Formulier / Verklaring (onbeantwoord sjabloon).
Origineel
Formulier / Verklaring (onbeantwoord sjabloon). Januari 1941. Ondergeteekende: ............................................
wonende: ....................................................
geboren: ....................................................
die een verklaring heeft geteekend voor het bezetten van een
tuindersplaats op de Centrale Markt over het kalenderjaar 1939
en/of 1940, verzoekt in aanmerking te mogen komen voor geheele
of gedeeltelyke restitutie of kwytschelding van betaalde of nog
te betalen marktgelden.
Hy verklaart zyn plaats niet te hebben bezet in 1939 geduren-
de ......... volle kalendermaanden en in 1940 gedurende ........
volle kalendermaanden wegens:
............................................................
............................................................
............................................................
............................................................
in het jaar 1939 gedurende het tydvak van ..................
tot ........................................;
in het jaar 1940 gedurende het tydvak van ..................
tot ........................................
Gedurende bovengenoemde maanden heeft hy zyn producten doen
verkoopen:
a. op de op de Centrale Markt gevestigde veiling;
b. op de veiling te ........................................;
c. op zyn plaats op de Centrale Markt door derden en wel door
.........................................;
d. op andere wyze en wel door ..............................
............................................................
............................................................
e. hy heeft zyn producten niet door anderen doen verkoopen,
omdat ......................................................
............................................................
............................................................
Aldus naar waarheid ingevuld en onderteekend:
..... Januari 1941.
(Handteekening): Dit document is een standaardformulier bedoeld voor marktkooplieden of tuinders die in 1939 en 1940 een standplaats hadden op de Centrale Markt, maar deze door omstandigheden niet (volledig) hebben kunnen gebruiken. Het doel van het formulier is het verkrijgen van een terugbetaling of kwijtschelding van de verschuldigde marktgelden (staangeld).
Opvallende elementen:
* Spelling: Er wordt consequent gebruikgemaakt van de "y" in plaats van "ij" (bijv. zyn, tydvak, wyze, gedeeltelyke), wat gebruikelijk was in bepaalde ambtelijke of getypte teksten uit die periode.
* Reden van afwezigheid: Er is aanzienlijke ruimte opengelaten voor de reden waarom de plaats niet bezet was, wat suggereert dat er diverse (mogelijk door de oorlog veroorzaakte) redenen konden zijn.
* Typfout: In punt a staat een dubbeling: "op de op de Centrale Markt".
* Controle: De overheid of marktmeester wilde precies weten hoe de producten dan wél verkocht waren (veiling, via derden, etc.) om misbruik van de regeling te voorkomen. Het document dateert van januari 1941, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "Centrale Markt" verwijst zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, die in 1934 geopend waren als centrale plek voor de groothandel in levensmiddelen.
De jaren 1939 en 1940 waren uiterst onrustig:
1. 1939: De algemene mobilisatie van het Nederlandse leger zorgde ervoor dat veel jonge mannen (waaronder tuinders) onder de wapenen moesten, waardoor hun bedrijfsvoering stil kwam te liggen.
2. 1940: De Duitse inval in mei 1940 en de daaropvolgende bezetting zorgden voor enorme logistieke verstoringen, brandstoftekorten en vorderingen, waardoor veel tuinders hun producten niet meer naar de markt in de stad konden vervoeren.
Dit formulier is een administratief overblijfsel van de pogingen om de economische schade en de verstoorde handel van de eerste oorlogsjaren voor de voedselproducenten te compenseren of administratief af te wikkelen.