Getypte lijst / transportstaat.
Origineel
Getypte lijst / transportstaat. Maart 1941. N. V. NEDERLANDSCHE SPOORWEGEN.
STATION AMSTERDAM-OOSTENBURGERGRACHT.
AANGEKOMEN goederen van het Verbindingsspoor.
Centrale Markt gedurende de maand Maart 1941.
===========================================================================
| NAAM van den GEADRESSEERDE | STATION van AFZENDING | GEWICHT | INHOUD |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| P.v.Es | Rolde | 15000 | Aardapp. |
| " | " | 15000 | " |
| " | Stadskanaal | 16975 | " |
| de Geus | Venlo | 14900 | Sinaasapp. |
| P.v.Es | Vries-Zuidlaren | 15000 | aardapp. |
| " | Kloosterveen | 10300 | " |
| " | " | 15050 | " |
| " | Roden | 15500 | " |
| " | " | 18200 | " |
| Smeerdijk | Minnertsga | 15000 | rapen |
| Italiaander | Venlo | 3000 | groenten |
| P.v.Es | Emmen | 15000 | aardappelen |
| J.de Geus | Venlo | 15000 | " |
| " | " | 15000 | " |
| " | " | 15000 | " |
| P.v.Es | Zuid Barge | 15000 | " |
| Visser | Berlikum | 15000 | rapen |
| Italiaander | Venlo | 2000 | peren |
| P.v.Es | Rolde | 17500 | aardappelen |
| J.de Geus | Venlo | 17800 | Sinaasappelen |
| V.B.N.A. | Hoogeveen | 14950 | aardappelen |
| " | Beilen | 18100 | " |
| " | Echten | 15000 | " |
| " | Zuidbarge | 14450 | " |
| Italiaander | Venlo | 2500 | prei |
| v.Es | Wijster | 14450 | aardappelen |
| " | Frederiksoord | 15700 | " |
| " | - | 16300 | " |
| " | Gasselternijveen | 20000 | " |
| " | Emmen | 14200 | " |
| " | Beilen | 15850 | " | * Logistiek: Het document toont de grootschalige aanvoer van levensmiddelen naar Amsterdam per spoor. De gewichten (meestal rond de 15.000 kg) suggereren dat het hier gaat om volledige wagonladingen.
* Geografie van herkomst: Er is een duidelijke scheiding in herkomstgebieden naar producttype. De aardappelen komen nagenoeg allemaal uit het noorden (Drenthe en Groningen, zoals Rolde, Beilen, Stadskanaal), terwijl fruit (sinaasappelen, peren) en specifieke groenten (prei) uit Venlo (Limburg) komen.
* Geadresseerden: Namen zoals P.v. Es, J. de Geus en Italiaander komen veelvuldig voor. Dit waren waarschijnlijk grote groothandelaren of commissionairs die opereerden op de Centrale Markthallen in Amsterdam. V.B.N.A. staat vermoedelijk voor een coöperatieve vereniging (bijv. de Verenigde Boeren van Noord-Amerika, hoewel in deze context een aardappelcoöperatie aannemelijker is). Dit document stamt uit maart 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de distributie van voedsel al strak gereguleerd via het bonnenstelsel, maar de fysieke aanvoerlijnen per spoor bleven essentieel voor de voedselvoorziening van de grote steden.
Station Amsterdam-Oostenburgergracht fungeerde als een belangrijk goederenstation voor de stad, met een directe verbinding naar de Centrale Markt (tegenwoordig Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). Opvallend is de vermelding van sinaasappelen; naarmate de oorlog vorderde, werden dergelijke geïmporteerde zuidvruchten steeds zeldzamer en uiteindelijk onverkrijgbaar voor de gewone burger. De lijst geeft een zeldzaam kwantitatief inkijkje in de dagelijkse logistiek van de Amsterdamse voedselvoorziening in oorlogstijd.