Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving). 1 mei 1941. G. Ehrenfeld. Directie Marktwezen, Amsterdam. [Linksboven, stempel en aantekening:]
No 33 / 36 / 1 M.1941 3/5
Directie Marktwezen
A’dam.
[Rechtsboven:]
Nunspeet 1 Mei - 41
[Aanhef:]
WelEdele Heer.
[Inhoud:]
Hiermede bericht ik U dat ik om gezondheidsredenen eenigen weken naar ik hoop, geen gebruik kan maken van mijn standplaats Westerstraat.
Op advies mijner Docter moest ik mijn werkzaamheden staken en eenigen tijd rust nemen.
Ik hoop maandag 12 Mei weder mijn plaats te kunnen bezetten.
Zoo nodig is mijn Docter B. Luna Weesperzijde te Amsterdam bereid, alle inlichtingen te geven die nodig zijn.
Bij voorbaat mijn dank voor Uwe welwillende medewerking.
[Groet:]
Inmiddels U Hoogachtend
[Ondertekening:]
G. Ehrenfeld
p/a Gez. Soest
Kroonlaan 2
Nunspeet
[Linksonder:]
Adres Amsterdam
Retiefstraat 35 " II * Doel: De brief is een formele kennisgeving aan de Directie Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De afzender, G. Ehrenfeld, meldt dat hij/zij tijdelijk geen gebruik kan maken van een toegewezen marktplaats in de Westerstraat vanwege gezondheidsklachten.
* Gezondheidsverklaring: De afzender verwijst expliciet naar een arts, "Docter B. Luna" aan de Weesperzijde, om de legitimiteit van de afwezigheid te onderbouwen. Dit was noodzakelijk om het recht op de standplaats niet te verliezen bij ongeoorloofde afwezigheid.
* Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, hoffelijk Nederlands dat kenmerkend is voor de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "WelEdele Heer", "eenigen", "mijner").
* Verblijf: De afzender verblijft op dat moment in Nunspeet (waarschijnlijk voor herstel/rust), op een adres "p/a" (per adres) bij de familie/gezin Soest. Dit document stamt uit mei 1941, een kritieke periode tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De context is hier van groot belang:
- Locatie en Achtergrond: De afzender woont in de Retiefstraat in de Transvaalbuurt (Amsterdam-Oost). Dit was een buurt met een zeer grote Joodse populatie. De naam 'Ehrenfeld' is eveneens een veelvoorkomende Joodse achternaam.
- Marktwezen: De Directie Marktwezen speelde in 1941 een actieve rol in de uitvoering van anti-Joodse maatregelen. Kort na de datum van deze brief werden Joodse marktkooplieden steeds verder beperkt in hun bewegingsvrijheid. Vanaf september 1941 mochten Joden alleen nog op specifieke "Joodse markten" staan en werden zij geweerd van reguliere markten zoals die in de Westerstraat.
- Tijdsbeeld: De brief lijkt op het eerste gezicht een routineuze administratieve melding over ziekte. Echter, in het licht van de Jodenvervolging kan een verblijf in Nunspeet "om gezondheidsredenen" in deze periode ook een poging zijn geweest om de stad en de toenemende druk van de bezetter tijdelijk te ontvluchten, of een daadwerkelijke fysieke instorting door de enorme stress van die tijd. B. Luna G. Ehrenfeld Gemeente Amsterdam Marktwezen