Ambtsbericht / Adviesbrief De Marktmeester (ondertekend door H. de Vries) Den Heer Inspecteur Advies op No 20/20/3 M 39 15/9
betreffende aanvraag
bakvergunning door
R. Monterinos

Den Heer Inspecteur.

Op het Amstelveld hebben reeds twee kooplieden een bakvergunning n.l. A. Polak en J de Groot waarvan de Groot die niet in de z.g.n. Consumptie rij staat steen en been klaagt over de geringe ontvangsten.

Hieruit blijkt dus dat deze beide kooplieden meer dan voldoende zijn om op het Amstelveld in de behoefte van patates frites te voorzien. Zou daar nog iemand bij komen dan is de kans groot dat geen van drieën meer wat kan verdienen.

De aanvrager R Monterinos heeft op het Amstelveld geen plaats terwijl m.i. de bonafide kooplieden op de markt beschermd dienen te worden tegen de brutale en unfaire concurrentie wijze die van R Monterinos te verwachten is.

Het verzoek van R Monterinos dient dus, wat betreft het Amstelveld, te worden afgewezen op grond van het feit dat daar aan een grooter aantal kooplieden met patates frites geen behoefte bestaat.

Amsterdam 2 October 1939
De Marktmeester
[Handtekening: H. de Vries] In dit document adviseert de Amsterdamse marktmeester de inspecteur om een aanvraag voor een bakvergunning (voor het verkopen van friet) van een zekere R. Monterinos af te wijzen. De argumentatie is tweeledig:

1. Economische verzadiging: Er zijn al twee vergunninghouders (Polak en De Groot) op het Amstelveld. De marktmeester stelt dat de markt verzadigd is, aangezien één van de huidige kooplieden al klaagt over lage inkomsten. Een derde aanbieder zou het voortbestaan van alle drie de ondernemers in gevaar brengen.
2. Bescherming van 'bonafide' handel: De marktmeester uit zich opvallend subjectief over de aanvrager. Hij spreekt over de noodzaak om de huidige kooplieden te beschermen tegen de "brutale en unfaire concurrentie" die hij van Monterinos verwacht. Dit suggereert dat er ofwel een voorgeschiedenis was met deze aanvrager, of dat er sprake was van persoonlijke of sociale vooroordelen.

Het taalgebruik is formeel, maar de kwalificaties ("steen en been klagen", "brutaal", "unfair") geven het een dwingend en persoonlijk karakter. Het document dateert van oktober 1939, een maand na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was). De economische nasleep van de crisis van de jaren '30 was nog voelbaar, wat de beschermende houding ten opzichte van bestaande standplaatshouders verklaart.

De markt op het Amstelveld was (en is) een bekende Amsterdamse marktlocatie. De namen in het document zijn interessant in de Amsterdamse context: 'Polak' is een veelvoorkomende Joodse achternaam, en ook 'Monterinos' duidt op een Sefardisch-Joodse achtergrond. In de periode vlak voor de bezetting waren de verhoudingen op de Amsterdamse markten vaak gespannen door schaarste en strikte regulering. Dit document biedt een inkijkje in hoe de lokale overheid destijds de marktordening handhaafde door middel van vergunningenbeleid en 'gebrek aan behoefte' als weigeringsgrond.