Brief / Ambtelijk schrijven
Origineel
Brief / Ambtelijk schrijven 31 augustus 1939 J. Renz, Marktopziener (Marktopz.) De Heer Inspecteur Dapperplein 31 Aug: 1939
Den Heer
Inspecteur
Hierbij zou ik U in overweging willen,
geven het verzoek van Dhr: A. Harpman
om toestemming ook tot het bakken van
patates-frites, toe te staan voor het Dapper-
plein, aangezien daar voldoende ruimte
is en geen concurentie.-
Marktopz.
J. Renz In deze korte brief van 31 augustus 1939 doet de marktopziener van het Dapperplein, J. Renz, een aanbeveling aan zijn superieur, de inspecteur. Het gaat om een verzoek van een zekere heer A. Harpman. Harpman wil toestemming krijgen om "patates-frites" te bakken en te verkopen op de markt op het Dapperplein.
De marktopziener voert twee specifieke argumenten aan om het verzoek in te willigen:
1. Er is fysiek gezien voldoende ruimte op het plein voor deze activiteit.
2. Er is op dat moment geen sprake van "concurentie" (originale spelling), wat suggereert dat er nog geen andere fritesbakker op de markt aanwezig was.
De toon is zakelijk en adviserend. Opvallend is de spelling van "patates-frites", wat destijds een gangbare term was voor wat we nu simpelweg patat of friet noemen. Het document dateert van vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (Duitsland viel Polen binnen op 1 september 1939, één dag na de datum op deze brief). In deze periode was het Dapperplein in Amsterdam-Oost al een belangrijke en drukke marktplaats.
De verkoop van warme snacks zoals frites op markten was in die tijd sterk gereguleerd door de gemeente. Een marktkoopman mocht niet zomaar zijn assortiment uitbreiden of beginnen met bakken vanwege brandveiligheid, hygiëne en marktordening (concurrentiebeperking). De "Marktopziener" speelde hierin een cruciale rol als eerste aanspreekpunt en toezichthouder op de werkvloer, die vervolgens rapporteerde aan de Inspecteur van de Markten.
Dit briefje biedt een klein maar interessant inkijkje in de dagelijkse economische gang van zaken en de vroege eetcultuur op de Amsterdamse markten vlak voor de oorlogsjaren.