Getypt juridisch/zakelijk document (overeenkomst/statuten).
Origineel
Getypt juridisch/zakelijk document (overeenkomst/statuten). Ongedateerd (vermoedelijk ca. 1940-1945 op basis van terminologie). Ondergeteekenden:
(namen volledig en juist opgegeven zoo mogelijk met bijbehoorende adressen)
allen grossiers in groenten te Amsterdam en omstreken
overwegende:
dat in verband met de byzondere omstandigheden een regeling gewenscht is om te komen tot den verkoop van bepaalde soorten groenten te weten rapen, wortelen en uien en voorts die land- en tuinbouwproducten welke daarvoor in aanmerking kunnen komen, bestemd voor Amsterdam en omstreken:
dat het in verband daarmede noodig is dezen verkoop in combinatie te doen plaats hebben
verklaren te zijn overeengekomen
gelijk zij overeenkomen bij deze:
art. 1.
Partijen verplichten zich alle soorten land- en tuinbouwproducten, welke door de Combinatie van Grossiers in Grove Groenten enz. "Amsterdam" worden aangevoerd, alsmede die voor eigen rekening worden aangevoerd te koopen en te verkoopen voor de prijzen, aangegeven en vastgesteld door de daartoe bevoegde instanties als de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, de Gemachtigde voor de Prijzen enzoovoort.
art. 2.
Partijen gaan met elkander aan eene "Handelsvennootschap onder firma" onder de navolgende bepalingen.
art. 3.
De vennootschap wordt gevestigd te Amsterdam onder den naam "Combinatie van Grossiers in Grove Groenten enz. "Amsterdam"".
art. 4.
De vennootschap heeft ten doel het gemeenschappelijk drijven van een handel in rapen, wortelen en uien en andere daarvoor in aanmerking komende land- en tuinbouwproducten ten behoeve van de voorziening van de bevolking van Amsterdam en omstreken (en al hetgeen daarmede in den ruimsten zin des woords in verband staat.)
art. 5.
De vennootschap wordt beheerd door een commissie bestaande uit vier der vennooten te weten de heeren W.F. Dijkstra, F. Draaisma, G. Kramer en P. Bood.
art. 6.
1. Door de vennooten worden ingebracht in contanten zooveel malen f 100.-- als hun "punten" zijn toegekend.
De inbreng wordt ten gunste van de vennootschap gestort op haar rekening bij de Nederlandsche Middenstandsbank N.V. o.m. kantoor houdende te Amsterdam, J.P. Heyestraat 75, waartegenover een kwitantie wordt uitgereikt.
2. Voorts brengen de vennooten in hunne kennis, arbeid en vlijt.
3. Het aan ieder der vennooten toekomende aantal punten wordt vastgesteld door de commissie vermeld in art. 5, waarbij zooveel mogelijk rekening moet worden gehouden met de positie, welke de zaak van de vennoot op de markt inneemt.
art. 7.
Ieder vennoot wordt voor zijn inbreng in geld op zijn kapitaal-rekening in de boeken der vennootschap gecrediteerd ten beloope van het bedrag, van dezen inbreng.
art. 8.
1. De commissie genoemd in art. 5 heeft het recht, overtreders van deze overeenkomst onmiddellijk te schorsen, ongeacht maatregelen, welke genomen kunnen worden in overleg met de Directie van het Marktwezen te Amsterdam.
2. Aan deze schorsing kan een overtredende vennoot niet het recht ontleenen het bedrag zijner financieele deelname terstond op te vorderen. Het hem toekomende bedrag is uiterlijk 3 maanden na de beëindiging van de vennootschap opeischbaar. Zijn aandeel in de winst komt geheel te vervallen terwijl hij echter wel aansprakelijk is voor verliezen welke de vennootschap mocht lijden. Het document betreft een oprichtingsakte of overeenkomst voor een Handelsvennootschap onder firma (VOF), specifiek genaamd de "Combinatie van Grossiers in Grove Groenten enz. 'Amsterdam'". De kern van de overeenkomst is de centralisatie van de handel in essentiële groenten (rapen, wortelen, uien).
Opvallende elementen zijn:
* Prijsbeheersing: Er wordt expliciet verwezen naar extern vastgestelde prijzen door overheidsinstanties.
* Puntenstelsel: De inbreng en winstdeling worden bepaald aan de hand van een puntensysteem dat gebaseerd is op de historische marktpositie van de individuele handelaar.
* Disciplinaire maatregelen: Artikel 8 voorziet in strenge sancties bij overtreding, waaronder het verlies van winstaandeel. Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst de terminologie onmiskenbaar op de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945).
1. "Byzondere omstandigheden": Dit was een eufemisme voor de oorlogssituatie en de daaraan verbonden schaarste.
2. Organisaties: De Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale en de Gemachtigde voor de Prijzen waren typische instituten die tijdens de bezetting werden ingezet om de distributie en prijsvorming van voedsel strak te reguleren (de zgn. distributiestelsel).
3. Doel: Om de voedselvoorziening in een grote stad als Amsterdam beheersbaar te houden, werden individuele handelaren gedwongen zich te verenigen in 'combinaties'. Dit vergemakkelijkte het toezicht door de bezetter en de Directie van het Marktwezen op de stroom van goederen en de naleving van de maximumprijzen. Dit document is een direct bewijs van de overschakeling van een vrije markt naar een gereguleerde oorlogseconomie in de Amsterdamse groentesector. F. Draaisma G. Kramer J.P. Heyestraat P. Bood W.F. Dijkstra Marktwezen