Handgeschreven verzoekschrift / officiële brief.
Origineel
Handgeschreven verzoekschrift / officiële brief. 24 juli 1941 (gebaseerd op de administratieve stempel). [Stempel rechtsboven:]
Nº 25/91/1 M. 1941 24/7
Ondergetekende
Mozes Waas
oud 21 jaar.
wonende 3^e oosterparkstraat 103 ^I
vraagt u Heere beleefd bijstand en verzorging
van zijn ouders daar ik kostwinner bent.
Wolf Waas oud. 40 jaar geboren 30-6-1900
Vrouwtje Waas de Hond 39 . geboren 18.1.1902.
bij voorbaat mijn hartelijke dank.
teeken ik
Mozes Waas
3^e Oosterparkstraat 103 ^II
Alhier
[Rechtsonder in de hoek, handgeschreven paraaf:]
u.p.v. Al. Dit document is een formeel verzoek van de 21-jarige Mozes Waas om hulp voor zijn ouders. Hij voert aan dat hij de "kostwinner" van het gezin is. Het taalgebruik is eerbiedig ("vraagt u Heere beleefd"), maar de grammaticale fout aan het einde ("daar ik kostwinner bent") verraadt een zekere haast of een beperktere schoolopleiding, wat de menselijke kant van dit officiële schrijven benadrukt.
De adressering "103 I" en "103 II" verwijst naar de verdiepingen van het pand in de 3e Oosterparkstraat in Amsterdam-Oost. De administratieve stempel suggereert dat dit document deel uitmaakte van een dossier van een hulpverlenende instantie of de administratie van de Joodsche Raad, die tijdens de bezetting dergelijke sociale kwesties behandelde. Het document stamt uit de zomer van 1941, een periode waarin de economische positie van de Joodse bevolking in Amsterdam door de Duitse bezettingsmaatregelen razendsnel verslechterde. Veel Joden raakten hun baan kwijt, waardoor jonge gezinsleden zoals Mozes de zware last van het kostwinnerschap moesten dragen.
De geschiedenis leert dat dit verzoek helaas geen redding bood. Archiefgegevens (zoals van het Joods Monument) bevestigen het tragische lot van de genoemde personen:
* Mozes Waas (geb. 1920) werd op 9 juli 1943 in Sobibor vermoord.
* Wolf Waas (geb. 1900) werd op 31 augustus 1942 in Auschwitz vermoord.
* Vrouwtje Waas-de Hond (geb. 1902) werd op diezelfde dag, 31 augustus 1942, in Auschwitz vermoord.
Dit document is daarmee een tastbaar en pijnlijk bewijs van een jonge man die probeerde te overleven en voor zijn familie te zorgen onder onmogelijke omstandigheden.