A. Cuypstr

Registerblad uit een marktadministratie (waarschijnlijk Amsterdam).

* **Administratieve Handeling:** Het woord "bedankt" in deze context betekent "opgezegd" of "afstand gedaan van". Marktkooplieden gaven hun standplaats terug aan de gemeente. * **Demografie:** De namen in dit register (Winnik, Appelboom, Canes, Groenteman) en de woonadressen (Waterlooplein, Weesperstraat, Uilenburgerstraat) wijzen er onmiskenbaar op dat dit een lijst is van Joodse marktkooplieden in Amsterdam. * **Opvallende notitie:** Bij A. Trijp staat een tragische kanttekening: "krankzinnig gest. [gesticht] onbekwaam geword." * **Chronologie:** De datum 18 februari 1941 is cruciaal. Dit is exact één week na de grote rellen op het Waterlooplein (11 februari 1941) en vlak voor de Februaristaking. De golf van "opzeggingen" (bedankjes) suggereert dat de kooplieden onder druk stonden of dat hun de toegang tot bepaalde markten onmogelijk werd gemaakt.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kernboodschap:** De briefschrijver verzoekt om een tijdelijke vrijstelling (drie maanden) van de plicht om een marktkoopman-standplaats in de Albert Cuypstraat te bezetten en te betalen. * **Motivering:** De afzender geeft aan dat de handel momenteel zeer slecht is. Om te voorkomen dat men afhankelijk wordt van de "steunregeling" (sociale uitkering), heeft de schrijver werk in het buitenland geaccepteerd. * **Stijl en Toon:** De brief is geschreven in een beleefde, formele toon ("Beleefd verzoek ik U", "Weled. Heer"), wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. * **Administratieve sporen:** De aantekening "M. 1941" duidt erop dat het verzoek begin 1941 door de gemeentelijke administratie (Marktwezen) is verwerkt.

Brief met ambtelijke aantekeningen.

Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging in bezet Nederland. 1. **De brief van de echtgenote:** Mevrouw Heide reageert op een oproep voor haar man om op een kantoor te verschijnen. Zij meldt dat hij reeds in Duitsland "zit" (gevangen zit/gedeporteerd is) nadat hij bij een razzia is opgepakt. Het gebruik van "Mej." (Mejuffrouw) terwijl ze over haar man spreekt, was destijds niet ongebruikelijk in correspondentie, hoewel "Mevr." vaker voorkwam. 2. **Beroep en adres:** De aantekening "haring en zuurwaren" duidt op het beroep of de winkel van de familie Heide aan de Albert Cuypstraat 187. Dit was een bekende marktbuurt in Amsterdam met veel Joodse bewoners en ondernemers. 3. **De ambtelijke beslissing:** De meest cruciale en kille passage bevindt zich onderaan. Een ambtenaar noteert op 7 november 1942 dat de oproep voor "werkverruiming" (een eufemisme voor gedwongen tewerkstelling of administratieve controle die vaak voorafging aan deportatie) niet meer hoeft te worden afgehandeld. De reden die hiervoor wordt gegeven is even kort als veelzeggend: **"niet noodig — is Jood."** De onderstreping benadrukt dat zijn status als Joodse burger alle verdere burgerlijke procedures irrelevant maakte voor de bezetter en de meewerkende administratie.

Marktwezen Rapport (proces-verbaal van bevindingen)

Dit rapport is opgesteld door een ambtenaar van het Amsterdamse Marktwezen. Het beschrijft een inspectie op de Albert Cuypmarkt waarbij een onregelmatigheid werd geconstateerd bij de heer L.A. Goldstein. * **De overtreding:** Goldstein verkocht gerookte vis zonder dat hij als erkend kleinhandelaar geregistreerd stond op de verkooplijst van de visafslag. Dit betekende dat hij de vis buiten het officiële distributiekanaal om verhandelde. Tevens was hij niet ingeschreven bij de N.V.K. (Nederlandsch Verbond van Kooplieden), wat in die tijd verplicht was. * **Handhaving:** De inspecteur koos voor een relatief milde aanpak. Omdat de betrokkene claimde "onkundig" te zijn van de regels, is volstaan met een officiële waarschuwing en een verbod op verdere verkoop, mits de vis via de afslag betrokken zou worden. * **Economische details:** De vis werd verkocht voor 1,25 gulden per kilo en was door de verkoper zelf gerookt. In de context van de oorlogseconomie en schaarste was eigen productie en directe verkoop ("buiten de afslag om") streng gereguleerd.

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Administratieve handgeschreven notitie / memo.

Het document is een intern administratief briefje betreffende de distributie van vis. Het bestaat uit drie delen: 1. Een mutatie voor **C. B. Biesenbeek Jr.**, werkzaam of gevestigd op de markt in de Kalverstraat, die recht heeft op één toewijzing "zeevisch". 2. Een nieuwe toevoeging voor **C. J. Oud**, gevestigd aan de Albert Cuypstraat 262, voor "ger. visch" (gerookte vis). 3. Een latere aantekening in blauwe inkt waarin wordt bevestigd dat de toewijzing voor C. J. Oud formeel is verwerkt in de administratie ("op de verdeellijst geplaatst") na een bericht van een zekere heer Van der Heijden op 11 maart. De nummers onderaan (46a/622/4) lijken dossier- of registratienummers van de betreffende instantie.

Medische kennisgeving / Verwijsbrief op briefhoofd.

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving van een behandelend arts (Dr. Kloss) aan een administratieve instantie. De arts meldt dat zijn patiënt, de heer P. Ronner, op dinsdag 14 april 1942 is opgenomen in het Binnengasthuis in Amsterdam. * **Administratieve verwerking:** De diverse stempels en handgeschreven toevoegingen duiden op een strakke bureaucratische afhandeling. * De paarse stempel **"M. 1942"** met een volgnummer suggereert registratie in een specifiek register (mogelijk een militair- of bevolkingsregister, of een register van de ziekenfondsraad). * De term **"briefje van afvoering"** in het kader linksonder is een administratieve term voor het uitschrijven van een persoon uit een bestand of register wegens verandering in status (in dit geval opname in een ziekenhuis). * De opmerking **"n.i. admin. aangemaakt"** (waarschijnlijk: nieuwe inkomende administratie aangemaakt) bevestigt dat de informatie is verwerkt in een nieuw dossier of kaartsysteem.

Handgeschreven administratieve notitie op papier.

Het document bevat een lijst met persoonsnamen, adressen en data. * **Personen:** Beijlschat, B. ten Hoeve, W. Kruijsten, F. Schraad en Truijs. Achter de namen staan data (1904, 1907, 1911) die vermoedelijk geboortedata zijn van de betreffende personen. * **Adressen:** De adressen verwijzen naar Amsterdamse locaties: Bankplein (Haarlem of Amsterdam), Albert Cuypstraat 167 (3e verdieping), Van Campenstraat 119 (3e verdieping) en de Haarlemmermeerstraat 82 (1e verdieping). * **Terminologie:** "Verdeelingsbon" en de datering van "1 Oct. 1942" wijzen op de distributie van goederen. De notities "markt Scuijpstraat" (een fonetische of verkorte spelling voor Albert Cuypstraat) duiden erop dat de genoemde personen werkzaam waren op de markt of daar hun goederen ontvingen. De aanduiding "2 uur" bovenaan het middelste blok wijst mogelijk op een afspraaktijdstip.

Handgeschreven lijst op los blad.

* **Inhoud:** Het document is een werklijst of presentielijst van personen gekoppeld aan specifieke locaties, hoofdzakelijk in Amsterdam. * **Locaties:** Er worden bekende Amsterdamse marktlocaties en straten genoemd: * *W'plein:* Waarschijnlijk Wilhelminaplein of Westerplein. * *A. Cuypstr.:* Albert Cuypstraat (bekende markt). * *Vischmarkt:* De Vismarkt (oude spelling). * *Lindengracht:* Bekende straat/markt in de Jordaan. * **Namen:** De lijst bevat achternamen (Reyinga, Marinus, Klaassens, Hoek, Nieuwenhuys). Sommige namen zijn doorgehaald (Strijker, Van Haeften, Huygens), wat duidt op een wijziging in de planning of status. * **Symbolen:** * De **'X'** achter de namen lijkt een markering voor voltooiing of aanwezigheid. * De liggende streepjes (**—**) achter Hoek en Nieuwenhuys suggereren een nog openstaande status of het ontbreken van een specifieke locatie. * De onderstreping van **'Bakker'** kan duiden op een functie of een specifiek contactpersoon op die locatie. * De haak **'['** achter 'buitenterrein' suggereert een verdere notitie die niet is afgemaakt of een groepering.

Document

Het document is een gedetailleerde telling van "marktplaatsen" verspreid over diverse bekende marktlocaties in Amsterdam. De locaties zijn: * **Nieuwmarkt** * **Van Woustraat** * **W’plein** (vermoedelijk Waterlooplein of Weesperplein) * **Dapperstraat** * **Gaaspstraat** * **Joubertstraat** * **Jan Evertsenstraat** * **Albert Cuypstraat** * **Stadionplein** * **Ten Katestraat** * **Lindengracht** Onder de tellingen staan namen (zoals Renz, Sijkema, Uiterwijk), die waarschijnlijk verwijzen naar de verantwoordelijke beambten voor die specifieke locaties. De berekening klopt exact: de som van alle geturfde locaties inclusief de aparte "standplaats" (16+23+15+33+27+23+27+52+20+35+50+20) komt uit op het genoteerde totaal van **341 marktplaatsen**. De aantekeningen in het midden gaan over logistieke instructies: "Matteman afvoeren v. Verwijderde" zou kunnen duiden op het verwijderen van materiaal van vertrokken marktlui. Er is ook sprake van een vrachtvergoeding van ¾ gulden, waarbij de voorwaarde is dat de levering franco (kosteloos voor de ontvanger) op de plaats van bestemming moet gebeuren. Rechtsonder staat een aparte telling onder de naam "michel" voor exact 200 eenheden, wat mogelijk een aparte voorraad of een specifieke taakstelling betreft buiten de reguliere marktplaatsindeling.

Handgeschreven lijst met namen en adressen.

Het document is een administratieve lijst, waarschijnlijk gebruikt voor logistieke of organisatorische doeleinden. De structuur is consequent: aan de linkerzijde staan markeringen (plusjes, minnetjes of streepjes), gevolgd door de naam van de hoofdbewoner of contactpersoon, de straatnaam (vaak afgekort) en het huisnummer. De markeringen aan de linkerkant suggereren een vorm van controle of status. Dit kan duiden op: 1. Een bezorglijst (bijv. kranten, melk of pakketten) waarbij de '+' staat voor 'geleverd' of 'betaald'. 2. Een ledenlijst voor een vereniging of kerkgenootschap. 3. Een lijst voor fondsenwerving of collectes. 4. In een donkerder scenario uit de oorlogsjaren: een lijst voor distributiebonnen of zelfs vorderingen, hoewel de verspreiding over verschillende wijken eerder op een commerciële of sociale ronde duidt. Het handschrift is een geoefend, vlot cursief, typerend voor iemand met een administratieve achtergrond in de eerste helft van de 20e eeuw.

Document

De genoteerde locaties zijn stuk voor stuk belangrijke verkeersknooppunten of marktlocaties in Amsterdam (zoals de Lindengracht, Ten Katestraat, Albert Cuypstraat en Dapperstraat). De afkortingen tussen haakjes, zoals "(n. markt)" voor Noordermarkt en "(Wag. m)" voor Wagenaarmarkt/straat, bevestigen dat de focus ligt op handelsgebieden. De aantekening in paarse inkt dateert het document op 5 juli 1944. De zin "op den tram betrapt" suggereert een arrestatie of staandehouding tijdens een controle in het openbaar vervoer. De vermelding "opbrengst 4" verwijst zeer waarschijnlijk naar het aantal personen dat tijdens deze specifieke actie is aangehouden of beboet. De locatielijst in potlood fungeerde vermoedelijk als een lijst met inspectiepunten voor een controleur of agent.

Document

* **Statusindicator**: De letter 'J' aan de linkerzijde duidt aan dat de personen op de lijst als 'Jood' geregistreerd stonden bij de bezettende macht of de Joodse Raad. * **Locaties**: Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in Amsterdam-Oost (Transvaalbuurt, Oosterparkbuurt), wat destijds een wijk was met veel Joodse inwoners. * **Annotaties**: De vinkjes suggereren een administratief proces van verificatie of selectie. In de context van de Holocaust kan dit duiden op een controle voor transport of het resultaat van een razzia. * **Afkortingen**: * **hs**: Huis (begane grond). * **bov**: Bovenwoning. * **Romeinse cijfers (I t/m V)**: De verdieping. * **GW**: Mogelijk "Gezins-Woning" of een specifieke vrijstellingsstatus ('Gesperrt'-stempel), hoewel dit vaak per individu verschilde.

Getypte namenlijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is opgezet als een administratief register. De kolom "Steun-no." suggereert dat het gaat om mensen die financieel of materieel afhankelijk waren van de Joodsche Raad. De "J"-prefix voor sommige nummers duidt waarschijnlijk op een specifieke categorie binnen de administratie van de Joodsche Raad. * **Geografie:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Transvaalbuurt (bijv. Pretoriusstraat, Tilanusstraat, Majubastraat) en de Joodse buurt (bijv. Rapenburgerstraat, Weesperstraat). * **Tijdlijn:** De "Datum plaatsing" is cruciaal. Veel data liggen in het voorjaar en de zomer van 1942. Dit is de periode vlak voor en tijdens de start van de grootschalige deportaties vanuit Nederland naar de kampen in het Oosten (begonnen in juli 1942). * **Handgeschreven correcties:** Er zijn kleine correcties aangebracht in potlood of pen, zoals bij "Bros" waar de voornaam "Deerd" is gecorrigeerd naar "David", en initialen die zijn toegevoegd bij "Gokkes" en "Gosselaar". Dit duidt op een document dat actief in gebruik was en werd bijgewerkt.

# TRANSCRIPTIE Extra vP/G. 25/13/2 M. 6 Februari 1939. den Heer H.C. de Bolster, Albert Cuypstraat 193, Amsterdam-Zuid. Wyk 14. Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 28 Janu- ari jl. bericht ik U, dat U zich, ter verkryging van een tydelyke plaats op de markt Albert Cuypstraat tot den aldaar dienstdoenden chef-marktopzichter kunt wenden. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE № 25/128/1 M.1941 7/10 Amsterdam 6 Oct 1941 Mkt. Insp. [Markt Inspectie] Ondergetekende vraagt voor de marktplaats Alb Cuijpstr bij stand van C. J. Oud geboren de 13 sept 1902 te Assendelft. wonende Govert Flinckstraat 153 huis Hoogachtend K A Goldstein Jan v/d Heydenstraat 32. huis Amsterdam.

# TRANSCRIPTIE Wel. Ed Heer: naar ^(in antw.) aanleiding Uwer briefkaart betreffende [vlek] 't niet bezoeken der markt Albert Cuypstr: moet ik U mijn verontschuldigingen aanbieden dat ik UEd. dat niet eerder bericht heeft maar was ik zoo vrij van markt te veranderen en kom ik zoodoende niet meer in de Albert Cuypstr: Hopende UEd daar goede nota van wilt nemen teeken ik Hoogachtend ...

# TRANSCRIPTIE 25/4/'42 [in rood potlood] A/ H. v. d. Wende N. a. v. Uw brief d.d. 19 Maart j. l. bericht ik U, dat het na onderzoek in mijn administratie is gebleken, dat U op 18 Augustus 1940 als sollicitant voor een plaats op de markt Albert Cuypstr. werd ingeschreven met het artikel aardappe- len, groenten en fruit. [Paraaf/Handtekening]

# TRANSCRIPTIE Nº 25 / 164 / 1 M. 1940 20/8 Mijnheer de Directeur. Ondergeteekende, vaste plaats- Houder op de dagmarkt Alb Cuypstr. vraagt of hij A. J. Rol. geb. 25 Juni '15 mag hebben als hulp aan zijn stal. In afwachting M Koekenbier Alb Cuypstr. 249 II Alhier