Dienstverslag / Rapport van een marktcontroleur.
Origineel
Dienstverslag / Rapport van een marktcontroleur. 26 juli 1941 (met latere aantekeningen op 30 juli 1941 en 20 november 1941). Controleur J.J.M. Bekkering. De Inspecteur (waarschijnlijk van de Markt- of Politiedienst). [Linksboven stempel:]
Mutatie [?]
No 25 / 95 / 1 M. 1941 30/7
[Rechtsboven:]
rapport. 26-7-41.
Nwe Kerkstr. 37 I
Pla Meppel
Wle. Inspecteur.
Zaterdag 26 Juli-41 j.l. wees ik M. Haringman st. pl: h: No 22 op de markt aan de Alb: Cuypstraat op het innemen van zijn standplaats waardoor hij zijn stal iets achteruit moest plaatsen.
Haringman was daardoor gepikeerd en zeide je moet mij altijd hebben, en ik heb niets met je te maken, jij bent de Directeur niet.
Deze persoon kan nu nooit ergens op gewezen worden of hij heeft tegenpraatjes hetgeen dikwijls gebeurd in het bijzijn van publiek.
Dit is voor een ambtenaar geen gehoor en vooral niet als zoo iemand gaat zeggen je hebt ook niets te vertellen.
Mijn inziens moet dit maar eens en voor goed afgelopen zijn, en acht ik het wel gewenscht, dat deze persoon hierop gewezen dient te worden.
Ik zelf heb tegen Haringman gezegd dat indien hij nog meer praatjes had en geen gevolg wilde geven aan hetgeen hem opgedragen was, ik hem in zou laten pakken.
Controleur
J.J.M. Bekkering
[Linksonder in potlood/ander handschrift:]
25/284/9 d 10 20/11 Waarschuwing wegens niet tijdig markt verlaten
[Middenonder, besluit van superieur:]
Opgeroepen p. 30/7 '41
Haringman ernstig onderhouden.
30-7-41
de Boer
vpb [?] nd 3/8 41 Het document is een officieel verslag van een incident op de markt in Meppel. De kern van de zaak is een disciplinair conflict tussen een marktmeester (Controleur Bekkering) en een koopman (M. Haringman).
- Aanleiding: Haringman kreeg de instructie zijn marktkraam iets naar achteren te verplaatsen.
- Conflict: Haringman weigerde het gezag van de controleur te erkennen ("jij bent de Directeur niet", "je hebt niets te vertellen"). De controleur ervaart dit als een aantasting van zijn waardigheid als ambtenaar, zeker omdat het incident plaatsvond in het bijzijn van het publiek.
- Taalgebruik: Het verslag is geschreven in een formele, ietwat verontwaardigde ambtelijke stijl. Opvallend is de dreiging van de controleur om de koopman "in te laten pakken" (arresteren) bij aanhoudende weerspannigheid.
-
Besluitvorming: De klacht wordt serieus genomen. Een superieur (De Boer) heeft de koopman op 30 juli ontboden voor een "ernstig onderhoud" (een reprimande). Een latere aantekening linksonder suggereert dat Haringman in november van datzelfde jaar opnieuw een waarschuwing kreeg, ditmaal voor het te laat verlaten van de markt. Dit document stamt uit juli 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel het verslag op het eerste gezicht een triviaal marktconflict lijkt, is de historische context van belang:
-
Gezag onder druk: Tijdens de bezetting was het handhaven van de openbare orde en ambtelijk gezag een beladen kwestie. Ambtenaren stonden onder druk om strikt op te treden, terwijl de irritatie onder de burgerbevolking groeide.
- Haringman: De achternaam Haringman is een bekende Joodse naam in Nederland. In 1941 voerde de bezetter steeds strengere anti-Joodse maatregelen in, waaronder beperkingen voor Joodse markthandelaren. Hoewel dit rapport de nadruk legt op "tegenpraatjes", kan de felle reactie van de koopman en de autoritaire houding van de controleur niet losgezien worden van de toenemende spanningen en discriminatie in die periode. Uit bronnen over de Jodenvervolging in Meppel blijkt dat de familie Haringman inderdaad zwaar getroffen is tijdens de oorlog.
- Locatie: De Albert Cuypstraat in Meppel (waar destijds een marktlocatie was) moet niet verward worden met de beroemde Albert Cuypmarkt in Amsterdam, hoewel de dynamiek tussen controleur en koopman universeel was voor de Nederlandse marktwezen in oorlogstijd. Bekkering (Controleur) J.J.M. Bekkering M. Haringman Marktwezen