Getypte brief met bijgevoegde vergaderverslag/notitie (doorslag). 12 november 1941. Bureau tot regeling van den aankoop van groenten en fruit voor defensie ('s-Gravenhage). Secretaris van de Commissie voor Grossiers in grove groenten (Amsterdam). -3-

BUREAU TOT REGELING VAN DEN AANKOOP VAN GROENTEN EN FRUIT VOOR DEFENSIE.

's-Gravenhage, 12 November 1941.
Surinamestraat 18.

Afd. Directie
No. 8421.

Den Heer Secretaris van de Commissie
voor Grossiers in grove groenten,
Jan Haringstraat 23,
A m s t e r d a m.

Mynheer,

Met referte aan Uw schryven van 10 November j.l. deelen wy U mede, dat er onzerzyds geen enkel bezwaar zou bestaan tegen levering aan Uw Commissie, ware het niet, dat ons van hoogerhand de eisch gesteld wordt, dat wy alleen groote hoeveelheden groenten aan openbare instellingen mogen leveren.

Wy verzoeken U derhalve met het Gemeentebestuur deze kwestie te bespreken en te trachten van dit Bestuur een garantieverklaring of iets dergelyks te verkrygen, waarna wy bereid zyn aan U te leveren en te factureeren.

In afwachting van Uw berichten, teekenen wy,

hoogachtend,
Bureau tot regeling van den aankoop van groenten en fruit,
w.g. onleesbaar.

De heer Van Meurs zegt, dat de Gemeente dezen brief zonder bezwaar kan bevestigen. Is volkomen in overeenstemming met de bedoeling.
De Directeur wyst echter op het plan Dykstra tot gecentraliseerden verkoop ook van den gewonen handel in stapelproducten, welk plan den winteropslag doorkruist.
De heer Dykstra schetst zyn plan.

Plan voor afgifte van stapelgroente, die niet voor opslag geschikt zyn en daarom direct worden uitgegeven aan den kleinhandel.

De goederen worden ons toegezonden door bureau Velders.
De goederen worden ontvangen en uitgegeven door de Grossierscombinatie Amsterdam; het risico wordt gedragen door en de winst wordt verdeeld aan de leden der combinatie naar verhouding van het aantal punten, dat elk der leden heeft.
Het aantal punten wordt bepaald - behoudens enkele wyzigingen - naar het bedrag, waarvoor men vorig seizoen heeft deelgenomen.
De goederen zullen worden uitgegeven op bons aan de winkeliers tegen betaling.
Afgifte van de bons, ontvangst van het geld en de boekhouding zal worden opgedragen aan de Nederlandsche Middenstandsbank.
De goederen worden afgegeven aan de winkeliers direct na aankomst vanuit wagon of schip.
Voor de afgifte der goederen zullen bekwame menschen moeten worden aangesteld.
De contrôle op de afgifte berust by de aangestelde mannen en by de boekhouding.
De algemeene verantwoordelykheid berust by de commissie van uitvoering.
Adres voor correspondentie: F. Draaisma
Adres voor geldzaken: G. Kramer

Commissie van uitvoering:
W.F. Dykstra
F. Draaisma
P. Bood
G. Kramer.

Voorop moet staan, dat de goederen ten goede moeten komen aan de Amsterdamsche bevolking. Spreker memoreert, dat op grond van het contract winteropslag verleden jaar van gemeentewege contrôle op de pryzen kon worden uitgeoefend. * Taal en Spelling: Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "hoogerhand", "teekenen"). Opvallend is het consequente gebruik van de "y" in plaats van de "ij" (bijv. "schryven", "zyn", "pryzen"), wat vaker voorkwam bij bepaalde typemachines of administratieve stijlen uit die periode.
* Inhoud: Het eerste deel is een formele afwijzing/voorwaarde: de instantie mag alleen aan openbare instellingen leveren, tenzij de gemeente Amsterdam garant staat. Het tweede deel bevat notulen of een uitwerking van het "Plan Dykstra". Dit plan betreft de logistiek rondom bederfelijke stapelgroenten (zoals kool of wortelen die niet geschikt zijn voor de kuil/opslag).
* Bureaucratie: Het document toont een complexe keten van distributie: van "Bureau Velders" naar de "Grossierscombinatie Amsterdam", met financiële afwikkeling via de "Nederlandsche Middenstandsbank" en verdeling via een puntensysteem onder handelaren. * Historische context: November 1941, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselschaarste en distributie: De voedselvoorziening was strikt gereguleerd door de bezetter. Het "Bureau tot regeling van den aankoop van groenten en fruit voor defensie" hield zich primair bezig met de inkoop voor de Wehrmacht en defensie-apparaten, maar had blijkbaar ook een vinger in de pap bij de civiele distributie.
* Sociale context: De nadruk in de laatste alinea dat goederen "ten goede moeten komen aan de Amsterdamsche bevolking" en de roep om prijscontrole wijst op de groeiende bezorgdheid over voedseltekorten en woekerprijzen in de grote steden tijdens de oorlogsjaren. Het plan probeert de zwarte handel te omzeilen door een strikt gecontroleerde, gecentraliseerde distributieketen op te zetten. Dykstra (De heer) F. Draaisma G. Kramer P. Bood Van Meurs (De heer) W.F. Dykstra Gemeente Amsterdam Wehrmacht