Administratief register (waarschijnlijk van een marktkantoor of vluchtelingencomité).
Origineel
Administratief register (waarschijnlijk van een marktkantoor of vluchtelingencomité). Vermoedelijk circa 1939-1940 (gebaseerd op de verblijfsduur van vluchtelingen die rond 1933/1934 aankwamen). De onderstaande tekst is een letterlijke weergave van de handgeschreven kolommen.
| Naam en voornaam. | Geboorte Datum | Adres | Opmerkingen. |
|---|---|---|---|
| 12/ Mendel. Martin | 1-5-1894 | Stadionweg 249 p.a. | ± 3½ jaar in Holland vluchteling Vanaf komst in Holland marktkoopman. ongeh. Matplein en begin af. Nieuwmarkt. De eerste 1½ jaar Alb. C. str. Art. knoopen. Was in Deutschland paardenhandelaar. |
| 13/ Stopper. Leo | 28-4-1890 | Zeedijk 77 hs. | ± 8 jaar in Holland immigrant Duitscher. Geh. met Poolsche 2 kinderen. Heeft een winkel in nieuw en tweede h. kleeding. Van 1933 af op Uilenburg Art. n. en tw h. kleeding. |
| 14) Manassen. Stephan | 28-2-1900 | 1e Jac. v. Campenstr. 29 II | ± 6 jaar in Holland vluchteling Duitscher. Geh. met Duitsche vrouw geen kinderen. Heeft ± 4 jaar een vaste plaats ingenomen op Nieuwmarkt. Heeft deze plaats moeten opgeven, wegens verminderde omzet. Uilenburg 5 jaar. Nieuwmarkt, thans weer losse plaats houder. Art. Lappen. |
| 15/ Schwarz. Abraham. | 22-1-1879 | Kerkstraat 258 II | ± 6 jaar in Holland vluchteling Duitscher. geh. met Duitsche vr. 2 kinderen. Vanaf komst in Holland marktkoopman. Standwerker Uilenburg ± 6 jaar Noordermarkt Lindengracht Alb. Cuypstraat Buitenmarkten. } losse pl. Art. Speelgoed. |
| * Demografie: Alle genoteerde personen zijn van Duitse afkomst (Duitschers) en worden aangeduid als "vluchteling" of "immigrant". Ze zijn geboren tussen 1879 en 1900. | |||
| * Economische activiteit: Er is een duidelijke verschuiving zichtbaar van hun beroepen in Duitsland (zoals paardenhandelaar) naar marktkoopman in Nederland. Ze handelen in artikelen als knopen, kleding, lappen en speelgoed op bekende markten zoals de Nieuwmarkt, Uilenburg en de Albert Cuypstraat. | |||
| * Terminologie: | |||
| * hs. / II: Verwijst naar de etage van de woning (huis/begane grond of tweede verdieping). | |||
| * p.a.: per adres (inwonend bij iemand anders). | |||
| * ongeh.: Ongehuwd. | |||
| * Art.: Artikelen (de goederen die zij verkochten). | |||
| * losse pl.: Losse plaatshouder (kooplieden zonder vaste standplaats die dagelijks moeten hopen op een plek). Dit document is een aangrijpend bewijsstuk van de Joodse vluchtelingenstroom uit Nazi-Duitsland naar Nederland in de jaren dertig. Na de machtsovername door Hitler in 1933 vluchtten tienduizenden Joden naar Nederland. In Amsterdam probeerden velen een nieuw bestaan op te bouwen, vaak in de handel. |
De genoemde locaties zoals Uilenburg en de Nieuwmarkt vormden eeuwenlang het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De registratie van deze personen was waarschijnlijk onderdeel van een poging van de overheid of het Joodse vluchtelingencomité om de integratie en de behoeftigheid van deze mensen in kaart te brengen. Velen van hen leefden in precaire economische omstandigheden, wat blijkt uit de vermelding van "losse plaatshouder" en het moeten opgeven van vaste plaatsen wegens "verminderde omzet".