AI-Synthese 54

J. Brilleslijper was een marktkoopman die in 1939 al financiële problemen had met zijn huurcontracten op de Centrale Markt (pakhuis E4) en Waterlooplein. In 1941 werd zijn aanvraag voor zoetwatervis afgewezen. In 1942 werd hij afgevoerd van zijn standplaats, waarschijnlijk als gevolg van arisering.

Lotgevallen

1939 financiele problemen Verzoek om kwijtschelding van marktgeld en huurvermindering door de directeur.
1941 aangifte Aanvraag voor toewijzing van zoetwatervis werd afgewezen.
1942 afvoer Geregistreerd als afgevoerd koopman in januari 1942, mogelijk als gevolg van arisering.

Handel

fruitgroentenvischzoetwatervis WaterloopleinUilenburgCentrale MarktJoubertstraatLindengrachtDapperstraat
Gebaseerd op 20 archiefbronnen

Bron-evidence

1 claims 0 relaties 1 bronnen
Claims
standplaats hoog
J.Brilleslijper is geliquideerd.
persoon J. Brilleslijper is geliquideerd onbekend geliquideerd
J.Brilleslijper | J.Brilleslijper | 82 hs Nw.Uilenburgerstr. | Plaats Hal | fruit
Archief 745 | 745-354 | p. 65 Administratieve lijst van Joodse ondernemers/grossiers.

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-296 | Pagina 9 | 1939

Handgeschreven financiële notitie / schuldbekentenis.

Het document is een administratieve afrekening met betrekking tot de huur van een marktplaats of standplaats ("jaarplaats"). Uit de berekening blijkt dat de totale kosten voor de jaarplaats in 1936 500 gulden bedroegen. Er is tot en met september van dat jaar 264,51 gulden betaald, waardoor er een restschuld van 235,49 gulden overblijft. De notitie specificeert de periodes waarin J. Brilleslijper daadwerkelijk op "plaats 12" in de "Hal" stond: van januari tot eind mei, en van augustus tot eind september. De tussenliggende periode wordt verklaard door aantekeningen tussen haakjes: in de laatste week van juni is de huur aan een zekere S. Pront betaald, en in de maand juli werd de plek door L. Pront gebruikt als maandplaats. Opmerkelijk is dat dit overzicht pas in april 1939 is opgesteld of geparafeerd, bijna drie jaar na de betreffende huurperiode. De afkorting "Z.O.Z." onderaan geeft aan dat er op de achterzijde van het document meer informatie staat.

Archief 745 | 745-296 | Pagina 17 | 1939

Bericht van adreswijziging (verhuisbericht).

Het document is een standaard voorgedrukte kaart die werd gebruikt voor het doorgeven van een adreswijziging aan de post of een officiële instantie. De kaart is ingevuld in een duidelijk leesbaar cursief handschrift. De verhuizing vindt plaats van de Marnixstraat 246 in Amsterdam (afgekort als 'A'dam') naar de Renbaanstraat 97 in Scheveningen. De velden voor beroep, telefoonnummer en postrekening zijn opengelaten, wat suggereert dat dit een particuliere verhuizing betreft zonder specifieke zakelijke vermeldingen. De datum van ingang is gesteld op 10 juni 1936.

Archief 745 | 745-296 | Pagina 20 | 1939

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag/kopie voor het archief).

* **Inhoud:** De brief is een sommatie tot betaling. De heer Brilleslijper heeft een aanzienlijke schuld (f 364,16 op een totaal van f 500,-) voor het huren van een standplaats in de "Hal op de Centrale Markt". Een eerder verzoek van hem (waarschijnlijk om uitstel of kwijtschelding) is afgewezen. * **Toon:** Formeel, streng en dwingend. Er wordt gedreigd met ontzegging van de toegang tot de markt per 1 juli 1936 als er niet direct wordt begonnen met afbetalen. * **Administratieve toevoeging:** De handgeschreven kantlijnnotitie "In Juni f 10.- afbetaald" suggereert dat de geadresseerde na ontvangst van deze brief, of net daarvoor, een klein bedrag heeft betaald. Gezien de totale schuld van ruim 364 gulden is een afbetaling van 10 gulden een teken van financiële nood bij de schuldenaar. * **Taalgebruik:** Typisch voor de jaren '30 met spelling zoals "zoodat", "mede" en de nadruk op de "f" van florijn (gulden).

Archief 745 | 745-296 | Pagina 22 | 1939

Document

* **De kern van de zaak:** Het document beschrijft een administratieve verwarring rondom de verhuur van een "gewilde hoekplaats" (plaats No. 12) in een markthal. De oorspronkelijke huurder, J. Brilleslijper, had een betalingsachterstand. Gedurende zijn afwezigheid nam S. Pront (huurder van de naburige plaats No. 13) de plek over en betaalde 50 gulden huur voor augustus in de hoop de plek definitief te bemachtigen. * **Conflict en Oplossing:** Brilleslijper trof echter een betalingsregeling met de heer Sixma en keerde in augustus terug naar zijn plek. Hierdoor had Pront onterecht betaald voor een plek die hij niet kon gebruiken. De assistent-bedrijfschef, Steenbeek, adviseert daarom om de 50 gulden aan Pront te restitueren. * **Administratieve hiërarchie:** Uit de tekst blijkt een duidelijke bureaucratische structuur. Steenbeek rapporteert aan de Bedrijfschef, overlegt met de heren Sixma en Van Praag, en verwijst naar de afwezigheid van de Directeur. De handgeschreven noten onderaan tonen de uiteindelijke goedkeuring ("Accoord") en de bevestiging dat de betaling is afgehandeld ("verrekend"). * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in formeel, zakelijk Nederlands uit het interbellum, met de toen geldende spelling (bijv. "ondergeteekende", "oore", "wederom").

Archief 745 | 745-295 | Pagina 289 | 1939

Handgeschreven verzoekschrift voor contractontbinding.

Het document is een formeel verzoek van J. Brilleslijper aan de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de dienst Publieke Werken of de afdeling die de pakhuizen beheerde) om zijn huurcontract voortijdig te beëindigen. Als reden voert hij "teruggang in zaken" aan, wat wijst op financiële problemen waardoor hij de huur niet langer kan opbrengen. Uit de ambtelijke kanttekeningen blijkt dat de jaarhuur 400 gulden bedroeg en dat er voor de maand november nog een achterstand was van 33,32 gulden. De ambtenaren die de zaak beoordelen, schetsen een somber beeld van de situatie van Brilleslijper: zijn schuldenlast wordt omschreven als een "steen aan de voet" en er wordt opgemerkt dat hij geen krediet meer heeft bij importeurs. Hij was voorheen werkzaam in de lederwarenhandel. Het advies aan de wethouder is positief: men stelt voor om de ontheffing te verlenen en het contract per 1 december te ontbinden, kort voor de eigenlijke einddatum van 31 december 1939.

Archief 745 | 745-295 | Pagina 295 | 1939

Getypte zakelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan de heer J. Brilleslijper om 'emballage' (leeg verpakkingsmateriaal zoals kisten of kratten) te verwijderen uit pakhuissectie E 4 van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Kenmerken:** De brief is opgesteld in de toen gangbare zakelijke stijl ("Hiermede bericht ik U"). De handgeschreven notities bovenin duiden op de administratieve verwerking: de namen 'Broune' en 'Müller' verwijzen waarschijnlijk naar betrokken ambtenaren of afdelingshoofden van de markt. De datum van verzending is handgeschreven toegevoegd (8 december), één dag na de datering van de brief. * **Locatie:** De genoemde "Centrale Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam, destijds het logistieke hart van de voedseldistributie in de stad.

Archief 745 | 745-295 | Pagina 296 | 1939

Getypte zakelijke brief (doorslag) met handgeschreven aantekeningen.

Het document is een korte, formele sommatie aan de heer J. Brilleslijper om achtergebleven verpakkingsmateriaal ("emballage") op te halen uit een pakhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. De toon is zakelijk en dringend ("zoo spoedig mogelijk"). De handgeschreven namen bovenin duiden waarschijnlijk op ambtenaren of medewerkers (Broese en Müller) die van deze correspondentie op de hoogte moesten worden gesteld. Het stempel of de aanduiding "extra" kan wijzen op een bijzondere verzendwijze of prioriteit.

Archief 745 | 745-295 | Pagina 297 | 1939

Handgeschreven bericht of ambtelijke notificatie op een archiefkaart.

Het document is een zakelijke mededeling aan de heer J. Brilleslijper betreffende een gehuurde opslagruimte. De kern van de boodschap is dat er na het beëindigen van de huurperiode (30 november) nog emballage (verpakkingsmateriaal zoals kisten of vaten) is achtergebleven in pakhuisafdeling E4 van de Centrale Markt in Amsterdam. De ontvanger wordt gesommeerd deze goederen direct te verwijderen. De doorhaling in het midden van de tekst lijkt een redactionele correctie tijdens het schrijven; de schrijver besloot waarschijnlijk dat de expliciete herinnering aan de huurtermijn overbodig was voor de kern van de boodschap. De afkorting "j.l." staat voor "jongstleden" en "hs." voor "huis" (de begane grond van de woning).

Archief 745 | 745-295 | Pagina 298 | 1939

Zakelijke brief / Kennisgeving.

* **Inhoud:** De brief is een sommatie aan de heer Brilleslijper om achtergebleven "emballage" (verpakkingsmateriaal zoals kisten of manden) op te halen uit pakhuisafdeling E 4 van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige formele spelling en zakelijke toon (bijv. "Hiermede", "pakhuisafdeeling", "zoo spoedig mogelijk"). * **Status:** Het betreft een doorslag (doorschrijfexemplaar), herkenbaar aan de lichte druk en de specifieke typemachineletter. De doorgehaalde naam rechtsboven kan duiden op een behandeld dossier of een interne routenotitie.

Archief 745 | 745-295 | Pagina 300 | 1939

Administratieve aantekening / dossiernotitie betreffende een huurovereenkomst.

Dit document is een interne administratieve notitie, waarschijnlijk afkomstig uit een gemeentelijk archief (gezien de verwijzing naar een besluit van Burgemeester en Wethouders). Het handelt over de beëindiging van de huur van een pakhuis door de firma Brilleslijper. De belangrijkste punten uit het document zijn: * **Beëindiging:** Het huurcontract met J. Brilleslijper is met terugwerkende kracht ontbonden per 1 december 1939, vastgelegd in een officieel besluit van 22 december 1939. * **Restschuld:** Er staat nog een bedrag open van 33,32 gulden voor de tweede helft van november 1939. * **Administratieve afwikkeling:** Twee specifieke kwitanties (nummers 4437 en 4438) moeten bij de eindafrekening als "vervallen" worden gemarkeerd. * **Herverhuur:** Het pakhuis is per 15 december 1939 direct opnieuw verhuurd aan een zekere G. Hoogland voor de duur van ongeveer een jaar.

Archief 745 | 745-295 | Pagina 304 | 1939

Officieel schrijven / Afschrift van een besluit.

* **Inhoud:** Het document is een formele kennisgeving aan de heer J. Brilleslijper dat een huurovereenkomst voor een pakhuisruimte (No. E 4) op de Centrale Markt in Amsterdam is ontbonden. Opmerkelijk is dat de huur pas op 1 december 1939 was ingegaan en drie weken later, op 22 december 1939, alweer door de gemeente werd opgezegd. * **Ondertekening:** Het betreft een afschrift, getekend door de Secretaris van de gemeente (J. van Lier) namens de wethouder Kropman. De handgeschreven namen "Ridder" en "Broerse" aan de linkerzijde duiden waarschijnlijk op ambtenaren die betrokken waren bij de administratieve afhandeling of controle van dit dossier. * **Administratieve kenmerken:** De afkorting "Afd. L.M." staat vermoedelijk voor de Afdeling Landstuinbouw en Marktwezen. De grote paarse stempel met de "M" (M. 1940) verwijst eveneens naar het Marktwezen.

Archief 745 | 745-359 | Pagina 395 | 1941

Typschrift op doorslagpapier (archiefkopie) met handgeschreven annotaties.

Het betreft een officiële, bureaucreactische afwijzing van een aanvraag voor de toewijzing van zoetwatervis. De brief is een doorslag van het origineel, bedoeld voor het eigen archief, wat blijkt uit de handgeschreven aantekening "Verzonden 17/12" bovenaan. De aanvrager, de heer J. Brilleslijper, had op 8 december 1941 een verzoek ingediend. Een speciaal door de Visscherijcentrale ingestelde commissie heeft dit verzoek beoordeeld en negatief beslist. De reden voor de afwijzing wordt niet gespecificeerd, wat typerend is voor de formele, autoritaire correspondentie uit deze periode.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 521 | 1941

Typoscript (vermoedelijk een doorslag of kopie) van een ambtelijke oproepbrief.

Het betreft een korte, zakelijke oproep aan de heer J. Brilleslijper om zich te melden bij een "bedrijfschef". De toon is formeel-ambtelijk, kenmerkend voor de vroege oorlogsjaren in Nederland. De locatie waar de geadresseerde zich moet melden, de "Centrale Hal" (waarschijnlijk de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat), duidt op een werkgerelateerde of administratieve kwestie binnen een gemeentelijke dienst. Opvallend is de geadresseerde: de familie Brilleslijper was een bekende Joodse familie in Amsterdam (bekend van onder anderen de zussen Janny en Lientje Brilleslijper). Het adres, Nieuwe Uilenburgerstraat 82, lag in het hart van de oude Jodenbuurt.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 523 | 1941

Brief (verzoekschrift)

In deze brief verzoekt J. Brilleslijper om de beëindiging van zijn jaarcontract voor een standplaats in de Centrale Markt (Hal 39) te Amsterdam. De schrijver hanteert een beleefde, zakelijke toon ("Waarde Heer Directeur", "Achtend"). De kern van de brief is de mededeling dat de schrijver zijn bedrijf heeft moeten "likwideeren" (liquideren) op last van de "Duitsche Instantie" per 20 september 1941. Omdat hij geen uitstel heeft gevraagd en de plek sindsdien niet meer heeft gebruikt, verzoekt hij om de ontheffing met terugwerkende kracht in te laten gaan per 1 oktober 1941. De datum "1 October" is in het document met rode inkt onderstreept, wat duidt op administratieve verwerking door de ontvanger.

Archief 745 | 745-362 | Pagina 527 | 1941

Getypte brief op doorslagpapier (waarschijnlijk een kopie voor het archief).

In deze brief adviseert de directeur van de Centrale Markt aan de wethouder voor Levensmiddelen om een gedeeltelijke kwijtschelding van marktgeld te verlenen aan de grossier J. Brilleslijper. Brilleslijper had een standplaats in de hal van de Centrale Markt tegen een jaartarief van 500 gulden. Omdat hij op last van de Rijkscommissaris per 1 oktober 1941 zijn zaak moest liquideren, verzoekt hij om kwijtschelding over het laatste kwartaal (125 gulden). De directeur steunt dit verzoek op basis van "billijkheid" en verwijst naar een vergelijkbaar eerder besluit in de zaak van een zekere S. Kloots.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 190 | 1942

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 192 | 1942

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Archief 745 | 745-388 | Pagina 222 | 1942

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

Het document is een administratieve lijst van de Amsterdamse marktdienst. Het bevat de namen van 67 kooplieden die worden afgevoerd van hun standplaatsen op diverse Amsterdamse markten (waaronder de Joubertstraat, Gaaspstraat en het Waterlooplein). Per persoon zijn de geboortedatum, het woonadres, de marktlocatie en de handelswaar genoteerd. De lijst getuigt van een strikte bureaucratische vastlegging van vergunningmutaties. Opvallend is het gebruik van aanhalingstekens (") om herhaling van marktlocaties en artikelen aan te duiden.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 229 | 1942

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Archief 745 | 745-380 | Pagina 285 | 1942

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief protesteert de heer J. Brilleslijper tegen een eerdere afwijzing (gedateerd 17 december 1941) van zijn aanvraag voor een toewijzing van zoetwatervis. De kern van het probleem is dat Brilleslijper niet officieel geregistreerd staat in de inkoopboeken van de centrale markthal. Hij voert hiervoor een medische reden aan: hij is "zeer doof". Vanwege deze handicap was hij niet in staat om op de traditionele manier (waarschijnlijk via de roepveiling in de hal) zijn vis in te kopen. Hij stelt echter wel degelijk een ervaren handelaar te zijn die in het verleden veel "riviervisch" heeft verkocht. De notitie "20 kg" linksboven suggereert dat er naar aanleiding van deze brief mogelijk een kleine toewijzing is overwogen of toegekend.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-354 | Pagina 65 | 1941

Administratieve lijst van Joodse ondernemers/grossiers.

#40 J.Brilleslijper 82 hs Nw.Uilenburgerstr.
administratieve lijst handschrift onder 80% 80%

| J.Brilleslijper | J.Brilleslijper | 82 hs Nw.Uilenburgerstr. | Plaats Hal | fruit |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 186 | 1942

Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.

#10 J.Brilleslijper + Retiefstraat 90 III
administratieve lijst Joubertstraat visch getypt 80%

| J.Brilleslijper + | 15-3-86 | Retiefstraat 90 III | visch |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 229 | 1942

Administratieve lijst - Joubertstraat

#10 J. Brilleslijper Retiefstraat 90 III
administratieve lijst Joubertstraat visch 80%

| J. Brilleslijper | 15-3-86 | Retiefstraat 90 III | visch |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 189 | 1942

Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.

#23 J.Brilleslijper Retiefstraat 90 III
koopliedenlijst " alle soorten visch 80%

| J.Brilleslijper | 15-3-86 | Retiefstraat 90 III | " | 16-2-42 | alle soorten visch |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 190 | 1942

Getypte administratieve lijst.

#31 J. Brilleslijper Retiefstraat 90 III
administratieve lijst " getypt 80%

| J. Brilleslijper | 15-3-86 | Retiefstraat 90 III | " | 16-2-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 192 | 1942

Administratieve lijst - Dapperstraat

#31 J. Brilleslijper Retiefstraat 90 III
administratieve lijst " 80%

| J. Brilleslijper | 15-8-86 | Retiefstraat 90 III | " | 16-2-42 |

Archief 745 | 745-388 | Pagina 222 | 1942

Getypte administratieve lijst (doorslag of origineel op dun papier).

#6 J. Brilleslijper Retiefstraat 90 III
administratieve lijst visch getypt 80%

| J. Brilleslijper | 15-3-86 | Retiefstraat 90 III | ” | visch |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-354.md | 1941

Uilenburg — standplaats Plaats Hal fruit

fruit Fruit & Groenten
Bron: 745-354.md | 1941

Uilenburg — standplaats Plaats Hal fruit

fruit Fruit & Groenten
Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats visch

visch Vis
Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats visch

visch Vis
Bron: 745-388.md | 1942

Uilenburg — standplaats ” visch

visch Vis
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42 alle soorten visch

alle soorten visch Vis
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 745-388.md | 1942

Waterlooplein — standplaats " 16-2-42

16-2-42 Overig
Bron: 5256-12661.md | 5256

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-355 | Pagina 47 | 1941

# TRANSCRIPTIE Brilleslijper ( Consul P. ) zie brief 37/61/ , M. was personeel bij Posener. Wil vrij plaats hebben. Echter geen grossier. Dijkstra markt moet geviseerd. Dus zeker niet gewenscht om jood tot markt toe te laten. Commissionnair. Kan na 9 uur toegang krijgen.

Relevantie: 85%
Archief 745 | 745-358 | Pagina 173 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-292 | Pagina 325 | 1939

# TRANSCRIPTIE J. Briënne Lupinestr. 31 Hilversum _

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-402 | Pagina 562 | 1943

# TRANSCRIPTIE B. J. Kuyper, pl. Ten Katestraat

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-378 | Pagina 526 | 1942

# TRANSCRIPTIE P. Blom Jr Elandsgracht 88. spiegel- & lijsten- maker. Zegel op bij kaart laten plakken

Relevantie: 83%