Brief (doorslag/typscript op grijs papier)
Origineel
Brief (doorslag/typscript op grijs papier) 17 november 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt of een overkoepelende gemeentelijke dienst) Den Heer Chef van het Bevolkingsregister, Amsterdam HG.
den Heer Chef van het
Bevolkingsregister,
Plantage Kerklaan 36-38,
Amsterdam-Centrum.
37/15/21 M. 1 17 November 1941.
Ten vervolge op mijn brief d.d. 8 November jl. heb ik de eer
U, in verband met de plannen voor de ariseering der Centrale Markt,
in bijlage dezes een lijst van koopers-personeel der Centrale Markt,
woonachtig te Amsterdam, te doen toekomen, met beleefd verzoek daar-
in te doen aanteekenen, wie van deze personen als Jood in den zin
der Verordening no.4/1940 van den Rijkscommissaris moet worden aan-
gemerkt.
De Directeur, Deze korte, zakelijke brief is een ijzingwekkend voorbeeld van de bureaucratische medewerking aan de Jodenvervolging in Nederland. De kernpunten zijn:
- Doel: De afzender vraagt het Bevolkingsregister om van een lijst personen te controleren wie er volgens de nazi-definities als "Jood" wordt beschouwd.
- Terminologie: Het woord "ariseering" (arisering) wordt expliciet genoemd. Dit was het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verdreven en hun bezittingen of banen werden overgenomen door "Ariërs".
- Wettelijk kader: Er wordt verwezen naar "Verordening no. 4/1940". Dit was een van de eerste ingrijpende maatregelen van Rijkscommissaris Seyss-Inquart, die de basis legde voor de definitie van wie Joods was op basis van afstamming.
- Samenwerking: Het document toont de actieve rol van de Amsterdamse gemeentelijke diensten (Centrale Markt en Bevolkingsregister) bij het uitvoeren van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. In november 1941 was de uitsluiting van Joden uit de Nederlandse samenleving in volle gang. Na de registratieplicht voor Joodse burgers in januari 1941 beschikte het Bevolkingsregister over de data om dergelijke verzoeken snel af te handelen. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt in de voedselvoorziening. Door het "koopers-personeel" (kopers en hun assistenten op de markt) te zuiveren van Joden, werd de Joodse gemeenschap verder economisch geïsoleerd en beroofd van hun middelen van bestaan. Dit document vormt een schakel in de keten van maatregelen die uiteindelijk leidden tot de deportaties.
Samenvatting
Deze korte, zakelijke brief is een ijzingwekkend voorbeeld van de bureaucratische medewerking aan de Jodenvervolging in Nederland. De kernpunten zijn:
- Doel: De afzender vraagt het Bevolkingsregister om van een lijst personen te controleren wie er volgens de nazi-definities als "Jood" wordt beschouwd.
- Terminologie: Het woord "ariseering" (arisering) wordt expliciet genoemd. Dit was het proces waarbij Joden uit het economische leven werden verdreven en hun bezittingen of banen werden overgenomen door "Ariërs".
- Wettelijk kader: Er wordt verwezen naar "Verordening no. 4/1940". Dit was een van de eerste ingrijpende maatregelen van Rijkscommissaris Seyss-Inquart, die de basis legde voor de definitie van wie Joods was op basis van afstamming.
- Samenwerking: Het document toont de actieve rol van de Amsterdamse gemeentelijke diensten (Centrale Markt en Bevolkingsregister) bij het uitvoeren van de anti-Joodse maatregelen van de bezetter.
Historische Context
In november 1941 was de uitsluiting van Joden uit de Nederlandse samenleving in volle gang. Na de registratieplicht voor Joodse burgers in januari 1941 beschikte het Bevolkingsregister over de data om dergelijke verzoeken snel af te handelen. De Centrale Markt in Amsterdam was een cruciaal knooppunt in de voedselvoorziening. Door het "koopers-personeel" (kopers en hun assistenten op de markt) te zuiveren van Joden, werd de Joodse gemeenschap verder economisch geïsoleerd en beroofd van hun middelen van bestaan. Dit document vormt een schakel in de keten van maatregelen die uiteindelijk leidden tot de deportaties.