Handgeschreven memo of administratieve notitie. 19 juni 1941 (met een latere aantekening van 10 september 1941). J. van Gelder
Zwanenburgwal 48^h

Aanschrijven verlich-
tingsmateriaal
als eigenaar in te
leveren

[In cirkel:]
25/120/I M

mid. 10/9 '41
19/6/41 [paraf] Het document is een korte ambtelijke notitie betreffende de vordering van goederen tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De tekst geeft de instructie om J. van Gelder aan te schrijven ("Aanschrijven") met het bevel om "verlichtingsmateriaal" in te leveren in de hoedanigheid van eigenaar.

De adressering "Zwanenburgwal 48^h" duidt op een woning in de Amsterdamse Jodenbuurt. De datum 19 juni 1941 valt in de periode waarin de bezetter steeds meer beperkende maatregelen en vorderingen oplegde aan de Joodse bevolking. De omcircelde code (25/120/I M) is een administratief kenmerk, waarschijnlijk verwijzend naar een specifiek dossier of een inventarislijst van de gemeente of een bezettingsinstantie. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden bewoners van Amsterdam, en in het bijzonder Joodse burgers, gedwongen om diverse metalen en gebruiksvoorwerpen in te leveren ten behoeve van de Duitse oorlogsindustrie of als onderdeel van de stelselmatige onteigening van Joods bezit (denk aan de 'Lippmann, Rosenthal & Co.' bankovervallen op privaat bezit).

Hoewel "verlichtingsmateriaal" in dit geval kan duiden op koperen of bronzen lampen (vordering van metalen), kan het ook betrekking hebben op specifieke verduisteringsmaterialen of de inbeslagname van de inboedel van gedeporteerde of gevluchte personen. De Zwanenburgwal was een straat waar ten tijde van de oorlog veel Joodse gezinnen woonden die door deze maatregelen werden getroffen. De extra datum (10/9 '41) suggereert een proces van opvolging of controle na de initiële opdracht in juni. J. van Gelder