Ambtelijke brief/memorandum van de Gemeente (waarschijnlijk afdeling Marktwezen). 21 november 1939. De Directeur (van het Marktwezen). Den Heer Administrateur der afdeeling Levensmiddelen, Raadhuis, Alhier. [Handgeschreven rechtsboven:]
ter. Hr. Müller
ter. Hr. de Boer

VP/HG.
20/45/1 M. [Handgeschreven:] Verzonden 22/11-39.
1
21 November 1939.

den Heer Administrateur der
afdeeling Levensmiddelen,
Raadhuis,
A l h i e r .

Vergelijkende gegevens omtrent de bezetting van dag-
markten en weekmarkten (afzonderlijk) komen voor op respectie-
velijk pagina 8 en 9 van bijgaand jaarverslag Marktwezen 1938.
De daar vermelde gegevens zijn jaargegevens.
Cijfers omtrent de gemiddelde dagbezetting per markt
zijn vermeld op bijgaanden staat. Ik merk ten aanzien van deze
cijfers op, dat zij wel eenig inzicht geven omtrent de ver-
houding der bezetting van de verschillende dag- en weekmarkten.
In absoluten zin zijn deze cijfers echter weinig exact, aan-
gezien, met name op de dagmarkten, zeer groote verschillen in
bezetting voorkomen op de onderscheidene dagen der week en in
de verschillende jaargetijden. De hier gegeven cijfers zijn
dan ook het resultaat van een berekening.

Wat tenslotte Uw vraag inzake de ventcontrôle betreft
verwijs ik naar mijn rapport d.d. 9 October jl. (No. 72/90/1 M.),
vermeldende het aantal uren, waarin ventcontrôle is uitge-
oefend in 1938 en in de eerste vijf maanden van 1939. Uit deze
cijfers blijkt, dat voor de ventcontrôle gemiddeld 3 à 4
contrôleurs per dag werkzaam zijn. Geen der contrôleurs is
uitsluitend werkzaam voor de ventcontrôle; allen doen zij een
deel van hun dienst op de markten.

De Directeur,

--- Deze brief dient als begeleidend schrijven bij cijfermatige gegevens die zijn opgevraagd door de afdeling Levensmiddelen. De kern van de brief bestaat uit twee delen:

1. Marktbezetting: De directeur verwijst naar het jaarverslag van 1938 voor gegevens over dag- en weekmarkten. Hij plaatst een belangrijke kanttekening bij de statistieken: de cijfers voor de "gemiddelde dagbezetting" zijn gebaseerd op berekeningen en niet op absolute dagelijkse tellingen. Dit komt door de sterke fluctuaties per seizoen en per weekdag, waardoor een gemiddelde slechts een indicatie geeft van de onderlinge verhoudingen tussen markten, maar geen exact beeld van de dagelijkse praktijk.
2. Ventcontrôle: De directeur beantwoordt een vraag over het toezicht op straatverkoop (venten). Hij stelt dat er dagelijks gemiddeld 3 tot 4 controleurs actief zijn met de "ventcontrôle", maar benadrukt dat dit geen fulltime functie is; deze ambtenaren combineren hun surveillancetaken op straat met werkzaamheden op de reguliere markten.

Het taalgebruik is formeel en ambtelijk ("ten aanzien van", "geen der contrôleurs"), kenmerkend voor de Nederlandse overheidsadministratie in de jaren dertig.

--- De datum van de brief, 21 november 1939, is historisch relevant. Nederland was op dat moment gemobiliseerd en de Tweede Wereldoorlog was in de omringende landen al begonnen, hoewel Nederland nog neutraal was.

In deze periode nam de overheidsbemoeienis met de voedselvoorziening en handel sterk toe. De "afdeeling Levensmiddelen" speelde een cruciale rol in het voorbereiden van het distributiestelsel (de rantsoenering), dat kort voor en tijdens de bezetting volledig in werking trad.

Toezicht op markten en "ventcontrôle" (straatverkoop) was essentieel om de informele economie en zwarte handel in de gaten te houden, zeker wanneer er schaarste aan goederen dreigde. De brief laat zien hoe gemeentelijke diensten (zoals Marktwezen en Levensmiddelen) nauw samenwerkten om inzicht te krijgen in de handelsstromen en de effectiviteit van het toezicht vlak voor het uitbreken van de feitelijke oorlog in Nederland. Marktwezen