Ambtelijke correspondentie (doorslag) 6 October 1941 Onbekend (geinitialiseerd VD/HG, waarschijnlijk directie Centrale Markt) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam) VD/HG. Extra (handgeschreven)

68/3/4 W.
3 6 October 1941.
Uitbreiding spoorwegraccor-
dement Centrale Markt.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

        Hiermede heb ik de eer U het volgende te berichten.
        De oorlogsomstandigheden maken het noodzakelijk,

dat het spoorwegraccordement op de Centrale Markt wordt uit-
gebreid. Doordat het autotransport voor den aanvoer van pro-
ducten naar de Centrale Markt door gebrek aan benzine ten
zeerste wordt geremd en ook het vervoer per schip in verband
met het gebrek aan motorbrandstof steeds moeilijker wordt, is
de aanvoer per wagon in zeer sterke mate toegenomen. Terwijl
in 1939 rond 640 geladen wagons op de Centrale Markt aan-
kwamen (respectievelijk vertrokken) bedroeg het aantal in 1940
rond 1500, terwijl het sindsdien nog belangrijk is toegenomen.
Vooral de aanvoer van aardappelen geschiedt, doordat zeer veel
aardappelen uit Drente worden geleverd, in veel sterker mate
dan vroeger, per wagon. Het behoort niet tot de zeldzaamheden,
dat groote convooien uit Drente in Amsterdam aankomen. Deze
kunnen dan niet in hun geheel naar de Centrale Markt worden
gedirigeerd, omdat daarvoor op de markt geen plaats is. In dat
geval moet er regelmatig worden gerangeerd, waarmede zeer veel
tijd gemoeid gaat. Hierdoor ontstaan er moeilijkheden bij de
afgifte der aardappelen aan den kleinhandel. Hieromtrent zijn
reeds besprekingen gevoerd met het Bureau Voedselvoorziening
in Oorlogstijd. In bijlage dezes leg ik U een afschrift van
een brief van dit Bureau d.d. 15 September jl., waarin dit
onderwerp wordt behandeld, over. (bijlage 1). Ook fruit en
groente wordt echter steeds meer per wagon aangevoerd, spe-
ciaal uit de Zuidelijke provincies, terwijl is te verwachten,
dat in den aanstaanden winter zeer veel stapelproducten per
wagon zullen aankomen.
Ook in verband met den export is het dringend nood-
zakelijk, dat het raccordement op de Centrale Markt wordt uit-
gebreid. Doordat het karakter van de op de Centrale Markt
gevestigde veiling geheel is gewijzigd (thans groothandels-
veiling, waar door ± 400 tuinders producten worden aangevoerd)
is deze veiling dit seizoen voor de eerste maal gaan deelnemen
aan de export. Op sommige dagen zijn zelfs 20 wagons voor ex-
port verladen. De brief dient als een officieel verzoek aan de Amsterdamse wethouder van Levensmiddelen om de spoorweginfrastructuur (het raccordement) van de Centrale Markt uit te breiden. De kern van het probleem is een logistiek knelpunt: door de oorlog is er een nijpend gebrek aan brandstof voor vrachtwagens en schepen, waardoor bijna alle aanvoer van voedingsmiddelen (met name aardappelen uit Drenthe en groente/fruit uit het zuiden) is verschoven naar het spoor. De huidige capaciteit schiet tekort, wat leidt tot vertragingen in de distributie aan de detailhandel en problemen bij de export. Het document dateert van oktober 1941, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De genoemde brandstofschaarste was een direct gevolg van de oorlogseconomie en de Britse blokkade. Het "Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd" was verantwoordelijk voor de distributie en rantsoenering van voedsel. De opmerking over de toename van de export is cruciaal; veel van de Nederlandse landbouwproducten werden in deze periode gedwongen "geëxporteerd" naar Duitsland om de Wehrmacht en de Duitse burgerbevolking te voeden, terwijl de schaarste in Nederland zelf toenam. De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de voedselvoorziening voor de stad.