Getypt afschrift van een officiële brief (dienstbrief). 30 september 1941. De Burgemeester van Amsterdam, Edward Voûte (getekend "w.g. Voûte", wat staat voor 'was getekend'). De Districtsleider van de N.S.B. te Amsterdam. No.70/7/1 M.1941 3/10 AFSCHRIFT.

No.935 L.M.1941.

Aan den Heer Districtsleider der N.S.B.
Waldeck Pyrmontlaan 7,
Alhier (Z).

Afd.A.Z.No.1359 30 September 1941.

De Heerbanleider van de W.A. te Amsterdam heeft mij toestemming gevraagd gedurende de wintermaanden, ingaande 4 October a.s., des Zaterdags van 15 tot 16,30 uur te mogen beschikken over de exercitieplaatsen: Terrein Markthallen, Noordermarkt, Stadionplein, Amstelveld, terrein Polderweg, Purmerplein en Westermarkt.

In verband hiermede deel ik U mede, dat tegen de plaatsen Noordermarkt, Purmerplein en Westermarkt bij mij bezwaar bestaat uit een oogpunt van handhaving der openbare orde, zulks met het oog op de ligging dier plaatsen en de mentaliteit der bevolking in de naaste omgeving.

Tegen de overige plaatsen bestaat bij mij in beginsel geen bezwaar.
U gelieve zich voor de nadere regeling van deze aangelegenheid, mede wat betreft de beschikbaarstelling van eventueele andere exercitieplaatsen, met den Hoofdcommissaris van Politie in verbinding te stellen.

De Burgemeester van Amsterdam,
w.g. Voûte.

Kennisgenomen:
De Directeur van het Marktwezen,
w.g. C.F.Sixma,
wnd.

[Handgeschreven aantekening rechtsonder:]
Retour Raadhuis
7/10 - '41
[onleesbare initialen] * Inhoud: De burgemeester reageert op een verzoek van de W.A. om diverse openbare pleinen en terreinen te gebruiken voor exercities (militaire oefeningen) op zaterdagmiddagen.
* Weigering op specifieke locaties: Voûte staat het gebruik van de Noordermarkt, het Purmerplein en de Westermarkt niet toe. Hij motiveert dit expliciet met het oog op de "handhaving der openbare orde".
* Cruciale passage: De zinsnede "mentaliteit der bevolking in de naaste omgeving" is een ambtelijk eufemisme. Het geeft aan dat de burgemeester (en de politie) verwachten dat de aanwezigheid van de gehate W.A. in volksbuurten zoals de Jordaan (Noordermarkt/Westermarkt) en Amsterdam-Noord (Purmerplein) tot directe confrontaties en rellen met de lokale bevolking zal leiden.
* Administratieve weg: De burgemeester delegeert de verdere praktische afhandeling aan de Hoofdcommissaris van Politie. Ook de directeur van het Marktwezen is op de hoogte gesteld, aangezien veel van de genoemde locaties marktterreinen zijn. Dit document stamt uit het tweede oorlogsjaar (1941), enkele maanden na de Februaristaking. Edward Voûte was door de Duitse bezetter aangesteld als burgemeester na het ontslag van burgemeester De Vlugt. Hoewel Voûte een collaborerend burgemeester was, toont dit document de voortdurende spanning tussen de ambtelijke wens om de rust in de stad te bewaren en de provocatieve aanwezigheid van de W.A. (de geünformeerde tak van de NSB). De W.A. zocht vaak bewust de confrontatie op door te marcheren in wijken waar de anti-Duitse en anti-NSB-gevoelens sterk waren. Zelfs een pro-Duitse burgemeester moest dergelijke activiteiten inperken om te voorkomen dat de stad onbestuurbaar zou worden door straatgevechten.