8 maart 1941. D/HG.

37/15/1 M.

Verzonden 8/3

8 Maart 1941.

Opdracht Deutsche Zivil-
verwaltung en verzoeken
van Agrarisch Front

den Heer Burgemeester
van
A m s t e r d a m .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat ik op
Donderdag 6 Maart jl. te 4 uur n.m. ben ontboden bij den heer
Rodegro van de Deutsche Zivilverwaltung, Dienstelle Van Miere-
veldstraat 1 alhier. De heer Rodegro droeg mij op binnen 14
dagen een plan te ontwerpen en aan hem voor te leggen, waar-
bij op de Centrale Markt zooveel mogelijk een scheiding wordt
gemaakt tusschen de Joden en de Christenen; mij werd tevens
opgedragen bij de voorbereiding van dit plan zoo nauw mogelijk
samen te werken met het Agrarisch Front.

Voordat bovenbedoelde bespreking plaatsvond, had de
heer Helms, aardappelgrossier op de Centrale Markt en stede-
lijk leider van het Agrarisch Front te Amsterdam mij telefo-
nisch om een onderhoud gevraagd voor hem en den heer De Har-
tog, op Vrijdag 7 Maart jl. te 10 uur v.m., waarbij de heer
Helms refereerde aan het onderhoud, dat ik met den heer Rode-
gro zou hebben.

Op 7 Maart jl. vond het onderhoud met het Bestuur
van het Agrarisch Front plaats, waarbij, behalve bovengenoem-
de twee heeren nog verschenen de heer Knigge en de ambtenaren
van mijn dienst Joghems (chef-marktopzichter), Van Moerkerken
(chef-marktopzichter) en Vrij (marktopzichter), welke ambte-
naren leden en tevens adviseurs van het Agrarisch Front ble-
ken te zijn.

Bij dit onderhoud hebben de heeren van het Agrarisch
Front, in verband met het bovenstaande, verzocht te mogen
ontvangen:

I. een lijst van grossiers, kleinhandelaren en personeel van
deze categorieën, die toegang hebben tot de Centrale Markt;
een en ander te splitsen in Christenen en Joden.

II.het overleggen van de statistieken van aanvoer op de
Centrale Markt. Dit document is een ambtelijk verslag van een directeur of hoge functionaris van de Centrale Markt in Amsterdam aan de Burgemeester. Het document legt vast hoe de Duitse bezetter, via de Deutsche Zivilverwaltung, directe orders gaf om rassensegregatie in te voeren in de Amsterdamse voedselvoorziening.

Kernpunten:
1. Gedwongen Segregatie: De heer Rodegro (Duitse Zivilverwaltung) eist binnen twee weken een plan voor de fysieke of organisatorische scheiding van Joden en niet-Joden ("Christenen") op de Centrale Markt.
2. Rol van het Agrarisch Front: De bezetter dwingt tot samenwerking met het Agrarisch Front, een nationaalsocialistische organisatie gelieerd aan de NSB.
3. Infiltratie: Het document onthult dat cruciale ambtenaren van de marktdienst (de marktopzichters Joghems, Van Moerkerken en Vrij) niet alleen lid waren van het Agrarisch Front, maar er ook een adviserende rol in speelden. Dit toont de mate van interne collaboratie aan.
4. Administratieve Voorbereiding: Het Agrarisch Front eist lijsten van alle personen met toegang tot de markt, expliciet gesplitst op basis van geloof/afkomst. Dit is een klassieke stap in het proces van uitsluiting en latere vervolging. Het document dateert van maart 1941, kort na de Februaristaking. Dit was een periode waarin de Duitse bezetter de teugels strakker aantrok en de eerste grootschalige anti-Joodse maatregelen in de praktijk bracht. De "Arianisering" van het economische leven was in volle gang.

De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de Amsterdamse voedseldistributie. Door Joden hieruit te weren of te segregeren, werd hen niet alleen hun inkomen ontnomen (vele Joden waren werkzaam in de handel), maar werd ook de grip op de voedselvoorziening van de Joodse bevolking vergroot.

Het Agrarisch Front was de boerenorganisatie van de NSB, die probeerde de controle over de gehele agrarische sector en handel in voedselmiddelen over te nemen. Dit document illustreert de nauwe verwevenheid tussen de Duitse bevelvoering, Nederlandse collaborateurs en de ambtelijke uitvoering in bezet Amsterdam.