Dossieromslag of bijblad voor administratieve correspondentie. 27 mei 1941 (datumstempel) en handgeschreven data variërend van 27 mei tot 29 mei 1941. [Kader linksboven, gedrukt en ingevuld]
BIJBLAD VAN:
M. No. 72/26/1 /19341
DOORGEZONDEN: 27/5 - 1941.

[Centraal, handgeschreven in grafiet]
moreel brieven sensuur

[Centraal, handgeschreven in rood potlood]
72/26/217

[Onder rood nummer, handgeschreven in grafiet]
29/5/41 WR

[Rechtsmidden, stempel]
27 MEI 1941

[Rechtsonder, kleine ronde stempel]
(onleesbaar symbool/initiaal)

[Linksonder, gedrukt]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een administratief "Bijblad" van het departement van Algemene Zaken, gedateerd tijdens de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Het formulier (Model No. 14) werd gebruikt voor het registreren en doorzenden van stukken binnen de ambtelijke hiërarchie.

De centrale tekst "moreel brieven sensuur" (morele brievencensuur) is zeer typerend voor deze periode. Tijdens de bezetting werd particuliere en zakelijke correspondentie nauwlettend in de gaten gehouden, niet alleen op militair-strategische informatie, maar ook op het 'moreel' van de bevolking: uitingen van onvrede, anti-Duitse sentimenten of informatie over de economische toestand.

De verschillende dossiernummers (zoals het rode nummer 72/26/217) duiden op een geordend archiefsysteem waarbij dit blad fungeerde als verwijzing naar of onderdeel van een specifiek onderzoek of dossier over censuur. De initialen "WR" bij de datum 29 mei 1941 zijn waarschijnlijk van de behandelend ambtenaar. In mei 1941 was de Duitse bezetter al ruim een jaar aanwezig in Nederland. De censuur op post was in deze fase al volledig geïnstitutionaliseerd. De afdeling Algemene Zaken speelde een centrale rol in de coördinatie tussen het Nederlandse overheidsapparaat en de eisen van de bezetter.

De term "moreel" in de context van censuur had vaak betrekking op het monitoren van de publieke opinie. Rapporten over de "stemming onder het volk" werden opgesteld op basis van onderschepte brieven. Dit document vormt een tastbaar bewijs van de bureaucratische afhandeling van deze inbreuk op het briefgeheim tijdens de oorlogsjaren. Het formulier zelf stamt uit een vooroorlogse voorraad (gedrukt in oktober 1937, getuige de code 10-1937), wat vaker voorkwam bij vroege bezettingsdocumenten. M. No