Brief (verzoekschrift) 13 november 1941 J. Brilleslijper De Directeur van de Centrale Markt, Amsterdam [Linksboven stempel in paars:] Nº 66/26/1
[Middenboven stempel in paars:] M. 1941 [met blauw potlood toegevoegd:] 15/11
[Rechtsboven aantekeningen in potlood en inkt:] v. Str. H. Meijer Th Broene [?]

A.dam 13 Nov 1941

Waarde Heer Directeur.
Ondergeteekende vraagt u
beleefd om ontheffing
van mijn Jaar Contract
van de Centrale Markt
(Hal nº 39.)
De reden is als dat ik voor
de Duitsche Instantie
moest likwideeren op 20 Sept
en daar ik geen uitstel hebt
gevraagt, en na genoemde
datum niet meer van de
plaats op de C. Markt gebruik
gemaakt hebt, zoo vraag ik u
beleefd om ontheffing van
af 1 October. 1941.
Bij voorbaat mijn dank.
Achtend.
J. Brilleslijper
N. Uilenburgerstraat 82. In deze brief verzoekt J. Brilleslijper om de beëindiging van zijn jaarcontract voor een standplaats in de Centrale Markt (Hal 39) te Amsterdam. De schrijver hanteert een beleefde, zakelijke toon ("Waarde Heer Directeur", "Achtend").

De kern van de brief is de mededeling dat de schrijver zijn bedrijf heeft moeten "likwideeren" (liquideren) op last van de "Duitsche Instantie" per 20 september 1941. Omdat hij geen uitstel heeft gevraagd en de plek sindsdien niet meer heeft gebruikt, verzoekt hij om de ontheffing met terugwerkende kracht in te laten gaan per 1 oktober 1941. De datum "1 October" is in het document met rode inkt onderstreept, wat duidt op administratieve verwerking door de ontvanger. Dit document is een direct bewijsstuk van de economische uitsluiting van Joodse Amsterdammers tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog.

1. Arisering en Liquidatie: In 1941 voerden de nazi's verordeningen in (zoals VO 48/1941) die bedoeld waren om Joodse invloed uit de economie te verwijderen. Joodse ondernemers werden gedwongen hun bedrijf te laten registreren, waarna ze vaak onder beheer van een 'Verwalter' werden gesteld of, zoals in dit geval, moesten worden geliquideerd.
2. Locatie: De afzender, J. Brilleslijper, woonde in de Nieuwe Uilenburgerstraat 82, destijds het hart van de Joodse buurt in Amsterdam. De familienaam Brilleslijper is een bekende naam in de geschiedenis van Joods Amsterdam.
3. Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam-West was het logistieke hart van de voedselvoorziening. Veel Joodse marktkooplieden en groothandelaren hadden daar hun nering tot zij door de anti-Joodse maatregelen werden verdreven.
4. Betekenis: De brief toont de tragische bureaucratie van de Holocaust: een burger die door vervolging zijn broodwinning verliest, ziet zich genoodzaakt om via de officiële weg een ontheffing aan te vragen om verdere financiële verplichtingen (zoals pacht) te voorkomen voor een bedrijf dat hij onder dwang heeft moeten sluiten. C. Markt H. Meijer J. Brilleslijper N. Uilenburgerstraat