Ambtelijk schrijven / memorandum. 30 november 1939. Gemeentelijke dienst (geïnitieerd als vP/HG), waarschijnlijk de Marktwezen-administratie. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Rechtsboven handgeschreven:]
ter. Hr. Müller
ter Hr. de Boer.

[Linksboven:]
vP/HG.

21/33/1 M.

[Midden boven handgeschreven:]
Memoriëlen 2/12-'39

[Rechtsmidden:]
30 November 1939.

[Linksmidden:]
Weigering betaling van marktgeld
brandstoffenmarkt door "A.B.A."

[Rechtsonder de datum:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat de directie der N.V. Algemeene Brandstoffenhandel "Amsterdam" (de "A.B.A."), Nieuwe Zijds Voorburgwal 334, heden heeft geweigerd het, krachtens artikel 3 juncto artikel 18 lid 1 sub a der Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden verschuldigde marktgeld ten bedrage van ƒ 0,025 per ton per kalenderweek, te betalen voor een vaartuig, genummerd 54, metende 33 ton, dat ligplaats had aan de brandstoffenmarkt aan de Kostverlorenvaart, voor den Baarsjesweg, nabij de opslagterreinen der voornoemde onderneming. De weigering werd gemotiveerd met de mededeeling, dat op het vaartuig no. 54 een deel der lading van een op de brandstoffenmarkt liggende aak werd overgeslagen en dat het bedoelde vaartuig daarna terstond de markt zou verlaten. Dit laatste doet evenwel niets ter zake, aangezien het marktgeld wordt geheven wegens het innemen van plaats in het als markt aangewezen openbare gemeentewater, ongeacht de vraag of het vaartuig al dan niet aan de markt blijft. Teneinde aan de belangen der bovengenoemde N.V. tegemoet te komen wordt van ouds van aken, die kolen aanvoeren aan haar opslagterrein aan den Baarsjesweg en die een grooten tonneninhoud hebben, geen marktgeld geheven; dit is geschied, omdat andere brandstoffenondernemingen van den omvang der "A.B.A." veelal in het havengebied hun opslagterreinen hebben, waar geen brandstoffen-

[Einde zichtbare tekst] * Kern van het geschil: De brandstoffenhandel A.B.A. weigert marktgeld te betalen voor een vaartuig (no. 54) dat kolen overlaadde aan de Kostverlorenvaart.
* Juridische grondslag: De ambtenaar beroept zich op de "Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden". Volgens de interpretatie van de gemeente is het loutere feit dat het vaartuig "plaats inneemt in openbaar gemeentewater" dat als markt is aangewezen, voldoende om de heffing op te leggen, ongeacht de duur van het verblijf.
* Financiële details: Het gevorderde bedrag is 0,025 gulden per ton per week. Voor dit schip van 33 ton gaat het om een bedrag van f 0,825.
* Beleidsuitzonderingen: Het document onthult dat er reeds een uitzonderingspositie bestond voor grote aken van de A.B.A. om de concurrentiepositie met bedrijven in het havengebied (waar andere regels golden) gelijk te trekken. De A.B.A. probeert deze uitzondering nu blijkbaar op te rekken naar kleinere handelingen (overslag). * Historische periode: November 1939. Nederland is op dit moment nog neutraal in de Tweede Wereldoorlog, maar de mobilisatie is in volle gang. Brandstofvoorziening (kolen) was van vitaal strategisch belang.
* Lokale geografie: De Kostverlorenvaart en de Baarsjesweg in Amsterdam-West waren belangrijke logistieke knooppunten voor de aanvoer van brandstoffen per schip naar de stad.
* Sociaal-economisch: Het document illustreert de strikte bureaucratische controle op marktgelden, zelfs voor relatief kleine bedragen, en de voortdurende onderhandeling tussen grote private ondernemingen en het stadsbestuur over lokale belastingen en leges. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in deze tijd een cruciale rol in de distributie en prijsbeheersing van schaarse goederen.