Nederland begonnen nijpend te worden. De Duitse bezetter vorderde grote hoeveelheden grondstoffen en brandstoffen voor de eigen oorlogsindustrie (de Kriegswirtschaft). Hierdoor ontstond er een groot tekort aan kolen voor de Nederlandse bevolking en de publieke sector.

Dit document illustreert de overgang naar een "gebrekseconomie". De maatregelen die hier voor gemeentelijke gebouwen worden beschreven, waren een voorbode voor de strengere rantsoenering die later in de oorlog ook voor burgers zou gelden. Bovendien toont het de administratieve gelijkschakeling aan: de burgemeester voert direct de orders uit die voortvloeien uit de verordeningen van de nazi-top in Nederland. Het stadhuis functioneerde in deze periode als een uitvoeringsorgaan van de bezettingspolitiek, waarbij zelfs de kleinste details van het dagelijks beheer (zoals de sterkte van een gloeilamp) werden gereguleerd.