Archiefdocument
Origineel
Ongedateerd (vermoedelijk medio 1941). (Gecentreerd, onderstreept)
M A R K T W E Z E N A M S T E R D A M
PLAN VOOR DE VOORZIENING DER JOODSCHE BEVOLKING VAN AMSTERDAM
MET AARDAPPELEN, GROENTEN en FRUIT
- Tot de Centrale markt worden geen Joodsche groot- en kleinhandelaren meer toegelaten.
- voor de Joodsche bevolking van Amsterdam, zynde ± 11 %, moeten groenten, fruit en aardappelen van den totalen dagelykschen aanvoer worden gereser-veerd.
- Voor wat betreft de aardappelen ligt de zaak eenvoudig, aangezien wy ons hiervoor tot
deVebena kunnen wenden, in weléke vereeniging de geheele aardappelaanvoer is gecentraliseerd.
(Handgeschreven teken boven 'weléke' en 'vereeniging') - Moeilyker ligt de reserveering van 11 % by de producten groenten en fruit, aangezien deze aanvoer niet is gecentraliseerd in een verband, doch in handen is van
een kleine 200grossiers, die ieder voor zich producten aan-voeren.
(Handgeschreven onder 'een kleine 200':) ± 170 - Deze 11 % moeten derhalve by den groothandel worden gevorderd, waartoe wy ten spoedigste machtiging dienen te krygen, of nog beter:
Alle grossiers in groenten en fruit moeten in één organisatie worden onder-gebracht, waarby rekening moet worden gehouden met een aantal zetels in het Bestuur voor N.S.B. ers. L - Deze organisatie moet zich verplichten de 11 % van den dag-aanvoer af te zonderen voor de Amsterdamsche Joodsche bevolking.
- De aflevering kan geschieden aan de niet in gebruik zynde ingang der Cen-trale Markt aan de Keucheniusstraat, doch practischer is, dat wy een klein terreinsgedeelte op pier F. ter beschikking voor dien afvoer stellen. Met een afscheiding van de markt, indien de Duitsche autoriteiten dit wenschen.
- Met het Bestuur van vorengenoemde Grossiersorganisatie wordt overeengekomen, dat
DirectieMarktwezen zeer volledig van den gang van zaken en de door dit Bestuur te nemen contrôle-maatregelen op de hoogte wordt gehouden, aan-gezien het juist op de controlemiddelen aankomt of de reserveering van 11 % ook werkelyk wordt toegepast. (niet meer - niet minder ) Directie Marktwezen moet de macht hebben om bepaalde richtlynen en aanwyzingen dwingend voor te schryven.
N.B. De "punten van de Joodsche groothandelaren, die dus van Centrale Markt verdwynen, moeten in overleg met Ned. Groenten- en Fruitcentrale te Den Haag ten goede komen van Amsterdam.
Het is dringend gewenscht, dat een Verordening wordt uitgevaardigd, waarby het het Joodsche publiek wordt verboden om in niet-Joodsche zaken te koopen en omgekeerd, aangezien anders nog geenszins vaststaat, dat de Joodsche bevolking niet meer dan 11 % van groenten en fruit krygt.
(Handgeschreven notities onderaan:)
Om de kosten dezer voorziening ter zake moet er eventueel
koopen (?)
In zake van de onderlinge verdeeling zullen joodsche kleinhandelaren
zelf personen kunnen aanwijzen die ter zake met Mw. overleg plegen.
L De vordering kan eventueel - na bespreking met
Groenten- & Fruitcentrale reeds aan de veilingen
plaats vinden.
- De vereeniging van de joodsche grossiers op de
verplichting moeten aan de Amsterdamsche
andere grossiers worden toegevoegd. Dit document documenteert de actieve medewerking van de gemeente Amsterdam aan de uitsluiting van Joden tijdens de bezetting. De kernpunten zijn: - Economische uitsluiting: Het direct ontzeggen van toegang tot de Centrale Markt voor Joodse handelaren (punt 1).
- Rantsoenering op basis van demografie: Er wordt een quotum van 11% gehanteerd voor de voedselvoorraad, gebaseerd op het geschatte percentage Joden in de Amsterdamse bevolking. De focus ligt op het voorkomen dat zij meer krijgen dan dit percentage.
- Nazificatie: De expliciete eis om NSB-leden in het bestuur van de nieuw te vormen organisatie van grossiers te plaatsen (punt 5).
- Fysieke segregatie: Het voorstel voor een apart, afgeschermd terrein voor de afvoer van goederen naar de Joodse bevolking (punt 7).
- Winkelverbod: De suggestie voor een verordening die het Joden verbiedt bij niet-Joden te kopen en vice versa, om de controle op de distributie te maximaliseren. Dit plan werd opgesteld in een periode waarin de Duitse bezetter de "Arisering" van de Nederlandse economie forceerde. In Amsterdam was de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) de spil van de voedseldistributie. De maatregelen in dit document zijn exemplarisch voor de bureaucratische manier waarop Joodse burgers stap voor stap uit het publieke leven werden verdrongen en in een geïsoleerde positie werden gemanoeuvreerd, nog voordat de grootschalige deportaties begonnen. De handgeschreven term "Mw." in de aantekeningen verwijst naar de afdeling Marktwezen van de gemeente, die de regie voerde over de uitvoering van deze discriminerende maatregelen. N.B. De Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB