Rapport (ambtsbericht) 6 september 1941 (hoofddatum), met aantekeningen van 2 september en 3 september 1941. L. J. Houtkoop (Controleur) Den Heer Bedrijfschef (Centrale Markt) [Linksboven in potlood:] 2/9 '41
[Midden boven:] Nº 37/00/1 M.1941 6/9
[Rechtsboven:] Aan Den Heer Bedr: chef

Rapport.

Bij de hedenmorgen gehouden controle en regeling betreffende het in ontvangst nemen van aardappelen aan de Westzijde op de Centrale Markt, rapporteer ik u het navolgende.

F. Karseboom en W. de Lange (Halfweg) hebben hun vrachten aardappelen onafgebroken geladen uit de wagons in opdracht van grossier Van Es. Hierdoor ontstond verzet en ontevredenheid onder de expediteurs-vrachtrijders en koopers. Ook daarna zijn de koopers weer in opstand gekomen, doordat R. Rust uit Durgerdam het voorrecht kreeg uit de wagon te laden. Zoo werd steeds de orde en regeling van onze zijde uitverband gerukt door gros: v Es op heden.

De controleur belast met controle en regeling.
[Signatuur:] L. J. Houtkoop

[Aantekeningen in rode inkt:]
Heb Hr. Van Es gezegd dat hij de afspraak – overleg met Hr. Lambeek moet voeren.
M.H. deelt mede dat
Hr. v Es thans voorkomt met een zgn. verklaring van de afgifte. Thans loopt alles geregeld.
3/9 '41
[Paraaf]

--- * Kern van de zaak: De rapportage beschrijft een verstoring van de openbare orde en de vaste procedures op de Centrale Markt. De aanleiding is "voortrekkersgedrag" waarbij bepaalde transporteurs (Karseboom, De Lange en Rust) in opdracht van grossier Van Es direct uit wagons mochten laden, wat indruiste tegen de geldende regels en volgorde.
* Gevolg: Dit leidde tot "verzet", "ontevredenheid" en zelfs een vorm van "opstand" onder de andere aanwezige expediteurs, vrachtrijders en kopers. De rapporteur stelt expliciet dat de gevestigde "orde en regeling" door het handelen van Van Es "uitverband gerukt" is.
* Afhandeling: Uit de rode kanttekeningen blijkt dat de bedrijfsleiding heeft ingegrepen. Van Es is terechtgewezen en doorverwezen naar een zekere heer Lambeek. Op 3 september wordt genoteerd dat de situatie is genormaliseerd omdat Van Es nu over de juiste papieren ("verklaring van de afgifte") beschikt.

--- * Historische periode: Dit rapport stamt uit september 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening: In deze periode was de distributie van basisbehoeften zoals aardappelen strikt gereguleerd en onderhevig aan schaarste. De Centrale Markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen in Amsterdam) speelde een cruciale rol in de voedselvoorziening.
* Spanningen: Kleine afwijkingen van de regels of vermeende vriendjespolitiek (zoals hier beschreven) konden in een tijd van rantsoenering en tekorten direct leiden tot felle emoties en sociale onrust op de werkvloer. De nauwkeurige verslaglegging door de controleur toont aan hoe fragiel de handhaving van de orde was in een gereguleerde oorlogseconomie.