Getypt verslag van een vergadering (doorslag of stencil), pagina 5. 23 december 1939. -5-

De Heer Neeter deelt mede, dat hij zich gehoord de opmerkingen en bezwaren van den Voorzitter, met diens voorstel kan vereenigen. Aangezien het desbetreffende verzoek aan den Wethouder van het Bestuur zijner Organisatie is uitgegaan, zal hij zich er toe bepalen dit Bestuur van het verloop der besprekingen mededeeling te doen.

De Voorzitter wijst er volledigheidshalve nog op, dat met ingang van den datum van het door Burgemeester en Wethouders te nemen Besluit, deze groep van 33 met name genoemde kooplieden, dezelfde rechten zullen krijgen als hun Nederlandsche collega's, zooals de bevoegdheid zich te doen inschrijven op de sollicitantenlijsten, enz., terwijl overigens de Reglementsbepalingen volkomen gehandhaafd blijven.

De vergadering verklaart zich hiermede accoord.

Vervolgens stelt de Voorzitter aan de orde een brief van den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen (No. 5/937 L.M. 1939) naar aanleiding van een verzoek van L. Prijs, in de Dapperstraat na markttijd een standplaats te mogen innemen.

De Voorzitter deelt mede, dat de brief te laat is ingekomen om op de agenda te kunnen worden vermeld en leest hem voor. Deze brief luidt:

No. 81/13/1 M. GEMEENTE AMSTERDAM.
Afd. L.M. Amsterdam, 23 December 1939.
No. 5/937 (1939)

Het heeft mijn aandacht getrokken, dat meermalen door marktkooplieden gevraagd wordt om na afloop van de markt nog van 6 - 8 uur op hun standplaatsen te mogen blijven staan met een speciale vergunning. Deze standplaatsen betreffen dan veelal hoekplaatsen op de markten. Het toestaan van zulke aanvragen (voorondersteld dat de aanvrager voor zulk een standplaats een ventvergunning heeft) beteekent een bevoordeeling boven andere marktkooplieden, en tevens de kiem van een ontwikkeling, die gaat in de richting van algeheele verlating van het sluitingsuur van de markten. Anderzijds bestaat de mogelijkheid, (en naar ik meen te weten, komt dit ook werkelijk voor) dat in de nabijheid van markten standplaatshouders met dezelfde artikelen staan als verkocht worden door marktkooplieden in hun nabijheid, terwijl eerstgenoemde twee uren langer hun standplaats mogen innemen dan marktkooplieden de hunne.

Voorshands wegen echter de eerstgenoemde bezwaren bij mij ernstiger dan het laatstgenoemde. Dit document is een verslag van een gemeentelijke vergadering in Amsterdam, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Er worden twee hoofdzaken besproken:

1. Gelijkstelling van een groep kooplieden: Er wordt gesproken over een groep van 33 kooplieden die "dezelfde rechten zullen krijgen als hun Nederlandsche collega's". De genoemde "Heer Neeter" verwijst zeer waarschijnlijk naar Emanuel Neeter, een bekende vertegenwoordiger van Joodse marktkooplieden. De formulering suggereert dat deze groep voorheen een andere (beperktere) juridische status had, mogelijk gerelateerd aan nationaliteit of afkomst, en nu formeel wordt gelijkgesteld voor wat betreft inschrijving op sollicitantenlijsten voor standplaatsen.
2. Marktreglementering in de Dapperstraat: Een specifiek verzoek van L. Prijs om na markttijd (tussen 18:00 en 20:00 uur) op een standplaats te blijven staan, wordt door de Wethouder van Levensmiddelen kritisch beoordeeld. De wethouder vreest voor rechtsongelijkheid (bevoordeling van hoekplaatsen) en een aantasting van de algemene sluitingstijden van de markt. Het document dateert van december 1939. Hoewel de Duitse bezetting van Nederland nog niet was begonnen (mei 1940), was de maatschappelijke spanning en de bureaucratische ordening van de handel in Amsterdam al in volle gang. De vermelding van de groep van 33 kooplieden die "dezelfde rechten krijgen als hun Nederlandsche collega's" is historisch interessant; het duidt op de complexe rechtspositie van (vaak Joodse of staatloze) handelaren in die periode. De Dapperstraat was en is een van de belangrijkste marktlocaties in Amsterdam-Oost met een historisch grote Joodse gemeenschap onder de kooplieden. Dit document illustreert de strikte handhaving van marktverordeningen door de gemeente Amsterdam in die tijd. L. Prijs L.M. Amsterdam Gemeente Amsterdam