Officiële bekendmaking (Algemeene Kennisgeving) van de Gemeente Amsterdam. 23 mei 1941. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte). GEMEENTE AMSTERDAM
ALGEMEENE KENNISGEVING

No. 430.

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter algemeene kennis, dat hij heeft besloten:

1o. met ingang van 9 Mei 1941 te verbieden nà 8 uur v.m. met andere artikelen dan gedrukte of geschreven stukken of afbeeldingen te venten of voorwerpen of stoffen van welken aard ook op te koopen in de Camperstraat, op den Iepenweg en op het Iepenplein alsmede op den openbaren weg binnen een afstand van 25 meter van bovengenoemde wegen, behalve voor zoover betreft de Eerste, Tweede en Derde Oosterparkstraat, waar het venten en opkoopen is verboden tot 50 meter van de Camperstraat, den Iepenweg en het Iepenplein;

2o. aan de lompenventers op een daartoe strekkend verzoek tot nader order dispensatie van dit verbod te verleenen.

Amsterdam, 23 Mei 1941.
EL

De Regeeringscommissaris voornoemd,
VÔUTE

de Gemeentesecretaris,
J.F. FRANKEN. Dit document is een officiële verordening die de straathandel in een specifiek deel van Amsterdam (de Oosterparkbuurt) aan banden legt.

• Beperking van handel: Het verbod betreft het "venten" (straatverkoop) en het opkopen van goederen na 8:00 uur 's ochtends.
• Uitzondering voor drukwerk: De verkoop van kranten, boeken of afbeeldingen blijft toegestaan. Dit duidt erop dat de maatregel niet primair gericht was op de verspreiding van informatie, maar op de fysieke aanwezigheid en economische activiteit van handelaren op straat.
• Geografische focus: De genoemde locaties (Camperstraat, Iepenweg, Iepenplein) liggen in een buurt waar destijds veel Joodse Amsterdammers woonden en werkten.

• Lompenventers: Er wordt een specifieke ontheffing (dispensatie) genoemd voor lompenventers, mits zij hierom verzoeken. Dit suggereert dat de overheid de inzameling van herbruikbare materialen (belangrijk voor de oorlogseconomie) wilde ontzien, maar wel onder strikte controle wilde houden. Dit document stamt uit mei 1941, een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De context is cruciaal voor het begrip van deze kennisgeving:

• Bestuurlijke verandering: De ondertekenaar, Edward Voûte, was door de bezetter aangesteld als regeringscommissaris (in feite de burgemeester) nadat het democratische gemeentebestuur buiten spel was gezet. Voûte werkte nauw samen met de Duitse autoriteiten.

• Anti-Joodse maatregelen: De maatregel moet worden gezien in het licht van de toenemende beperkingen voor de Joodse bevolking. Veel Joden waren werkzaam in de kleinschalige straathandel en opkoop. Door de handel in deze specifieke straten te verbieden, werd de economische basis van de Joodse bewoners in de Oosterparkbuurt direct getroffen.
• Controle op de openbare orde: Na de Februaristaking (februari 1941) was het bezettingsregime aanzienlijk verhard. Maatregelen die de aanwezigheid van groepen mensen op straat beperkten, dienden ook om sociale onrust en samenscholingen in "onrustige" wijken te voorkomen.
• Schaarsheid: In 1941 begon de schaarste aan grondstoffen nijpend te worden. De bepaling over lompenventers onderstreept het belang van recycling ("stoffen van welken aard ook") voor de oorlogsvoering.