Handgeschreven brief / officiële verklaring. 1 november 1941. T.B. Zonnenberg. $N^{\underline{o}} 26 / 35 / 1 \quad \text{M.1941 } \frac{3}{11}$

$1 \text{ November } 1941$
$h. i. Insp.$

$Mijnheer$

$Ondergeteekende \text{ verklaard hiermede dat hij}$
$de \text{ standplaats op de markt Dapperstraat}$
$niet meer betrekken zal$
$na \text{ beleefd gegroet}$

$T. B. \text{ Zonnenberg}$

$Woonplaats: \text{ Landbouwstraat}$
$69 \text{ huis}$
$Alhier. \text{ oost.}$

[Rechtsonder in de hoek:] $26$ Het document is een korte, zakelijke verklaring waarin T.B. Zonnenberg afstand doet van zijn standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam-Oost.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel ("Ondergeteekende", "beleefd gegroet"). Opvallend is de spelfout "verklaard" (met een d waar een t hoort), wat vaker voorkwam in informele of semi-officiële correspondentie van die tijd.
* Gegevens afzender: De afzender woonde op de Landbouwstraat 69-huis, in de wijk Watergraafsmeer (Amsterdam Oost), wat op loop- of korte fietsafstand van de Dappermarkt ligt. De datum van de brief, 1 november 1941, is historisch saillant. Nederland bevond zich midden in de Duitse bezetting. Tijdens deze periode vonden er grote verschuivingen plaats op de Amsterdamse markten. In 1941 werden er door de bezetter beperkingen opgelegd aan Joodse marktkooplieden; zij werden vanaf september 1941 verbannen van de reguliere markten (zoals de Dappermarkt) en gedwongen naar speciale "Joodse markten". Hoewel uit de tekst niet direct blijkt of de heer Zonnenberg Joods was of dat hij om andere redenen (zoals schaarste, mobilisatie of ouderdom) stopte, past dit document in de administratieve afwikkeling van het veranderende straatbeeld en de economische malaise tijdens de oorlogsjaren. T.B. Zonnenberg Marktwezen