Getypte brief of rapportage (pagina 2). 3 november 1939. De Inspecteur (ondertekend met een handtekening). -2-

Buitenlanders, die reeds op een of meerdere markten vaste plaatsen innemen, kunnen niet van markt veranderen. Zij kunnen slechts, evenals de andere buitenlanders, op andere markten dan waarop zij vaste plaatsen innemen, losse plaatsen bezetten. Ten einde aan de wensch van den Kooplieden- en Marktkramersbond "Mercurius" tegemoet te komen moet de bestaande bepaling worden ingetrokken en zou mijns inziens de volgende regeling kunnen worden ingevoerd:

"1e. Buitenlanders, die drie jaar onafgebroken op een of meerdere markten losse plaatsen innemen, kunnen zich op de sollicitantenlijsten laten inschrijven en kunnen gelijk met de Nederlanders aan de loting deelnemen;
2e. Buitenlanders die thans reeds op een of meerdere markten vaste plaatsen innemen, gelijk te stellen met Nederlanders.;
3e. Kinderen van buitenlanders in Nederland geboren, gelijk te stellen met Nederlanders.
4e. Buitenlanders, die 10 jaar onafgebroken in Nederland woonachtig zijn, gelijk te stellen met Nederlanders.

Amsterdam, 3 November 1939.
De Inspecteur,
[Handtekening] Dit document betreft een ambtelijk voorstel tot versoepeling van de regels voor buitenlandse marktkooplieden in Amsterdam. Op dat moment mochten buitenlanders met een vaste plek niet van markt wisselen en waren zij beperkt tot "losse plaatsen" op andere locaties. De Inspecteur stelt voor om bepaalde groepen buitenlanders juridisch gelijk te stellen aan Nederlanders wat betreft hun rechten op de markt.

De criteria voor deze gelijkstelling zijn:
1. Drie jaar onafgebroken werkzaam zijn op de markt (voor de wachtlijst/loting).
2. Het reeds bezitten van een vaste plek.
3. Geboorte op Nederlandse bodem (tweede generatie).
4. Een verblijf van minimaal tien jaar in Nederland.

Het taalgebruik is formeel-ambtelijk en de toon is adviserend. Het voorstel is een directe reactie op een verzoek van de beroepsvereniging "Mercurius". Het document dateert van november 1939, twee maanden na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, maar vóór de Duitse inval in Nederland. In deze periode was er een aanzienlijke groep vluchtelingen in Nederland, waaronder veel Duitse Joden, die probeerden in hun levensonderhoud te voorzien, onder andere via de straathandel en markten.

De bemoeienis van de Kooplieden- en Marktkramersbond "Mercurius" laat zien dat er vanuit de sector zelf behoefte was aan duidelijkheid en mogelijk aan een meer inclusief beleid voor collega's die al langere tijd in Nederland gevestigd waren. Tegelijkertijd illustreert het document de strikte scheiding die destijds gehanteerd werd tussen "Nederlanders" en "Buitenlanders" in de publieke economische ruimte. De handtekening onderaan is van een inspecteur van de gemeente Amsterdam, waarschijnlijk belast met het marktwezen.