11 januari 1940 De Directeur (vermoedelijk van het Marktwezen) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier VP/HG.

20/23/7 M. 11 Januari 1940.

Plaatsen voor buitenlanders
op de markten.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat ik, overeen-
komstig de machtiging vervat in Uw missive d.d. 20 December jl.
(No.552 L.M.1939) het hierboven vermelde onderwerp aan de orde
heb gesteld in een op 8 Januari jl. gehouden vergadering van de
Commissie van Advies voor de Markten. De Commissie heeft zich
eenstemmig vereenigd met het advies vervat in mijn rapport d.d.
5 December jl. (No.20/23/5 M.) om de 33 buitenlanders, wier
namen voorkomen op den bij laatstgenoemd rapport overgelegden
staat, krachtens een bijzonder besluit van Burgemeester en Wet-
houders, in afwijking van het bepaalde in artikel 5 lid 1 van
het Reglement op de Markten, de gelegenheid te geven zich als
sollicitant voor vaste plaatsen op de markten hier ter stede te
laten inschrijven. De Commissie adviseert de bedoelde bepaling
van artikel 5 van het Reglement, voorschrijvende, dat voor in-
schrijving op de sollicitantenlijst de Nederlandsche nationali-
teit wordt vereischt, overigens te handhaven, doch alleen voor de
hier bedoelde groep van buitenlanders, die practisch gesproken
tot de vaste marktbezetting behooren, een uitzondering te maken.
Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorde-
ren, dat door Burgemeester en Wethouders in vorenbedoelden zin
wordt besloten.

De Directeur, Dit document betreft een verzoek van een gemeentelijke directeur aan de Wethouder van Levensmiddelen om een uitzondering te maken op de geldende marktverordening.

• Kern van de zaak: In het toenmalige marktreglement (artikel 5, lid 1) was vastgelegd dat men de Nederlandse nationaliteit moest bezitten om in aanmerking te komen voor een vaste standplaats op de markt.
• Voorgestelde actie: Men wil voor een specifieke groep van 33 buitenlanders een uitzondering maken. Deze groep wordt beschouwd als onderdeel van de "vaste marktbezetting", wat suggereert dat zij al langere tijd feitelijk actief waren op de markt, maar nog geen officiële vaste status konden krijgen door hun nationaliteit.
• Besluitvorming: De Commissie van Advies voor de Markten heeft unaniem ingestemd met dit voorstel. Er wordt nu gevraagd om een formeel besluit van het college van Burgemeester en Wethouders (B&W).
• Bureaucratische taal: De brief is geschreven in een uiterst formele, ambtelijke stijl ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "beleefd in overweging wel te willen bevorderen"). De brief dateert van 11 januari 1940, slechts vier maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het document illustreert hoe het dagelijks leven en de bureaucratie in de Nederlandse steden doorgingen tijdens de Mobilisatieperiode.

De kwestie van nationaliteit op de markt was in die tijd beladen. In grote steden (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en dossiernummers) waren veel marktkooplieden van buitenlandse origine, waaronder ook vluchtelingen die in de jaren '30 uit Duitsland en Oost-Europa naar Nederland waren gekomen. Dit document toont een pragmatische benadering van de lokale overheid: men erkent dat deze mensen een integraal deel van de lokale economie vormen en probeert hen via een juridische uitzonderingsregel in het systeem op te nemen, ondanks de protectionistische regelgeving die de Nederlandse nationaliteit vereiste.